ο βαθμός δυσκολίας – κωνσταντίνος δ. τζαμιώτης

«Ποτέ μην ζητάς να μάθεις μια ιστορία που δεν θα ήθελες να ξέρεις»

Ο Ιωσήφ Πετράνος, ένας συγγραφέας σε δεινή πια θέση, αποτελεί τον αφηγητή του μυθιστορήματος του Κωνσταντίνου Τζαμιώτη. Το βιβλίο αυτό, ένα κείμενο της μεταμοντέρνας κουλτούρας που έχει αγκαλιάσει πολλούς συγγραφείς της σύγχρονης λογοτεχνίας, αποτελεί την ιστορία του Ρέμου, ενός ιδιοφυούς, σχιζοειδούς και εκκεντρικού ζωγράφου που, μέσα από τις σελίδες του μυθιστορήματος που ενυπάρχει στο μυθιστόρημα του Τζαμιώτη (χαρακτηριστικό μεταμοντερνιστικό στοιχείο), μαθαίνουμε τον βίο και την πολιτεία του.

Ξεκινώ λίγο παράδοξα. Ο αναγνώστης πρέπει να περιμένει διαβάζοντας αυτό το μυθιστόρημα, όχι να βρει την αφήγηση σε πρώτο πλάνο και στο προσκήνιο του συγγραφέα, αλλά την εμβάθυνση και την ανάλυση όλων εκείνων των θεμάτων που ο Τζαμιώτης έχει επιλέξει. Ποια είναι αυτά; Με αφορμή την τέχνη σε όλο της το μεγαλείο, ο αναγνώστης οδηγείται στην αναζήτηση και τον εντοπισμό στη συνέχεια, της γνώσης του κόσμου όπως υπάρχει αυτός σήμερα.

Τι εννοούμε με αυτό; Παρατηρείται μια σύγχυση αξιών, ηθών και επιλογών, μια αυταρέσκεια της μετριότητας, μια θεοποίηση του γελοίου. Ο Τζαμιώτης, με ακραίο και καυστικό τρόπο, βάζει τον ήρωά του, τον Ρέμο, να επαναστατεί εναντίον όλων αυτών επιλέγοντας ωστόσο ένα επηρεασμένο από αυτήν την κατάπτωση και τη περιπλοκή κομμάτι. Την τέχνη.

Ο Ρέμος, μεγαλωμένος σε ένα μεγαλοαστικό περιβάλλον που του προσέφερε τα πάντα, ασκώντας επιρροή σε εαυτόν και αλλήλους, περιγράφεται ως η εξανιστάμενη συνείδηση του καλού του κόσμου αυτού, που εντούτοις χαρακτηρίζεται ως σχιζοφρένεια οδηγημένη στα άκρα. Μέσα από το βιβλίο που έχει παραδοθεί στον Ιωσήφ Πετράνο από έναν συνδαιτυμόνα του σε μια χαρτοπαικτική βεγγέρα, ο Τζαμιώτης αφηγείται την ιστορία του Ρέμου με μοναδικό, κατά τα φαινόμενα, σκοπό να δικαιολογήσει τις αποτρόπαιες πράξεις στις οποίες τελικά προέβη ο καλλιτέχνης. Οι πράξεις αυτές είναι έτσι δοσμένες που ο αναγνώστης δεν μπορεί να βρει άδικο στον «εγκληματία», αλλά και αυτό είναι ένα παιχνίδι του συγγραφέα. Παίζοντας στην κυριολεξία με το καλό και το κακό, με την παράνοια και την ισορροπία, ο Τζαμιώτης μάς χαρίζει ωμά την άποψη (μπορεί και δική του) ότι το να τα βάλεις με την τάξη των πραγμάτων δεν είναι παρά μια «ανοησία».

Ο Ρέμος τα έβαλε με το καθεστώς, της τέχνης κατ’ αρχήν, και της κοινωνίας ολόκληρης αναγωγικά, νομίζοντας ότι καταστρέφοντας μεγάλα έργα που θεωρούνται αιώνια και αμετάκλητα στη συνείδηση του κόσμου, θα φέρει τα πάνω-κάτω. Καταλήγει, με τρόπο συγκλονιστικό να συνειδητοποιήσει την ματαιότητα και την ματαιοπονία της αντίστασης, αφού πρώτα εγκλωβιστεί σε μια σειρά φαύλων κύκλων: αναζήτηση της ουσίας της ζωής, της τέχνης, των συναισθημάτων, όλης της καθημερινότητας.

Το δυνατότερα σημεία του μυθιστορήματος αυτού τα βρήκα στις ευφυείς αναλύσεις του Ρέμου-Τζαμιώτη των πινάκων και του τρόπου δημιουργίας τους. Η οξύνοια και η γνώση στις καλύτερες στιγμές τους.

Από ’και πέρα τι; Αυτό που σίγουρα στο τέλος δε θα μείνει στον αναγνώστη είναι η εξέλιξη και η αμφιλεγόμενη αποκορύφωση του μυθιστορήματος. Ακολουθώντας μια γραμμική, χωρίς ιδιαίτερες εξάρσεις, αφήγηση (ίσως «ανάλυση» είναι ο σωστός όρος), ο συγγραφέας τού «Βαθμού δυσκολίας», παραδίδει ένα δύσκολα προσπελάσιμο ακαδημαϊκό μυθιστόρημα (campus novel). Μία ακαδημαϊκή περιπλάνηση στη γνώση, την εφαρμογή της και –γιατί όχι- την πλήρη ανατροπή και αντικατάστασή της, όπου ο συγγραφέας αποτελεί ενσάρκωση των ηρώων του. Στα χνάρια του διασημότερου εκπροσώπου του campus novel, Μάλκολμ Μπράντμπερυ (π.χ. «Τιμές Συναλλάγματος», Πόλις 2004, μετ. Χριστίνα Ντόκου).

Συνεπώς, ο «Βαθμός δυσκολίας» είναι ένα μυθιστόρημα που μπορεί να φαντάζει απροσπέλαστο στον ανυποψίαστο αναγνώστη –κυρίως λόγω της συσσωρευμένης «επίθεσης» πληροφοριών αλλά και της αφήγησης που δεν αποτελεί προτεραιότητα σε καμία περίπτωση, ωστόσο κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί τη γνώση και την οξύνοια του συγγραφέα του.[κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ίνδικτος][Ο Κωνσταντίνος Δ. Τζαμιώτης γεννήθηκε στη Λάρισα το 1970 και σήμερα ζει στην Αθήνα. Σπούδασε κινηματογράφο. Εργάστηκε στην τηλεόραση, τη διαφήμιση και τον κινηματογράφο. Συνεργάστηκε ως αρθρογράφος με εφημερίδες και πειοδικά. Μέχρι πρότινος διηύθυνε την πολιτιστική έκδοση Highlights. Βιβλία του: «Η συνάντηση» (νουβέλα, Ίνδικτος 2002, στα ιταλικά από τις εκδόσεις Effigie 2004), «Βαθύ Πηγάδι» (Ίνδικτος 2003) και «Παραβολή» (νουβέλα, Καστανιώτης 2006). Το πρώτο του θεατρικό έργο “Ουδέτερη ζώνη” απέσπασε το Γ’ Κρατικό Βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου θεατρικού συγγραφέα.]

18 thoughts on “ο βαθμός δυσκολίας – κωνσταντίνος δ. τζαμιώτης

  1. Καλησπέρα, καλησπέρα..Λοιπόν, να σου πω τη μαυρη μου αλήθεια, δεν πίστευα ότι υπάρχουν ανθρωποι γεννημένοι το 70. Δεν ξέρω,καθε φορά που συναντώ νεώτερους μου, την ιδια απορία εκφράζω. Δεν μπορώ βρε παιδί μου να το χωνεψω ότι ερχονται λεφουσια πίσω μου, λεφούσια λέμε.
    σε χαιρετω
    ριτς

  2. @ρίτσα

    καλημέρα, ρίτσα μου.
    κι εγώ δεν μπορώ να πιστέψω το ίδιο, μιας και είμαι του ’80!!!
    :-))))

    είμαστε καλή παρέα όμως, n’ est pas?!

    πολλά-πολλά φιλιά!

  3. καλησπέρα Δημήτρη!

    δεν στέκομαι στο βιβλίο. Αν και η περιγραφή είναι δελεαστική πρέπει να το διαβάσω για να εκφέρω άποψη. Στέκομαι στην καταπληκτική ερμηνεία του Pavarotti. Συγκλονιστικη

  4. @πετρούλα

    είναι…
    και έχω την αίσθηση ότι θα ταίριαζε ως soundtrack του βιβλίου, μιας και μεγάλο μέρος του μυθιστορήματος εξελίσσεται στην ιταλία και, ίσως, με την ίδια ένταση του pavarotti.

    καλησπέρα.
    να είσαι καλά. σ’ ευχαριστώ.

  5. Δημήτρη, για τη γιορτή σου: Χρόνια Πολλά και Ευτυχισμένα! Και δημιουργικά! Να ‘σαι καλά ν’ αγαπάς, να διαβάζεις και να γράφεις.

    Και λίγες λέξεις δώρο:

    “For verses are not, as people imagine, simply feelings (those one has early enough), -they are experiences. For the sake of a single verse, one must see many cities, men and things, one must know the animals, one must feel how the birds fly and know the gesture with which the little flowers open in the morning.”
    -Notebooks of Malte Laurids Brigge
    Rainer Maria Rilke

    “Be patient toward all that is unsolved in your heart and try to love the questions themselves like locked rooms and like books that are written in a very foreign tongue. Do not now seek the answers, which cannot be given you because you would not be able to live them. And the point is, to live everything. Live the questions now.”
    -Letters to a Young Poet, Rainer Maria Rilke

  6. Πέρασα να σου ευχηθώ! Να είσαι καλά, να είσαι δυνατός και να κάνεις πάντοτε αυτό που θέλεις. Χρόνια Πολλά!:-)

  7. γεια και χαρά σε όλους και όλες!

    ό,τι και να πω για σας, μαζί και ξεχωριστά στον καθένα και την καθεμιά, λίγο θα ‘ναι…

    ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΜΕΣΑ ΑΠ’ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΜΟΥ!

    Εύα (τι λέξεις αυτές του Rilke, κι όλες να τις βλέπω τώρα εγώ…)

    Libro (ο οίστρος έρχεται και από τους φίλους, απ’ τα λόγια τους…)

    Georgia (και η δύναμη επίσης…)

    Nuwanda (αξίζει για τόσους πολλούς λόγους…)

    GreekGayLolita (αυτό το υπέροχο κομμάτι για μένα…; είναι να το ακούσεις χίλιες φορές…)

    Σας ευχαριστώ ξανά και ξανά…

  8. ο τελευταίος σταθμός στην αφετηρία της νύχτας/πριν ο Duchamp συναντήσει την τζιοκόντα του/αντί ευχής/ο οδηγός να είναι στρωμένος με ροδοπέταλα/κάτω από την πύλη της ομορφιάς/μέσα στο φώς να σου δείχνει το φώς όταν νυχτώνει

  9. κι όταν το πρώτο εκείνο φως/της άλλης μέρας/γεμάτο αναίτια δύναμη/προβάλλει εμπρός μας/εμείς/χωρίς καπνό και νερό να φτάνει να μας χορτάσει/ξεκινούμε το πριν να το φέρουμε εγγύτερα

    […εγώ ευχαριστώ…]

    καλημέρα, duchamp.

  10. Γιατί όχι;!

    άλλωστε πλησιάζει και η γιορτή τής “Αγγελίνας” του!

    [μου άρεσε λέειιιι….!]

    καλή σου μέρα.

  11. Δημήτρη, υποψιάζομαι ότι ξέρεις την μετάφραση των “Γραμμάτων σ’ ένα νέο ποιητή” του (δασκάλου μου) Μάριου Πλωρίτη… Μού την χάρισε ένας συμφοιτητής το 1992 (τότε εσύ ήσουν πιτσιρικάκι κι εγώ δευτεροετής στη Νομική Αθηνών)… Είναι ένα από τα βιβλία που μού άλλαξαν τη ζωή και με έπεισαν ότι η Νομική κι εγώ πρέπει να οδηγηθούμε κάποτε σε διαζύγιο. Ο θεός βοήθησε και μέχρι τώρα δεν έχουμε συνάψει ξανά ούτε μνηστεία… Ο φιλος προχώρησε στα Νομικά και θαρρώ πως κάνει ακαδημαϊκή καριέρα… Τον έχω χάσει, από τότε που αποφοίτησα (γαμώτο, πέρασαν 12 χρόνια!). Μάλλον εγώ χάθηκα… Τα campus novels έχουν πάντα ενδιαφέρον, φτάνει να μη σε φορτώνουν με πολύ
    “γύρω γύρω” και να χάνεις το ενδιαφέρον σου για την πλοκή. Το συγκεκριμένο ακούγεται ενδιαφέρον…

  12. Δημήτρη, χρόνια καλά! Υγεία σωματική, ψυχική και πνευματική! Με συγχωρείς για τις “μπαγιάτικες” ευχές αλλά εχθές δεν συνδέθηκα ώστε να καταφέρω να σου ευχηθώ διαδικτυακά. Να ‘χεις την υγειά σου και … να γράφεις!!! Dana_Semitecolo

  13. pilgrimάκο, τα “γράμματα” κάποτε τα είχα λιώσει στο διάβασμα… τα μελετούσα και τα ξαναμελετούσα…

    [ποιο το αποτέλεσμα άραγε;]

    σε καταλαβαίνω και για το βιβλίο αυτό και βέβαια…για τη νομική.

    ο τζαμιώτης, τώρα, σε αυτό το μυθιστόρημα -campus novel με τα όλα του- έχει βάλει την πλοκή σε δεύτερη μοίρα. η αφήγησή του, βαθύτατα θεωρητική και λόγια, γεμάτη καλά χωνεμένη γνώση, θυσιάζεται στο βωμό της “ανάλυσης”.

    λένε ότι η “παραβολή”, η τελευταία του νουβέλα (εκδ. Καστανιώτη), απέχει μακράν και αφήνει να ξεδιπλωθούν οι εξαιρετικές αφηγηματικές ικανότητές του…

    οψόμεθα!

    πολλά φιλία στο όμορφο νησί!
    να είσαι καλά, φίλε!

  14. Danούλα, χίλια, κι άλλα τόσα, ευχαριστώ για τις ευχές, που δεν είναι “μπαγιάτικες”… φρέσκες-φρέσκες κατέφτασαν στο blog μου και τις ευχαριστήθηκα!

    να είσαι καλά. πάντα…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s