BookCrossing – ΛΕΥΤΕΡΙΑ ΣΤΑ ΒΙΒΛΙΑ


Είμαι ο…… aris1, ένας από τους πιο παλιούς έλληνες BookCrossers, ελληνιστί «βιβλιοαπελευθερωτές». Είμαστε πιστοί φαν του BookCrossing ενός διαδικτυακού φαινομένου της νέας χιλιετίας. Θα μπορούσε να μεταφραστεί σαν «Βιβλιοδιασταύρωση». Αφορά χιλιάδες «αδέσποτα» βιβλία που ταξιδεύουν σε όλο τον κόσμο. Περιμένουν τους επόμενους αναγνώστες τους σε πάρκα, παγκάκια, αγάλματα, λεωφορεία, καφέ, όπου μπορεί να φανταστεί κανείς. Χμμμ, τώρα που το σκέφτομαι «βιβλιοταξιδευτές», θα ήταν ίσως μια πιο ακριβής απόδοση του όρου BookCrossers.Οι κανόνες είναι…

…απλοί: Κατ’ αρχήν παίρνεις ένα βιβλίο από το ράφι. Μπαίνεις στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://www.bookcrossing.com. Δίνεις στο βιβλίο σου έναν αριθμό ταυτότητας, τυπώνεις την ειδική ταμπελίτσα που εξηγεί τι πρέπει να κάνει εκείνος που θα το βρει και την κολλάς στο εσωτερικό. Έπειτα, δηλώνεις στο σάιτ πού ακριβώς θα το αφήσεις και μετά, το «απελευθερώνεις»! Όποιος βρει το βιβλίο θα πρέπει να μπει στην ιστοσελίδα του BookCrossing, να δηλώσει ότι είναι ασφαλές στα χέρια του, να γράψει τα δικά του σχόλια και στη συνέχεια να το αφήσει πάλι ελεύθερο. Καθώς το βιβλίο ταξιδεύει, δημιουργείται στο Ίντερνετ ένα «ημερολόγιο καταστρώματος» όπου καταγράφονται όλα τα σημεία που έχει βρεθεί και τα σχόλια των εκάστοτε αναγνωστών του.

Η ιδέα αυτή ξεκίνησε…

… τον Απρίλιο του 2001 στο Μιζούρι των ΗΠΑ. Τώρα έχει σχεδόν 550.000 μέλη σε πάνω από 120 χώρες, με περισσότερα από 4.000.000 βιβλία καταχωρημένα στο σάιτ. Σε πολλές χώρες μάλιστα οι «βιβλιοαπελευθερωτές» έχουν δημιουργήσει και ειδικές «ζώνες» όπου κάποιος μπορεί να βρει ταξιδιάρικα βιβλία. Οι πιο πιστοί φαν περιγράφουμε το BookCrossing σαν ένα τρόπο για να μοιράζεσαι τις πνευματικές σου επιρροές με τον κόσμο και να αισθάνεσαι παράλληλα ότι κάνεις μια καλή πράξη. Tο αποτέλεσμα είναι να κυκλοφορούν ελεύθερα βιβλία ακόμη και στα πιο απίστευτα μέρη του πλανήτη, μέχρι και στους παγετώνες της Ανταρκτικής!

Ένα βιβλίο…

… μπορεί να γυρίσει τον κόσμο. Για παράδειγμα: Στις 24 Αυγούστου του 2003 η swan-scot από το Ίνβερνες της Σκοτίας άφησε το “High Fidelity” του Νικ Χόρνμπι σε ένα βουνό της πατρίδας της. Το σημείο ήταν αρκετά μακριά από το δρόμο, αλλά ήλπιζε ότι κάποιος περιπατητής θα πέρναγε από εκεί, θα έβλεπε το βιβλίο και θα το έπαιρνε για να το διαβάσει. Την επόμενη μέρα ο explorer-21από το Εδιμβούργο έγραφε στο σάιτ το εξής σημείωμα: «Πήρα το βιβλίο σήμερα στη 1 το μεσημέρι. Θα το διαβάσω και θα το βοηθήσω στο ταξίδι του, ίσως αφήνοντάς το σε ένα ψηλότερο βουνό». Ο explorer-21 βρήκε απολαυστικό το βιβλίο αν και «δεν είναι στα αγαπημένα μου είδη. Αστείο χωρίς να είναι ξεκαρδιστικό, δίνει μια ελαφρώς μπερδεμένη άποψη για τη ζωή». Κι έπειτα κράτησε την υπόσχεσή του: Την Τρίτη 2 Σεπτεμβρίου άφησε το «High Fidelity» στην κορυφή του όρους Κιλιμάντζαρο, στην Τανζανία. Αλλά το βιβλίο δεν χάθηκε. Περίπου ένα μήνα αργότερα ένας γερμανός φυσικός που προσέφερε εθελοντική εργασία στο νοσοκομείο του Κιμπόσο, μιας πόλης που βρίσκεται στη νότια πλευρά του Κιλιμάντζαρο, βοηθούσε μια νέα γυναίκα ασθενή. Εκείνη ήθελε να τον ευχαριστήσει, αλλά δεν είχε χρήματα. Έτσι, άνοιξε την τσάντα της και έβγαλε το «High Fidelity»! Ο εθελοντής δεν ήθελε να το δεχτεί, όμως εκείνη επέμενε -έτσι κι αλλιώς, δεν ήξερε αγγλικά για το διαβάσει. «Έπειτα είδα μια ετικέτα μέσα στο βιβλίο. Κι έτσι έμαθα για το BookCrossing. Ωραία ιδέα! Δεν είμαι φανατικός αναγνώστης, αλλά αυτό το βιβλίο θα το διαβάσω. Έπειτα θα το αφήσω κάπου κι ελπίζω να έχω νέα για το ταξίδι του…».Μέλος γίνεται κανείς…

… εύκολα. Μπαίνεις στο σάιτ, και φτιάχνεις ένα προφίλ. Το μόνο που χρειάζεται να δώσεις είναι ένα email, που ωστόσο δεν εμφανίζεται πουθενά. Η ιστοσελίδα του BookCrossing είναι και θα παραμείνει αυστηρά μη κερδοσκοπική. Δεν πληρώνεις τίποτα και σε κανέναν, ούτε λαμβάνεις spam στο email σου. Βέβαια, αν ένα βιβλίο που ταξιδεύει πέσει τυχαία στα χέρια σου, δεν χρειάζεται να γίνεις μέλος για να γράψεις δυο λόγια και να το βοηθήσεις να συνεχίσει το ταξίδι του. Μπορείς να το κάνεις παραμένοντας ανώνυμος.

Στην Ελλάδα υπάρχουν…

… περισσότεροι από 2.350 BookCrossers που αφήνουν βιβλία εδώ κι εκεί σε ολόκληρη τη χώρα. Μια αναζήτηση στο σάιτ δείχνει ότι βιβλία Ελλήνων και ξένων λογοτεχνών έχουν απελευθερωθεί ακόμη και στα πιο απίθανα μέρη. Κάποια έχουν «ξεχαστεί» σε παγκάκια του Εθνικού Κήπου, άλλα βρίσκονται στα χέρια γνωστών αγαλμάτων στο κέντρο της Αθήνας. Μερικά κάνουν… ηλιοθεραπεία σε παραλίες της Κρήτης, άλλα φλυαρούν σε καρτοτηλέφωνα της Θεσσαλονίκης πίνουν καφέ στη Λάρισα και τσίπουρα στο Βόλο.

Το πάθος μας…

… είναι φυσικά το διάβασμα. Στα βιβλιοπωλεία μας στρώνουν κόκκινα χαλιά! Πέρα από αυτό εμένα προσωπικά μου αρέσει το «κυνήγι» βιβλίων που σου δίνει μια αίσθηση περιπέτειας. Πως γίνεται αυτό; Στον ιστοχώρο του BookCrossing κάνεις κλικ στο “Go Hunting” και μαθαίνεις σε πιο σημείο της πόλης σου σε όλο τον κόσμο έχουν απελευθερωθεί βιβλία. Πολλές φορές οι BookCrossers κρύβουν τα βιβλία τους ώστε να μην τα βρίσκουν τυχαία περαστικοί, αλλά άλλοι BookCrossers που έχουν βγει παγανιά. Όταν τα «απελευθερώνουν», δηλώνουν που ακριβώς περιμένουν κρυμμένα, ώστε ο επόμενος να μπορέσει να τα βρει, πχ «στον Εθνικό Κήπο, μέσα στην κόκκινη πυροσβεστική φωλιά δίπλα στο Βοτανικό Μουσείο». Έχει την πλάκα του. Μπορείς επίσης να ζητήσεις από το σάιτ να σε ενημερώνει με email αμέσως μόλις απελευθερώνεται ένα βιβλίο στην περιοχή σου. Έτσι μπορείς να κάνεις «σαφάρι».Το βιβλίο έχει να κάνει…

… και με εμπειρίες. Θέλω να πω, ένα βιβλίο δεν είναι μόνο το κείμενο που διαβάζεις. Είναι και οι ιστορίες που είναι ζωγραφισμένες πάνω του: μια σημείωση στο περιθώριο που δείχνει πως αισθανόσουν την ώρα που το διάβασες, μια υπογράμμιση στην ατάκα που έφερε στο νου έναν παλιό έρωτα, άμμος, φύκια και μυρωδιές αρμύρας από τις διακοπές ανάμεσα στις σελίδες, μια σταγόνα καφές από ένα δροσερό απόγευμα στη βεράντα, και, γιατί όχι, ένα νούμερο που παραπέμπει σε ένα «διαδικτυακό ημερολόγιο καταστρώματος». Δεν είναι ωραίο να παίρνεις στα χέρια σου ένα βιβλίο και να προσπαθείς να μαντέψεις από τα σημάδια του που έχει ταξιδέψει; Μέσω του BookCrossing μπορείς και να το μάθεις.

Οι εκδοτικοί οίκοι το βλέπουν…

… με καλό μάτι. Έχουν ακουστεί ελάχιστες διαφωνίες από μεμονωμένους συγγραφείς, όμως αυτό οφείλεται μάλλον σε παρανόηση του τι ακριβώς είναι το BookCrossing. Να το ξεκαθαρίσω: σε καμία περίπτωση δεν είμαστε… πειρατές! Πάντοτε ο κόσμος μοιραζόταν τα βιβλία που διάβαζε, είτε δανείζοντάς τα σε φίλους, είτε μέσω κάποιας δανειστικής βιβλιοθήκης. Εμείς δεν κάνουμε κάτι διαφορετικό. Κανένας εκδότης δεν διαμαρτυρήθηκε. Ίσα-ίσα, τα καλά βιβλία κυκλοφορούν, συζητιούνται περισσότερο και αυτό κάνει καλό στις πωλήσεις τους. Σερφάροντας στα ηλεκτρονικά ράφια του BookCrossing μπορείς να διαβάσεις και εξαιρετικές κριτικές, ενώ όταν σε κάποιους BookCrossers αρέσει ένα βιβλίο, φροντίζουν οι ίδιοι να το διαδώσουν, αγοράζοντας δεύτερα και τρίτα αντίτυπα για να τα ταξιδέψουν.

Ο Τύπος έχει αντιδράσει…

… με ενθουσιασμό. Η πρώτη αναφορά είχε γίνει στο «ΒΗΜagazino» το καλοκαίρι του 2003. Ήταν ένα γενικό κομμάτι για το BookCrossing, που τότε δεν ήταν καθόλου γνωστό στην Ελλάδα. Οι πρώτοι από μας γίναμε μέλη και αρχίσαμε δειλά-δειλά τις απελευθερώσεις και τα… κυνήγια. Μέχρι που ένας δημοσιογράφος από το «Ε» της Ελευθεροτυπίας έγινε μέλος και μας έκανε ρεπορτάζ. Τότε έγινε το μεγάλο μπουμ. Μέσα σε μία εβδομάδα γράφτηκαν γύρω στα 800 άτομα και έφεραν τον πανικό στο αμερικανικό σάιτ ρωτώντας και ψάχνοντας πληροφορίες. Σε σημείο που οι υπεύθυνοι αποφάσισαν να μας δώσουν δικό μας φόρουμ για να μην τους σπάμε τα νεύρα! Το άρθρο του «Ε» ακολούθησαν δημοσιεύματα στο Έθνος, στα ΝΕΑ, τον Ελεύθερο Τύπο, την Καθημερινή και σε πολλές άλλες εφημερίδες και περιοδικά. Νομίζω ότι τους άρεσε η ιδέα των ρομαντικών τύπων διαδίδουν την ανάγνωση αφήνοντας βιβλία, περίπου σαν να αφήνουν μηνύματα μέσα σε μπουκάλια!

Θα μας βρείτε…

… παντού. Αρκεί να είστε παρατηρητικοί! Κυκλοφορούμε ανάμεσά σας! Πέρα από την πλάκα: Αφήνουμε βιβλία σε όλη την Ελλάδα Έχουμε βέβαια το ιντερνετικό στέκι μας, στο ελληνικό φόρουμ του BookCrossing, όπου υποδεχόμαστε και τους καινούργιους και λύνουμε απορίες. Και φυσικά, έχουμε real life στέκια, τις επίσημες Ζώνες BookCrossing, δηλαδή σημεία, κυρίως καφέ, όπου οι BookCrossers απελευθερώνουν συστηματικά βιβλία. Οι πιο «ενεργές», που φιλοξενούν τακτικά και τις συναντήσεις μας είναι οι εξής:• Στην Αθήνα: Η Καφεΐνα είναι το πιο παλιό meeting point των «νοτίων» BookCrossers, δηλαδή Αθήνα και περίχωρα. Βρίσκεται στην οδό Κιάφας, κοντά στην εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής. Τον τελευταίο χρόνο βέβαια, οι Αθηναίοι BookCrossers πλήθυναν πολύ και δεν μας χωράει πια, οπότε μπορεί να μας δείτε να συχνάζουμε στο πατάρι του Μαγκαζέ (Αιόλου 33) ή στο Obi Caf? (Σκουλενίου 2, πλατεία Κλαυθμώνος). Οι «αθηναϊκές» συναντήσεις γίνονται κάθε τελευταία Κυριακή του μήνα μετά τις 3 το μεσημέρι. Ακόμη, «επίσημη ζώνη» είναι και το Ethnique, ένα συμπαθητικό καφέ κοντά στην πλατεία της Νέας Σμύρνης (Κυδωνιών 17, κοντά στην Εστία).
• Στη Θεσσαλονίκη: Hot spot των «βορείων», λέγεται
Φρουτότυπο, βρίσκεται στην πλατεία Ναυαρίνου, και φιλοξενεί τις μηνιαίες συναντήσεις τους, τη δεύτερη Τρίτη κάθε μήνα στις 10 το βράδυ. Σπάνια οι μαζώξεις των Θεσσαλονικέων φίλων δεν καταλήγουν σε φαγοπότι…
• Σε Λάρισα και Βόλο: Οι Θεσσαλοί ψήφισαν Starbucks. Η γνωστή αλυσίδα έδειξε ενθουσιώδη υποδοχή στη μικρή κοινότητα των Θεσσαλών Bookcrossers. Τους έφτιαξαν μέχρι και βιβλιοθήκη! Στη Λάρισα συναντώνται στο γνωστό κατάστημα
στην οδό Πρωτοπαπαδάκη 4 στην Πλατεία Ταχυδρομείου, την δεύτερη Κυριακή κάθε μήνα στις 5 το απόγευμα. Στον Βόλο βρίσκονται την πρώτη Κυριακή του μήνα, στο καφέ στη γωνία Ιάσονος και Κουμουνδούρου, κοντά στην παραλία.
• Στα Χανιά: Οι σύντεκνοι οργανώνονται και βρήκαν ένα μικρό cosy καφέ για τις συναντήσεις τους, αλλά και ως τόπο απελευθέρωσης βιβλίων. Τα
Έπεα Πτερόεντα βρίσκονται στην οδό Κανεβάρο κοντά στο παλιό λιμάνι.Το BookCrossing έχει να κάνει και με…

… τις συναναστροφές. Για πολλούς τα βιβλία είναι απλά οι αφορμή για να κάνουν παρέες και φίλους. Αν μας βρείτε, μιλήστε μας, δεν δαγκώνουμε! Δεν θα σας πάρουμε από τα μούτρα. Είμαστε καλά παιδιά! Αλήθεια! Τον Απρίλιο οργανώθηκε στην Αθήνα ένα «Συμπόσιο», η 2η πανελλήνια συνάντηση BookCrossers. Ήρθαν βιβλιοαπελευθερωτές από όλη την Ελλάδα, διασκεδάσαμε για ένα διήμερο σε στυλ «πενταήμερης», σπείραμε εκατοντάδες βιβλία στο ιστορικό κέντρο για να φυτρώσουν αναγνώστες, μέχρι και ταινία γυρίσαμε! Γνωρίσαμε και από κοντά έξι έλληνες συγγραφείς, τον Θεόδωρο Γρηγοριάδη, τον Αλέξη Σταμάτη, τη Λητώ Σεϊζάνη, την Έρση Σωτηροπούλου, τον Χρήστο Χρυσόπουλο και τον Λένο Χρηστίδη.Το σύνθημά μας είναι…

…«ΛΕΥΤΕΡΙΑ ΣΤΑ ΒΙΒΛΙΑ!» Αφήστε τα να ταξιδέψουν!

Ελεύθερα και αβίαστα θέλουμε να πούμε…

… πως εμείς οι BookCrossers δεν είμαστε καμιά «κουλτουριασμένη» λέσχη. «Ταξιδεύουμε» βιβλία, κάνουμε παρέα, πάμε σινεμά, για ποτό, άμα λάχει ρίχνουμε και κανένα χορό. Πολλοί από μας δοκιμάζουν να γράψουν οι ίδιοι, άλλοι μοιράζονται τα κείμενά τους στο Ίντερνετ, άλλοι τα… εκμυστηρεύονται σε φίλους, άλλοι τα κρατούν για τον εαυτό τους και μερικοί έχουν την τύχη να τα δημοσιεύσουν. Όμως το βασικό μας χαρακτηριστικό είναι ότι διαβάζουμε. Μοιραζόμαστε τις απόψεις μας και θέλουμε να κάνουμε και άλλους να διαβάζουν! Σε μια Ελλάδα όπου το 43,5 % σε άνδρες και γυναίκες δεν διαβάζει ούτε ένα βιβλίο το χρόνο (έρευνα ΕΚΕΒΙ, 2004) δεν είναι αυτό έστω και λίγο ενθαρρυντικό;

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s