μετάξι – alessandro baricco

metaksi

Είναι κάποιες φορές που ένα μυθιστόρημα είναι σαν εκείνες τις γνωστές βουτιές στα άδυτα της λογοτεχνίας, με μια ενδιάμεση στάση, πολύχρονη και έντονη, στην τρέχουσα ζωή. Είναι, επίσης, κάποιες φορές που ένας γραφιάς μπορεί να καταφέρει ένα κείμενο που ισορροπεί ανάμεσα στην ποίηση και στον πεζό λόγο, χωρίς να χωλαίνει σε κανένα από τα δύο.

Αυτός είναι ο Alessandro Baricco, και αυτό είναι το “Μετάξι” του (μτφ Λένα Ταχμαζίδου, Πατάκης 1997).

Σ’ ένα χωριό της Γαλλίας, στα τέλη του 19ου αιώνα, ξεκινά η παραγωγή μεταξιού. Αρχικά, οι μεταξοσκώληκες μεταφέρονται από τις κοντινές χώρες της Μεσογείου. Ξαφνικά, όμως, ανοίγει η αγορά της Ιαπωνίας, που μέχρι αυτήν την περίοδο διερχόταν τη φάση της απομόνωσης με απόφαση του ίδιου του ιαπωνικού κράτους, την ίδια περίοδο που η αγορά μεταξοσκώληκα της Μεσογείου διέρχεται μια κρίση. Ο Μπαλνταμπιού, ο σημαντικότερος, αλλά όχι ο μόνος, κάτοχος μεταξουργείων της περιοχής, προσλαμβάνει τυχαία, τον Ερβέ Ζονκούρ’ μια μέρα τον είδε να περνά έξω απ’ ένα μπιστρό και αποφάσισε ότι αυτός ήταν ο άνθρωπός του’ ο άνθρωπος που θα έστελνε στο μακρύ ταξίδι για την Ιαπωνία. Ο πατέρας του Ερβέ τον προόριζε για αξιωματικό του γαλλικού στρατού, αλλά ο Μπαλνταμπιού είχε άλλη γνώμη, που απλώς την επέβαλε…

Εδώ ξεκινά το βαθιά λυρικό ταξίδι στη χώρα του μεταξιού που σηματοδοτεί την αρχή τής καταβύθισης σ’ έναν κόσμο φτιαγμένο και φιλτραρισμένο μέσα από όλες τις ενδόμυχες ανθρώπινες αναζητήσεις. Το “Μετάξι” και το ταξίδι των μηνών από τη Γαλλία στην Ιαπωνία και τούμπαλιν είναι ένα ανθρώπινο πέρασμα απ’ την αλήθεια της τρέχουσας ζωής στην ακόμη μεγαλύτερη αλήθεια του πνεύματος και της αναζήτησης αφενός του εαυτού και αφετέρου του κόσμου. Μέσα από τη ζωή του Ερβέ Ζοκνούρ, τη γυναίκα του και τις διαδοχικά αποτυχημένες προσπάθειες τεκνοποιίας, μέσα από μια λίμνη που μένει εκεί και που δεν αλλάζει, αλλάζουν ωστόσο τα ονόματα που άνθρωποι της δίνουν, μέσα από την επαφή με τον πηγαίο πολιτισμό της Άπω Ανατολής αλλά την ατελεύτητη πορεία στον τελευταίο σταθμό της καρδιάς, ο Alessandro Baricco κατάφερε να μην γράψει ένα “μυθιστόρημα. Ούτε και διήγημα”.

Ο ιταλός συγγραφέας διέλυσε εις τα εξ ων συνετέθη έναν ολόκληρο κόσμο παθών, ένα ολόκληρο σύμπαν επιθυμιών και πόνου. Κι όλα αυτά μέσα σε μόλις 111 σελίδες. Χωρίς να μένει κάτι μετέωρο, χωρίς να υπάρχει τίποτε περιττό. Είναι απ’ τις γραφίδες που ήξερε πότε έπρεπε να σηκώσει τη “μύτη” της απ’ το χαρτί.

Το “Μετάξι” είναι ένα κατά συνθήκην μυθιστόρημα. Δεν μπορώ εύκολα να το εντάξω πουθενά συγκεκριμένα, ούτε και ο ίδιος ο συγγραφέας κατά τα φαινόμενα, αν λάβω υπόψη μου το οπισθόφυλλο. Είναι απλώς μια ιστορία. Μια ιστορία που δεν έχει όμορφες λέξεις. Εκεί νομίζω ότι τελικά βρίσκεται και το μυστικό τού συγγραφέα. Στο απλό που φτάνει, με τον δικό του τρόπο, για να πλησιάσει την ομορφιά, μέσα από χιλιάδες δοκιμάσιες βέβαια’ μια ομορφιά απλή κι αυτή, με τον απλούστερο τρόπο γραφής.

“Ίσως είναι καλό να διευκρινίσουμε πως πρόκειται για μια ιστορία του 19ου αιώνα, για να μην περιμένει κανείς αεροπλάνα, πλυντήρια και ψυχαναλυτές. Δεν υπάρχουν. Μια άλλη φορά ίσως…”

 

[Ο Alessandro Baricco γεννήθηκε το 1958 στο Τορίνο. Έχει βραβευτεί πολλές φορές για τα μυθιστορήματά του. Το “Μετάξι” έχει μεταφραστεί σε τριάντα γλώσσες.]

14 thoughts on “μετάξι – alessandro baricco

  1. απ΄ ό,τι έχω ακούσει, εμείς οι δυτικοί δεν θα κατανοήσουμε ποτέ τον τρόπο που οι ανατολίτικοι πολιτισμοί σέβονται και παρόλα αυτά παράγουν και εμπορεύονται τη δύναμη του σκουληκιού να μετασχηματίζεται, την ανοχή του φύλλου να καταναλώνεται και του τελικού προιόντος να χαιδεύει. από τον μεγαλέξανδρο και το Μάρκο Πόλο μέχρι τα silk route int/al funds, πασχίζουμε, επεμβαίνουμε, κερδοσκοπούμε και πάλι επιδέξιοι δεν είμαστε! (ξέρω και κάτι τύπους που τρέφονται με σούσι και στο καπάκι κοκορέτσι). η ανθρωπινη προσέγγιση ακούγεται ενδιαφέρουσα όμως, ειδικά και σ΄ εκείνην την εποχή που αναφέρεται με τις δυσκολες μετακινήσεις, μυθικές θα είναι. φαντάζομαι την ιαπωνία χωρίς κινητά, απίστευτο. ταξίδι και στο χώρο και στο χρόνο.
    Θα κάνει κρύο, να βάλω τη γούνα? ή μεταξωτά και να φυσάει?

  2. ε αμαν πια βρε παιδακι μου, τσουπ απο δω, τσουπ από κει… έχεις μια ανησυχία για το λόγο που δεν είναι καθολου λογική, απλά ανήσυχη! αλλάζεις σαιτ συνέχεια και να πω ότι δεν έχεις τιποτα άλλο να κάνεις; ολο μπλικι μπλικι με αυτό το κομπιουτερ τελικα θα βγαλεις τα μάτια σου! τελικά τι σοι ποιητης εισαι; μιπως απλα γουσταρεις να βγαζεις τα ματια σου στο πισι; ή όπως έλεγε στο γνωστό ανέκδοτο ο γορίλας στον κυνηγο: “τελικά βρε παιδί μου εσύ τι είσαι, κυνηγος ή πούστης;” Τεσπαν εγώ παρουσιάσεις και συνεντεύξεις σου δε διαβάζω, μόνο δικά σου πράγματα! Εσύ είσαι καλύτερος από όλους αυτούς – οταν δεν @%$%**&(Ι*@Ε στο πισι!

  3. Αμφιταλαντευομενοι απεναντι στο γιορτινο corpus, αντιμετωπιζουμε ανακατασκευαζοντας,εκτρεποντας,ανακαλυπτωντας,επιχειρωντας να προσδιορισουμε οτι καλυτερο κρυβεται απο πισω.Αναγκη ζωης(καθως καθε λογης υποστασιοποιημενοι Πολιουχοι ζητουν απο το επερχομενο και κατοχυρωνουν το προκειμενο.Κενο)
    Χρονια πολλα Δημητρη!

  4. Χρόνια πολλά κι από μένα!
    Πρωτοχρονιά θα είμαι Πράγα. Την προηγούμενη φορά- πριν 10 χρόνια -είχα διαβάσει τον (τότε) πρόεδρό τους. Κούντερα, Κάφκα και τον Καλό Στρατιώτη τα έχω διαβάσει από έφηβος. Έχεις κάτι να προτείνεις; Εγώ τελικά πήγα και αγόρασα το …. Γκόλεμ ! Ναι ! Ιστορία τρόμου και φαντασίας, που διαδρματίζεται στην παλιά εβραϊκή γειτονιά, κάτι σαν τον τοπικό Φρανκεστάιν! Αν έχεις όμως να προτείνεις κάποιο καλό βιβλίο κάνε γρήγορα!
    Καλή χρονιά και ευτυχισμένο και δημιουργικό 2008!!!

  5. Με γεια το καινούριο σπιτικό και τις ευχές μου για το 2008 που κοντοζυγώνει. Βλέπω άρχισες να ντύνεις ήδη το αναγνωστικό σου δωμάτιο με “μετάξι” :)

  6. Πέρασα να ρίξω μια ματιά (ενώ οι διακοπές συνεχίζονται) και σας βρίσκω όλους εδώ και…δεν ξέρω τι να πω!
    Θα επανέλθω σε λίγες μέρες, για να “μιλήσουμε” πιο προσωπικά.

    Έστω και με δανεικό net, σας εύχομαι μέσα απ’ την καρδιά μου μια ευτυχισμένη χρονιά, μια χρονιά μ’ εκείνα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του καθενός και της καθεμιάς μας που μάθαμε να αυξάνουμε και να χαρίζουμε, που ξέρουμε να βλέπουμε και να αλλάζουμε…

    Να είστε όλοι και όλες καλά και σύντομα θα τα ξαναπούμε!
    Καλύτερα και βαθύτερα…

    δημήτρης αθηνάκης

  7. Το ένα μισό του σταύλου θεωρεί το Μπαρίκο Θεό, το άλλο μισό απλά ημίθεο (και η προσωπολατρεία καλά κρατεί). Συνεπώς, ενώ ο συγκάτοικος “σταυλικός” σου ζητά να πεις περισσότερα…εγώ στέκομαι ικανοποιημένος (ole!!). Όμορφη παρουσίαση αν και εγώ δεν έχω ξεπεράσει ακόμα το πολιτισμικό σοκ από το genius of the crowd του κακού (πλην ελαχίστων στιγμών) Μπουκόφσκι. Συνεπώς όλα τα άλλα απλά περνάνε! Beware the average man μήτσος (σόρυ για την οικειότητα, είναι θέμα ανατροφής φαντάζομαι)…bb..

  8. Μ’ αρέσει μια τέτοιου είδους οικειότητα, αγαπητέ μου σταύλε! Η ανατροφή σας ξέρει πώς να εφαρμοστεί διαδικτυακώς! :-)

    Πάντως, σχετικά με τα συγκατοικούντα σταυλικά ημίσεα, όπως γράφει ο Αύγουστος Κορτώ στο σάιτ του: “Δεν είναι η γνώμη μου που έχει σημασία εδώ, αγαπητοί. Είναι τα αριστουργήματα”.

    Και έχει τόσο δίκιο…

    _______________________

    Καλή σας εβδομάδα!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s