ημερολόγια χρήσης – κωνσταντίνος ματσούκας

ημερολόγια χρήσης

Τώρα, περασμένα 30, μετέθετε το συμβατικό όριο της ωριμότητας ταξιδεύοντας. […] Ταξίδευε λοιπόν με κάθε ευκαιρία, μηχανευόμενος προσχήματα για να φτάνει κάθε φορά μακρύτερα από τον επίσημο προορισμό του.»
[Απόσπασμα από το βιβλίο]

Αυτός είναι ο ήρωας του Κωνσταντίνου Ματσούκα στο βιβλίο του «Ημερολόγια Χρήσης». Ένας τριαντάρης διανοούμενος που πέφτει ολόκληρος στον σκληρό κόσμο των ναρκωτικών με φόντο τη σημερινή Αθήνα. Ο συγγραφέας αποφασίζει να καταγράψει, λογοτεχνική συμβάσει, σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση το ημερολόγιο αυτού του ανθρώπου σε ποιητική μορφή, που συνδυάζει την ποιητική γλώσσα με την ποιητική σκέψη.


Στη σύγχρονη Αθήνα, λοιπόν, ο κόσμος των ναρκωτικών, των βαριών ναρκωτικών μάλιστα, αναδύεται μέσα από τις καταγραφές ενός ανθρώπου όχι ως τρίτου ματιού, αλλά ως μέλους, ολοκληρωμένου ούτως ειπείν, αυτού του κύκλου, ενός ήρωα που εισάγεται σ’ αυτόν τον κόσμο και αφομοιώνεται πλήρως. Αυτή η αφομοίωση οδηγεί στην αλλοίωση χαρακτηριστικών, σκέψεων, προτεραιοτήτων, επαφών, σχέσεων, και, τελικά, σε μια αλλοίωση του ίδιου του τού ψυχισμού.

Μάταιες -ή μη- αναζητήσεις της «δόσης», λυκοφιλίες, παραβατικότητα, οράματα, αποτοξίνωση και επάνοδος στη ναρκομανία, ξανά αποτοξίνωση και τελικά επιβίωση. Αυτά είναι τα βασικά κομμάτια των «Ημερολογίων Χρήσης», με τον έρωτα να βρίσκεται κάπου στο βάθος, με το αέναο δόσιμο ενός ανθρώπου σε έναν άλλον, το οποίο μπορεί πολλές φορές να προκαλέσει την αιδώ, την τροχοπέδη στη συνέχιση των καταχρήσεων, μπορεί να αποτελέσει και τον λόγο επιβίωσης.

Η ποιητική γλώσσα και η πανταχού παρούσα ποιητικότητα των «Ημερολογίων Χρήσης» είναι το μεγαλύτερο προτέρημα του Κωνσταντίνου Ματσούκα. Χωρίς φανταχτερά, λεξιλογικά πυροτεχνήματα, με λόγο απλό και μετρημένο, λιτό και πλήρη ψυχικού βάθους, ο συγγραφέας μεταφέρει ολοζώντανες μπροστά μας τις εικόνες του κόσμου της ναρκομανίας, και, συνεκδοχικά, του κόσμου οποιασδήποτε μανίας.

Διαβάζοντας, ο αναγνώστης έχει την αίσθηση ότι ο υπότιτλος του βιβλίου αυτού θα μπορούσε να είναι «Εγχειρίδιο μη – Χρήσης». Διατρέχοντας τον κόσμο αυτόν που ο Ματσούκας περιγράφει, μέσω των στοιχείων του που αποδίδει κατά τον τρόπο που περιέγραψα παραπάνω, έχει κανείς την αίσθηση ότι κρατά στα χέρια του, απ’ τη μια, μια πολλά υποσχόμενη λογοτεχνική γραφή, και, απ’ την άλλη, ένα κείμενο (ας μου επιτραπεί: μανιφέστο) που βρίθει αληθειών που η σημερινή, συντηρητική και φοβισμένη, κοινωνία (μας) προσπαθεί να κρύψει πίσω απ’ το ατροφικό της δάχτυλο.

Τα «Ημερολόγια Χρήσης» είναι ακριβώς η αποκάλυψη ενός περιβάλλοντος, μιας μανιώδους κατάστασης, που πιστεύουμε ότι «συμβαίνει μόνο στους άλλους, κάπου μακριά απ’ την οχυρωμένη εστία μας». Ο Κωνσταντίνος Ματσούκας όμως δεν κρύβεται πίσω από τα λεγόμενα ταμπού• αντιθέτως, μιλά ευθέως, ολοκληρωμένα και ποιητικά την ίδια στιγμή, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου, παραδίδοντας ένα ποιητικό ημερολόγιο επιβίωσης• μια επιβίωση όχι απ’ τα ίδια τα ναρκωτικά μόνο, αλλά επιπλέον απ’ τις μανίες και τις αποφάσεις που οδηγούν με μαθητική ακρίβεια στο «χάσιμο» του εαυτού.

Εκεί που τα «Ημερολόγια Χρήσης» χωλαίνουν, είναι τα ελάχιστα σημεία που επαναλαμβάνονται με τον ίδιο τρόπο, που μπορεί, αφενός, να είναι το τέχνασμα του Ματσούκα για την περιδίνηση και τον φαύλο κύκλο που μπορεί ένας ναρκομανής να περιπέσει, αλλά, αφετέρου, είναι τόσο έντονες οι αναφορές, με αποτέλεσμα η επανάληψη απλώς να επαναφέρει στην επιφάνεια στοιχεία που αποτελούν ίσως ενδείξεις συγγραφικής αμηχανίας.

Τα «Ημερολόγια Χρήσης» του Κωνσταντίνου Ματσούκα είναι ένα ποιητικό βήμα που προτείνει την αποδραματοποίηση και συνάμα την απομυθοποίηση των ναρκωτικών με απόλυτο σκοπό τη λύση του μεγάλου αυτού σύγχρονου προβλήματος. Επιτυγχάνει να μανιφεστάρει εναντίον της τερατοποίησης της ναρκομανίας στοχεύοντας στις πραγματικές και ουσιώδεις λύσεις για χάρη των επερχόμενων γενεών που πρέπει παντί τρόπω να αποφύγουν την καταστροφή• μια καταστροφή που προέρχεται από οποιουδήποτε είδους μανίες…

[κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μελάνι]

[Γεννημένος στην Αθήνα, ο Κωνσταντίνος Ματσούκας έχει ζήσει και σπουδάσει στις Η.Π.Α., στην Ελλάδα και στην Αυστραλία, όπου έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στην Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ. Έχει δουλέψει μεταξύ άλλων σαν επίκουρος καθηγητής φιλοσοφίας (tutor), ακαδημαϊκός ερευνητής, μεταφραστής/διερμηνέας, εκφωνητής ειδήσεων και αρθρογράφος. Επίσης, τα τελευταία είκοσι χρόνια ζωγραφίζει υφάσματα.]

21 thoughts on “ημερολόγια χρήσης – κωνσταντίνος ματσούκας

  1. Χρονια πολλά και καλά Δημήτρη. Ελπίζοντας πάντα και προσμετρώντας λεπτό προς λεπτό τις εξελίξεις..
    ριτς

    ΥΓ Θα διαβάσω για το βιβλιο αύριο με το φως της μερας

  2. Ανηψιέ μου Δημήτρη, δέξου και τις δικές μου ευχές για χρόνια πολλά … και καλά! Σκληρό βιβλίο, σκληρό περιεχόμενο, απ’ όσα μας λες, δύσκολο θέμα. Αναρωτιέμαι αν μπορεί να αντέξει αυτή η λογοτεχνία την επέλαση του ροζ… Ωστόσο την χρειαζόμαστε… Θυμάμαι το ψιλοσόκ που είχα πάθει όταν είχα δει το “Trainspotting” (πρέπει να πάει μια δεκαετία τώρα) αλλά και όταν διάβασα το “Καθαροί πια” της Σάρα Κέιν (δυστυχώς δεν μπόρεσα να δω την εκπληκτική παράσταση του Λευτέρη Βογιατζή). Έχω την αίσθηση ότι σαν κι εμένα η κοινωνία μας αντικρίζει δήθεν έκπληκτη αυτό που βρίσκεται στο κατώφλι του σπιτιού της, αν όχι μέσα στο ίδιο της το σπίτι…

  3. Δημητρη και παλι καλή χρονια ευχομαι… Το βιβλίο πρέπει ναναι πολύ αποκαλυπτικό και δυστυχώς αντι να το διαβάζουν οι γονείς με παιδιά σε προεφηβικό στάδιο το διαβάζουμε εμείς που έχουμε προ πολλού ξεφύγει από τέτοιους κινδύνους. Νομίζω ότι οι κοινωνίες μας έχουν υποχρέωση να αγρυπνούν γιατί κάθε νέος που χάνεται που αλλοιώνεται μέσα από αυτή τη δήθεν αναθερμαντική της ψυχής διαδικασια , χάνεται κι ένας κοκκος από τη σύνθεση του κόσμου. Κι είναι κρίμα.
    σε φιλω
    ριτς

  4. “Τώρα, μετά τα 30 μετέφερε το συμβατικό όριο της ωριμότητας ταξιδεύοντας”…χμ…κάποιον μου θυμίζει αυτό!

  5. Δημήτρη, Χρόνια Καλά! Υγεία σωματική, ψυχική και πνευματική! Ειρήνη στα έξω και στα μέσα μας και καλές εμπνεύσεις! Σε φιλώ!

  6. By the way tutor όντως σημαίνει βοηθός δηλαδή επίκουρος αλλά δεν έχει την ίδια αξία σαν τίτλος με αυτή του επίκουρου καθηγητή. Περιγράφει εξωτερική σχέση με το πανεπιστήμιο χωρίς να υπάρχει οργανική θέση όπως συμβαίνει με τον επίκουρο. Tutor είναι και ο αδερφός μου στο Κέιμπριτζ που τελειώνει το διδακτορικό του (που προφανώς δεν έχει γίνει ακόμα καθηγητής).
    Αυτά χωρίς καμία διάθεση επίπληξης ή μείωσης της επιστημονικής αξίας του συγγραφέα για την οποία δεν μπορώ να εκφέρω γνώμη, αλλά επειδή στην Ελλάδα έχουμε κατακλειστεί από διάφορους τύπους (έχω προσωπικά παραδείγματα – σε αυτά αναφέρομαι ) που δηλώνουν ό,τι θέλουν χωρίς καμία αιδώ ή έλεγχο και δυστυχώς γίνονται πιστευτοί.

  7. ΕΥΧΕΣ

    Σας ευχαριστώ όλους και όλες για τις ευχές σας και εύχομαι κι εγώ με τη σειρά μου μια χρονιά πιο τολμηρή, πιο άνω-κάτω, υπέροχα χαοτική και γεμάτη χαρές, πανηγύρια, τσιγάρα και ποτά, αλλά όχι ξενύχτια (!), γιατί αν θυμάστε είμαι απ’ αυτούς που υποστηρίζουν ότι η διασκέδαση δεν πρέπει να συνδέεται με το ξενύχτι…! Και φυσικά ΥΓΕΙΑ πάνω απ’ όλα… Ή μήπως ΕΡΩΤΑΣ…; Μάλλον!

    Επέστρεψα και αναλαμβάνω δράση…
    Προσδένομαι…
    Εσείς;

  8. @Ρίτσα

    Ρίτσα μου, αυτό διείδα κι εγώ στα “Ημερολόγια”. Και σκεφτόμουν (το έγραψα κάπου) ότι κρυβόμαστε πίσω από ατροφικά δάχτυλα και ξενέρωτους νόμους και κανόνες που απλώς απαγορεύουν χωρίς να προλαμβάνουν. Μια κοινωνία που στηρίζεται στην “καλή προαίρεση” και μόνο (των νόμων, της εξουσίας κ.λπ.) καταντά κατηχητικό και φιλόπτωχο ταμείο για καλοχτενισμένες κυρίες και κυρίους με μαντηλάκια στο πέτο… Αυτό θέλουμε;
    Όχι, φαντάζομαι…

    Σε φιλώ.

  9. @Θείος Pil!

    Pilgrimάκο μου, η σύγχρονη (τηλεοπτική) “δημοκρατία” και “κουλτούρα” είναι ακριβώς εκείνη η μαύρη τρύπα στα μυαλά μας που μεγεθύνεται και μεγεθύνεται… Και όχι μόνο έχουμε καθηλωθεί με το τηλεκοντρόλ στο χέρι, αλλά την ίδια στιγμή φοβόμαστε να κουνηθούμε μην και πνιγούμε σ’ αυτό “που συμβαίνει μόνο στους άλλους”…

    Ας ελπίσουμε ότι η λογοτεχνία θα αντισταθεί στα ροζ και τα κενά… Έχει και το κενό το χρώμα του, ε; ;-)

  10. @Παράξενος Ελκυστής 1

    Ποιον – ποιον;;;

    @Παράξενος Ελκυστής 2

    ας μείνουμε στην ουσία (προς το παρόν τουλάχιστον!)… [αεριτζήδες υπάρχουν, αλλά είναι λίγος και ζέχνων ο αέρας τους…]

  11. @Dana_Semitecolo

    Danούλα μου, ειρήνη και έρωτας κι ελπίδα και ευτυχία, επιτυχία, ευκολίες και ένα ευχαριστώ εκεί που χωρά… [Τα υπέροχα έψιλον…]
    Σε φιλώ κι εγώ…

  12. δύσκολο για τέτοιες γραφές να μην πέσουν σε διδακτισμό, αλλαζονεία και μοιραία, δαιμονοποίηση, από την ανάποδη. σεμνή και όρθια γραφή, σε στάση αναμονής και σεβασμού. ας το διαβάσουμε, ας το χαρίσουμε και ας είμαστε κοντά σε όλα αυτά, γιατί κι εμάς στην αγορά “χρήστες”, μας αποκαλούν…

  13. “γιατί κι εμάς στην αγορά “χρήστες”, μας αποκαλούν…”

    [μπορώ να πω κάτι άλλο;]

  14. Dear Δημήτρη,

    Κανέναν “απόλυτο σκοπό” δεν είχα να σώσω κανέναν από κάτι, γιατί στον καθένα αναλογεί η περιπέτεια ή περιπέτειες που του αναλογούν. Κατά τα άλλα σ’ ευχαριστώ για τον κόπο και χώρο.
    Κ.Μ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s