τρομπέτα – jackie kay

τρομπ�τα

του Θεόδωρου Γρηγοριάδη*

Όταν πεθαίνει ο θρυλικός τζαζ τρομπετίστας της Αγγλίας Τζος Μούντι συμβαίνουν μια σειρά από παράξενα πράγματα: Η γιατρός Κρισναμούτρι, που βγάζει το πιστοποιητικό θανάτου, σβήνει το «άρρεν» και γράφει «θήλυ». Ο ληξίαρχος Νασάρ Σαρίφ απορεί με τη διόρθωση και ρωτάει την εξηντάχρονη χήρα, που κάθεται απέναντί του, αν είναι ενήμερη της αλλαγής. Εκείνη του ζητάει να καταχωρηθεί ο σύζυγός της ως άντρας, όπως ακριβώς έζησε, και ας αναγραφόταν στο πιστοποιητικό γεννήσεώς του «Τζόζεφιν Μορ», γεννημένη στο Γκρίνοκ της Σκοτίας. Λίγο νωρίτερα ο υιοθετημένος γιος του Τζος, ο Κόλμαν, βλέποντας για πρώτη φορά γυμνό τον νεκρό πατέρα του, καταρρέει. «Κανείς δεν θέλει μια κωλολεσβία για πατέρα, για μητέρα μπορεί», αναφωνεί οργισμένος.

Μακράν του να είναι μια φαρσοκωμωδία ή μια ξεφωνημένη σάτιρα η «Τρομπέτα», που μας έρχεται με καθυστέρηση δεκαετίας, είναι ένα μυθιστόρημα-θρύλος που απασχολεί ακόμη κριτικούς και θεωρητικούς της λογοτεχνίας. Πρόκειται για μια συγκινητική ιστορία αγάπης και έρωτα, που διαπραγματεύεται θέματα αυτοπροσδιορισμού φύλου και ταυτότητας και παρενδυσίας. Διερευνά την αληθινή ουσία σε μια σχέση, την αλήθεια πίσω από κάθε ψέμα και το ψέμα που μόνον η αλήθεια μπορεί να πει. Όταν η Μίλι γνώρισε τον Τζος, το 1955, αντίκρυσε έναν ψηλό μαύρο άντρα, αρκετά μεγαλύτερό της, με πυκνά μαλλιά και έντονο βλέμμα. Μια μαγνητική δύναμη την τράβηξε πάνω του και άρχισαν να βγαίνουν για ένα μεγάλο διάστημα μαζί, χωρίς όμως να ολοκληρώνεται ερωτικά η σχέση τους. Εκείνος τής πρότεινε να παντρευτούν, ενώ η μάνα της διαμαρτυρόταν «δεν θέλω να παντρευτείς αράπη». Μετά το γάμο τους ο Τζός άρχισε να ξετυλίγει τους επιδέσμους, που έκρυβαν ένα τρυφερό στήθος, κι εκείνη τα ξανατύλιγε για να εμφανίζεται δημόσια. Μόνον ο θάνατος αποκάλυψε την γυμνή αλήθεια, όμως τίνος;

Το μυθιστόρημα αρχίζει με την εξιστόρηση της Μίλι, αποτραβηγμένη πια σε ένα μικρό χωριό της Σκοτίας. Η θλιμμένη αφήγησή της εναλλάσσεται με την οργισμένη φωνή του Κόλμαν, που συνεργάζεται με μια υστερική μοδάτη δημοσιογράφο, την Σόφι, για να γράψουν μαζί τη βιογραφία του πατέρα του. Ο Κόλμαν αισθάνεται προδομένος, νεκροζώντανος, ένα παιδί υιοθετημένο, μισός Σκοτσέζος, μισός μαύρος και μάλιστα με άγνωστες ρίζες. Ο Κόλμαν αποφασίζει να γίνει ο Ιούδας του πατέρα του, ενώ η δημοσιογράφος Σόφι προσεγγίζει ανθρώπους της μπάντας και όσους είχαν γνωρίσει τον Τζος παλιότερα, φθάνοντας μέχρι τη γιαγιά του που μόλις θυμάται το κοριτσάκι της, την Τζόζεφιν. Κανείς σήμερα δεν καταλαβαίνει γιατί ο Τζος αποφάσισε να ζήσει ως γυναίκα ούτε και το μυθιστόρημα καταναλώνεται σε ψυχαναλυτικές επεξηγήσεις. Παραμένει στον ανθρώπινο παράγοντα, στις σχέσεις, στις συνέπειες.

Η σαρανταπεντάχρονη συγγραφέας Τζάκι Κέϊ σχηματίζει το πορτρέτο του Τζος Μούντι, του αφρικανού με μάνα σκοτσέζα, με σεβασμό, μια προσωπικότητα χαρισματική και αγαπητή που δικαιούται να υπερασπιστεί τις επιλογές του. Επιλέγει την πολυφωνική αφήγηση, την διαδοχή προσώπων, χρωματίζοντάς την με ρυθμούς και διαθέσεις, μια κινητική γραφή με ανεβοκατεβάσματα τόνου. Είναι εμφανέστατη η επιρροή της από την μουσική τζαζ, καθώς το βασικό θέμα της απώλειας του Τζος, δίνεται σε διαφορετικές παραλλαγές. Και όπως η τζαζ, αυτοσχεδιάζοντας, δύσκολα καταγράφεται σε παρτιτούρες, έτσι και η ζωή του Τζος παραμένει ένα αινιγματικό σχεδίασμα ανοιχτό σε ερμηνείες. Η «Τρομπέτα», που κατατάσσεται στα 100 καλύτερα σκοτσέζικα μυθιστορήματα όλων των εποχών, αποτελεί και την σκοτσέζικη συμβολή στο αποκαλούμενο «Τζαζ μυθιστόρημα» δίπλα στους Τζ. Ντ. Σάλιντζερ, Φ.Σκοτ Φιτζέραλντ, Τζακ Κέρουακ, Τόνι Μόρισον.

Όμως το βιβλίο της Τζάκι Κέϊ αποτελεί θέμα μελέτης των Gender Studies, των σπουδών φύλου, παρενδυσίας και της θεωρίας της ταυτότητας. Δεν είναι τυχαίο ότι η «εντατικοποίηση» αυτών των σπουδών κορυφώθηκε τη δεκαετία του ’90, ξεκινώντας με το «Gender Trouble» (1990) της Τζούντιθ Μπάτλερ και το «Vested Interests» (1992) της Μάρτζορι Γκάρμπερ. Επίσης η βραβευμένη με Όσκαρ ταινία «Boys don’t Cry» (1999), απέδωσε την αληθινή ιστορία του Μπράντον Τένα (ερμήνευσε η Χίλαρι Σουάνκ) που στην πραγματικότητα υπήρξε κορίτσι. Την χρονιά που γραφόταν η «Τρομπέτα» (1998) η Ρέα Γαλανάκη έντυνε αντρικά την «Ελένη ή ο Κανένας», ενώ το «Παρτάλι» (2001), του υπογράφοντος, κατέφευγε σε μια παρενδυσία ιστορικής αναγκαιότητας και το “Middlesex” (2002) αναζητούσε τον προσδιορισμό του φύλου στα χρωματοσώματα. Παντού οι παρενδυτικοί ήρωες λυτρώνονται μέσω της τέχνης, της μουσικής, του θεάματος.

Όμως και η Τζάκι Κέϊ, από μόνη της, αποτελεί μια μοναδική περίπτωση. Γεννήθηκε στο Εδιμβούργο, το 1961, από Σκοτσέζα μητέρα και Νιγηριανό πατέρα. Υιοθετήθηκε, νεογέννητη, από ένα ζευγάρι λευκών και μεγάλωσε σε ένα προάστιο της Γλασκώβης. Οι γονείς της ήταν κομμουνιστές που την κουβαλούσαν σε πορείες διαμαρτυρίας. Φοίτησε στη Βασιλική Ακαδημία Μουσικής και Θεάτρου της Σκωτίας με σκοπό να γίνει ηθοποιός και δούλεψε ως καθαρίστρια και τραυματιοφορέας. Σπούδασε Αγγλική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Στίρλιν και στράφηκε στο γράψιμο με παρότρυνση του συγγραφέα Alasdair Gray. Με τα «Χαρτιά υιοθεσίας» (δημοσιεύονται στο περιοδικό ΠΟΙΗΣΗ, τεύχος 29, σε μετάφραση Μαρίας Δαμολή) κέρδισε το πρώτο βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Βιβλίου της Χρονιάς και το Βραβείο Ποίησης του 1992. Εκεί διακρίνονται και οι προβληματισμοί της Κέϊ για την ιδιαιτερότητα της μίξης φυλών, πολιτισμών και κουλτούρας, προσδιορισμού του φύλου και της σεξουαλικότητας.

Το μυθιστόρημα «Τρομπέτα» εκδόθηκε το 1998, ύστερα από 3 ποιητικές συλλογές και δύο συλλογές διηγημάτων, κερδίζοντας το Βραβείο Μυθιστορήματος της Guardian. Στις αρχές της δεκαετίας του ’90, η Τζάκι Κέϊ άκουσε την ιστορία του αμερικανού πιανίστα της τζαζ, Μπίλι Τίπτον ο οποίος, όταν πέθανε, αποκαλύφτηκε ότι ήταν γυναίκα. Η δήλωση του γιου του, «πάντα ήταν ο πατέρας μου», συγκίνησε την, επίσης υιοθετημένη, Κέϊ και έτσι προχώρησε στη δική της φανταστική βιογραφία του Τζος Μούντι. Ανάμεσα στα γραψίματά της πρόλαβε να εκδώσει και μια βιογραφία της Μπέσι Σμιθ, της τραγουδίστριας των μπλουζ. Από τα μπλουζ, που αφηγούνται ιστορίες και παθήματα ανθρώπων, μέχρι την τζαζ η απόσταση ήταν ζήτημα ρυθμών.

Η «Τρομπέτα» διασκευάστηκε για το θέατρο και μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες. Η Τζάκι Κέϊ γράφει επίσης για παιδιά, για το θέατρο, την τηλεόραση. Είναι ακόμη μέλος της Βασιλικής Ακαδημίας Λογοτεχνίας, διευθύνει το Τμήμα Λογοτεχνίας του ΙνστιτούτουΤεχνών της Μεγάλης Βρετανίας και διδάσκει γραφή στο Πανεπιστήμιο του Νιουκάστλ. Το 2006 πήρε τον τίτλο τιμής Member of the Order of the British Empire από τη βρετανική κυβέρνηση. Μένει στο Μάντσεστερ, έχει ένα γιο και έζησε για χρόνια με την ποιήτρια Κάρολ Ανν Ντάφυ. Δηλώνει ανοιχτά ομοφυλόφιλη «για να μην αναρωτιούνται οι άλλοι τι κρύβεις». Άλλωστε είσαι ό,τι δηλώσεις ή ό,τι φοράς, ή μήπως δεν έχει σημασία ούτε αυτό που φοράς ούτε αυτό που υπήρξες;

Μετάφραση: Κωνσταντίνος Ματσούκας /Εκδόσεις Μελάνι, 2007

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ, βιβλιοδρόμιο, Σάββατο 5 Ιανουαρίου 2008.

*Αυτό είναι το βιβλίο που με συγκλόνισε φέτος περισσότερο. Αποφάσισα να γράψω γι’ αυτό’ όταν όμως διάβασα την κριτική τού Θ.Γ., σκέφτηκα ότι δεν είχα τίποτε περισσότερο να προσθέσω…

21 thoughts on “τρομπέτα – jackie kay

  1. Καλημέρα σας και καλή χρονιά,
    Το σχόλιο μου δεν σχετίζεται με την δημοσίευσή σας.
    Απλώς ήθελα να επισημάνω ότι αφήσατε ένα σχόλιο στο μπλογκ μου, στην δημοσίευσή μου για τα Κινέζικα Κουτιά της κ. Τριανταφύλλου, το οποίο όμως, με παραπέμπει σε σελίδα σφάλματος

  2. Καλημέρα και καλή χρονιά και από μένα.

    Δυστυχώς δεν άφησα εγώ αυτό το σχόλιο! Περίεργο, αλλά δεν καταλαβαίνω πώς έγινε αυτό!
    Ίσως κάποιος να ήθελε να σας παραπέμψει εκεί ή μπορεί να μπήκε με κάποιον κυβερνοπανκ τρόπο επειδή στη δική μου δημοσίευση για τα “Κινέζικα Κουτιά” σας έχω ως σχετικά αναφερόμενο λινκ!

    Λέτε;

  3. Καλημέρα!
    Επιτέλους γύρισες και θα δώσεις λίγη πνευματικότητα στη ξηρή καθημερινότητά μας!
    Το βιβλίο δεν το έχω διαβάσει. Έχω όμως διαβάσει το Τζαζ της Μόρισον κι έχω δει την ταινία Boys dont cry οπότε φαντάζομαι ότι θα είναι ένας εντυπωσιακός συνδιασμός. Θα το αγοράσω με την πρώτη ευκαιρία.
    Εύχομαι καλή χρονιά με πολλές βιβλιοκριτικές και πολλά άλλα…

  4. @Τύπος με το υπέροχο ψευδώνυμο

    Η “Τρομπέτα” διαβάζεται σε τόσα πολλά επίπεδα, με τόσους διαφορετικούς τρόπους, που είναι σαν να έχεις μπροστά σου χίλια βομβαρδιστικά, αλλά να μην ξέρεις ποιο θέλεις να σε πετύχει πρώτο…

    Κατά τα άλλα, εδώ είμαστε πάλι και ζεσταινόμαστε σιγά-σιγά… ;-)

  5. Πετρούλα μου, καλημέρα.

    Ειδικά αυτά: “Κανείς δεν θέλει μια κωλολεσβία για πατέρα, για μητέρα μπορεί” και το ερώτημα στο τέλος “μήπως δεν έχει σημασία ούτε αυτό που φοράς ούτε αυτό που υπήρξες;” έχουν ένταση και κρύβουν ατελείωτη συζήτηση.

    Αν το καλοσκεφτούμε, τα ζητήματα τέτοιας υφής, σε συνδυασμό πάντα με τα “πονηρά” ερωτήματα, αγγίζουν ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ κάποια ανόητα ταμπού των συντηρητικών κοινωνίων, ημών μη εξαιρουμένων. Γιατί τελικά ούτε το ποιος είσαι ούτε το ποιος κοιμάται δίπλα σου έχει σημασία, αφού πρώτα έχει σημασία ότι είσαι, ως άνθρωπος και ως συν-άνθρωπος.

    Απ’ την άλλη, οι κοινωνίες, όλες μαζί, έχει και η παγκοσμιοποίηση τα καλά της, αν δεν χωνέψουν, χωρίς προαπαιτούμενα και αγκυλώσεις πάντα, ότι τελικά αποτελούνται και από στοιχεία που διαφέρουν απ’ τον εν πολλοίς (και ακατανόητα για μένα) καθιερωμένο μέσο όρο, τότε ή θα κοιταζόμαστε στον υπερφίαλο και απαστράπτοντα καθρέφτη μας το πρωί και θα βαυκαλιζόμαστε για την καθαρότητα της ψυχής μας, που τελικά δεν ξέρει κανείς πού βρίσκεται (αχ, καημένε Ζίγκμουντ!) ή, αφετέρου, θα αντικαταστήσουμε τον καθρέφτη αυτόν με ένα πρόσωπο, με δυο μάτια και ένα στόμα -όχι απαραίτητα διψασμένα για έρωτα- που θα μας κάνουν να νιώθουμε την ύπαρξή μας. Και βάλε μέσα ό,τι θέλεις…

    Εξάλλου, ένα στόμα και δυο μάτια δεν κοιτάνε μόνο ή μιλούν, αλλά -δυστυχώς και μαζί ευτυχώς- κουβαλούν αλήθειες που μόνο χωρίς τους άνωθεν αναφερθέντες καθρέφτες μπορούμε να αντιληφθούμε.

    Αυτά προς ώρας!

  6. Καλησπέρα και χρονια πολλά και παλι Δημήτρη μου. Ελπίζω να είσαι γενικώς σε μεγάλη φορμα. Και μάλλον είσαι, αν κρίνω από τη φορα που εχεις πάρει στις βιβλιοκριτικές. Προχώρα και θα τα λέμε.
    ριτς

    θα μπορούσα αν μου επιτρεπεις, στη λιστα των βιβλιων σου να προσθέσω κι εγω πεντε εξι, για εναλλαγή και μονο.
    αλλα θα περιμένω να μου πεις
    ριτς

  7. Ρίτσα μου, καλησπέρα!
    Ε, ας πούμε ότι ξεκινώ σιγά-σιγά την επάνοδο στα blogικά πράγματα…
    Να προσθέσεις όσα θέλεις κι εσύ στη λίστα αυτή, εννοείται!

    Θα τα λέμε όπως και να ‘χει.
    Να είσαι καλά.
    Σε φιλώ.

  8. Ακούγεται πραγματικά έντονο και ιντριγκαδόρικο.
    Να σου πω μόνο έναν προβληματισμό μου; αν και είναι εντελώς προσωπικό το “πρόβλημα”, νομίζω ότι πλέον όσον αφορά βιβλία κοινωνικού περιεχομένου, δεν έχω πια κάτι καινούριο να δω. Απλά μου φαίνεται περίεργο, γιατί, όσο κι αν ξέρω ότι κάθε οπτική γωνία είναι διαφορετική, όσο κι αν βλέπω ότι πάντα θα είναι πρώτα σε πωλήσεις αυτά τα θέματα (και δικαίως κατ’εμέ – δεν το λέω με την κακή έννοια) έχω πολύ καιρό να δω ένα καινούριο θέμα. Από κάπου και μετά νομίζω είναι μετρημένα κουκιά. Αν ήθελα π.χ. να είμαι ο γνωστος κάφρος (δεν έχω καμία όρεξη σήμερα) θα σου έλεγα ότι “αλμοδοβαρίζει” το βιβλίο. Που μάλλον δεν ισχύει – κι ας μην το χω διαβάσει – αλλά σίγουρα καταλαβαίνεις τι εννοώ. Φυσικά δεν περιμένω μια ουσιαστική απάντηση, απλά ένας προβληματισμος είναι. Την αγάπη μου.

  9. Και έντονο είναι και ιντριγκαδόρικο.
    Ο βαθμός αυτών των δύο όμως εξαρτάται αυτονόητα απ’ τη σημασία που δίνει ο καθένας και η καθεμιά μας.
    Αλλά και πάλι, νομίζω ότι ίσως στη λογοτεχνία παίζει ρόλο και η γλώσσα, το ύφος, ο τρόπος που μπαίνουν οι λέξεις, οι ιδέες, τα κεφάλαια, το ένα δίπλα στ’ άλλο, δημιουργώντας κάτι. Γιατί το θέμα είναι ανθρώπινο και τα ανθρώπινα εξαντλούνται, φύσει και θέσει, γρήγορα. Η οπτική μας, οι διέξοδοί μας, το μέσα μας, είναι στοιχεία που μπορεί τελικά να καθορίζουν τι συμβαίνει στα διαβάσματα ή τα ακούσματά μας.

    Αν είναι ουσιαστική η απάντησή μου, σου χάλασα την προσδοκία!
    Αν δεν είναι, περιμένω κι άλλο σχόλιο! :-)

    Και τη δική μου, φυσικά!

  10. Δημήτρη μου, καλή χρονιά με πολλή αγάπη, πολλές πολλές στιγμές ευτυχίας και ότι άλλο επιθυμείς. Πολύ κομψό το νεό layout του μπλογκ σου. Ενδιαφέρουσες και οι λίστες των βιβλίων (ελληνικών και ξένων) στο προηγούμενο ποστ.
    Έχω μια ιδιαίτερη συμπάθεια στην Jackie Kay, η οποία είναι όχι μόνο εξαιρετική συγγραφέας και ποιήτρια αλλά (όπως με πληροφορούν έγκυρες πηγές μου) και ένας πολύ γλυκός άνθρωπος.
    Με συγκίνησε αφάνταστα αυτό το «πάντα ήταν ο πατέρας μου» … εκεί βρίσκονται όλα τελικά … σ’ αυτή τη φράση … γιατί “δεν έχει σημασία ούτε αυτό που φοράς ούτε αυτό που υπήρξες …”

  11. Εύα μου, καλημέρα και μαζί χίλιες ευχές για ό,τι καλύτερο. Βρήκα αυτό το ποίημα τής Jackie Kay και το βάζω εδώ, έτσι, αντί άλλων λέξεων [τι καλύτερο απ’ τις δικές της σ’ αυτή την περίπτωση…] Και, ναι, δεν έχει σημασία ούτε το ένα ούτε το άλλο’ όπως πάλι η Kay λέει σ’ ένα ποίημά της, το Late Love, “They don’t remember who they have been” κι ας μιλά μόνο για τους ερωτευμένους. Ας πούμε ότι ισχύει παντού… Βέβαια, κι ο έρωτας ένα “παντού” είναι…

    SOUND OF SLEAT

    I always looked out at the world,
    And wondered if the world looked back at me,
    Standing on the edge of something,
    On my face- the wind from the cold sea.

    Across the waters were mirrors to see
    Faces that looked like me,
    People caught between two places,
    People crossing over the seas.

    And it seemed from my croft
    -With the old stones and the sheep,
    And the sound of the songs in my sleep-
    That the music of folk somewhere meets

    On the edge of the place we would be.
    I’ve lived through some hard times.
    My face is lined; my body so frail.
    I used to think I might be able –

    When the river ran to meet the sea,
    When the sun and moon shared the sky-
    To look out as far as the eye could see,
    And raise a glass to the girl looking back at me.

  12. υπέροχο το ποίημα! υπέροχο και το “παντού” -αξίζει ένα ποίημα ή μια ιστορία … κάτι στριφογυρίζει στο μυαλό μου … ευχαριστώ για την έμπνευση!

  13. Το διάβασα και το ξανάδιαβασα το κείμενό σου.
    Και πάλεψα σήμερα, όσο και όπως μπορούσα, με το ποίημα που σου έγραψα λίγο παραπάνω.

    Δεν ξέρω τι να σου πω.
    Μένω με τις λέξεις σου, Εύα μου.
    Τίποτε άλλο.
    Και σ’ ευχαριστώ.

    Καλησπέρα.

  14. Δημήτρη καλησπεεεεεέρα!

    Λοιπόν αυτά τα ζητήματα που έθιξες μου θυμίζουν μια παλαιότερη συζήτηση που είχαμε για την ταυτότητα. Τελικά είναι ο άνθρωπος μόνο όσα θέλει να είναι ή όσα κουβαλάει. Είμαστε εγκλωβισμένοι στα σώματα όπως και στην κληρονομιά της καταγωγής; Πόσο μπορούμε να αλλάξουμε αυτό που μας έχει δοθεί. Αυτό μου φέρνει περισσότερο στο νου τον Antony, που τραγουδά για τη γυναικεία ψυχή του που παγιδεύτηκε σε ένα αγορίστικο σώμα…

    Δημήτρη κάθε φορά που μπαίνω στο μπλογκ σου βλέπω καινούριο σκηνικό! Φαίνεται η ανήσυχη φύση σου – και είναι πάντα για καλό!
    Φιλιά!

  15. Καλημέρα, Πετρούλα μου!

    Ο άνθρωπος καθορίζει τον εαυτό του, αλλά πρέπει πρώτα να περάσει από πολλούς σκοπέλους για να συναντήσει το τώρα και το αύριο. Γιατί, όπως αναρωτιέσαι κι εσύ, είμαστε κάπου εγκλωβισμένοι και χρειάζεται δύναμη, δουλειά και, βέβαια, τύχη για να γίνουμε κάτι “άλλο”. Γιατί αλλάζουμε σε όλα τα παραπανω καθώς πορευόμαστε και αυτό που σήμερα είμαστε/θέλουμε μπορεί αύριο να μοιάζει ανέφικτο ή ανόητο…

    Όσο για το Layout, είναι γιατί δεν μπορώ να βρω κάτι που να με ικανοποιεί. Ξέρω, είναι μάλλον κουραστικό για σας, αλλά θα καταλήξω κάπου, πού θα πάει…

    Συγγνώμη, πάντως, από όλους και όλες γι’ αυτή την αισθητική αναστάτωση….

    Καλημέρα με την αγάπη μου.

  16. Ας μου επιτραπεί ως ο μεταφραστής της Τρομπέτας να προσθέσω δυο πράγματα που δεν έχουν ακουστεί.
    1)Διάβασα στο βιβλίο πράγματα για τον θάνατο (εκ στόματος του ιθύνοντα του γραφείου τελετών) που δεν τα ‘χω βρει πουθενά.Και 2) η γλώσσα της είναι τόσο ιδιαίτερη, κ τόσο πιστή στα όσα ασύλληπτα περιγράφει (π.χ. ενας αυτοσχεδιασμός του Τζος Μούντι στην τρομπέτα μιλιέται σαν οριακή αποδόμηση του εγώ, σε βαθμό, κυριολεκτικά, ψυχωτικού επεισοδίου) που το κείμενο ενίοτε τραυλίζει ή ορύεται, μέχρι που δε διστάζει και να ξεχάσει και αυτή τη μητρική του γλώσσα. Ιδού, ένα κείμενο που, μιλώντας σαν παιδί ή σαν άγριος, μερικές φορές μ’ έκανε ν’ αναρωτηθώ, “Μα καλά, δεν ξέρει Αγγλικά;”
    Πρόκειται για ένα τέχνασμα που ξαναχρησιμοποιεί στα Χαρτιά Υιοθεσίας (όπου η Δαμολή δίνει μεταφραστικό ρεσιτάλ!!) κ πάλι στο διήγημα Sonata στη συλλογή διηγημάτων Wish I was here όπου συνομιλούν δυο γυναίκες καμιά απ’ τις οποίες δεν έχει τ’ Αγγλικα για μητρική της γλώσσα.
    (Ποιός Αλμοδοβάρ και πράσινα άλογα, λοιπόν;)
    Βαθεια υπόκλιση!

  17. Κύριε Ματσούκα, καλημέρα.
    Εσείς, ίσως περισσότερο από κάθε άλλον, έχετε ζήσει αυτό το βιβλίο. Οπότε κάθε άποψη προσθέτει πολλά στη βαθιά κατανόηση του βιβλίου.
    Το ζήτημα του θανάτου (και του “θανάτου” των γλωσσικών συμβάσεων μαζί…) επιβεβαιώνει την πρωτοποριακότητα της Κέι. Διαβάζοντας κι εγώ την “Τρομπέτα”, απλώς έμεινα συγκλονισμένος απ’ τα απανωτά “χτυπήματα” της λογοτεχνικής γραφής. Συνειδητοποίησα την ίδια στιγμή βέβαια τον μεταφραστικό άθλο σας…

    Ποιος Αλμοδοβάρ, λοιπόν;;;

    Σας χαιρετώ.

    [Ραντεβού την Τρίτη στην παρουσίαση των “Ημερολογίων Χρήσης” στην Ελληνοαμερικανική Ένωση]

  18. Έμεινα εντυπωσιασμένη από την κριτική, τόσα πράγματα σε λίγες αράδες! Kαι με πληροφορίες μάλιστα για τα Gender Studies – ο χρόνος τρέχει και δεν μάθαμε ακόμα ποιοι είμαστε.
    Να δούμε τι θα βγει.

  19. Θα βγει κάτι, δεν μπορεί…
    Αλλά, καλώς ή κακώς, πρέπει να περιμένουμε τ’ αποτελέσματα των Βρετανών, γιατί εδώ κάτι τέτοιες σπουδές θεωρούνται πολύ μπροστά… Δε μας κάνουν!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s