A Story for Rose on the Midnight Flight to Boston – Anne Sexton

sexton.jpg

Μέχρι τη νύχτα ετούτη τις έλεγες ξέχωρες ομορφιές,
ιστορίες άλλες, υπέροχες μες στον πόνο τους.
Μέσα στην καυτή καμπίνα μου επιστρέφοντας, θυμάμαι
το γέλιο της Μπέτσι• γέλαγε όπως εσύ, Ρόουζ, στην πρώτη
ιστορία. Κάποια μέρα, της το υποσχέθηκα, θα γίνω κάποια
που κάπου θα πηγαίνει, μαζί το είχαμε ονειρευτεί στο βαρετό μέχρι θανάτου
σχολείο για κορίτσια καθωσπρέπει. Τον επόμενο Απρίλη τ’ αεροπλάνο
με πέταξε σαν άλογο, η σέλα μου έγειρε
κι ο φόβος φύσηξε μέσα μου βαθιά, η τελευταία βέβηλη ένδειξη
από ’να στομάχι που ανέβαινε. Κι αργότερα, πίσω πάλι
στη στεριά εγώ, τόσο απαίσια νιώθοντας όσο κάθε ναύτης που η θάλασσα ναυτία του χαρίζει,
ακριβώς στα δεκαοχτώ μου• η πρώτη μου εμπειρία, η αστεία αποτυχία μου.
Ίσως, Ρόουζ, υπάρχει πάντα και μια ακόμα ιστορία,
καλύτερα ανείπωτη, ίσως βασανιστική ίσως αβαθής ίσως σαν αρπαχτικό.

Μισό μίλι κάτω από μένα τα φώτα των ανάμεσα πόλεων
γυρίζουν τα μάτια τους επάνω μου. Και θυμάμαι την ιστορία της Μπέτσι,
εκείνης της απριλιάτικης νύχτας τον εναέριο χαμό των ανθρώπων
και τ’ αναπάντεχο τ’ όνομά της ανορθόγραφο στη φυλλάδα
το βάθος του κλονισμού και το πεταμένο στ’ άχρηστα χαρτί
δέκα χρόνια τώρα. Εξαργύρωσε το εισιτήριο μ’ επιστροφή που της έδωσα.
Αυτός ήταν ο άτιμος ο πεθαμός της• δύο αεροπλάνα
να συγκρούονται στη μέση των αιθέρων πάνω απ’ την Ουάσιγκτον, θαρρείς αόμματα πουλιά.
Και μετά νεκρούς ν’ ανασύρουν, οι νεκροθάφτες να βάζουν τα πτώματα
στις νεκροφόρες και να τα ενώνουν σαν παζλ
για να συγκολλήσουν ένα πόδι ή ένα πρόσωπο. Μια φωτογραφία ταυτότητας
απέμεινε απ’ αυτήν, χαμένος τόσο μες στο χρόνο πια ο φόβος.
Ξεχωριστή τη νύχτα αυτή που ιστορία την έπλασα
που μεγαλώνοντας συνήθισα, να ξέρω και να σώζω.

Λόγος ταραχής είναι,

Ρόουζ, όταν αναπλάθεις ένα θάνατο παλιό,
κι επιζώντας έξω απ’ τον κύκλο της επιρροής, για να μάθεις ότι προσποιείσαι.
Πετάμε πάνω απ’ τη Βοστόνη. Είμαι σώα. Φοράω το καπέλο μου.
Είμαι σαν κάποια που επέστρεψε. Η ιστορία τέλειωσε.

Απόδοση: Δημήτρης Αθηνάκης

20 thoughts on “A Story for Rose on the Midnight Flight to Boston – Anne Sexton

  1. Πῶς χαίρομαι ποὺ μᾶς τὴν θύμισες! Τὴν ἀγαπῶ πολύ: ἡ πιὸ δημιουργικὴ ποίηση τῆς διπολικῆς διαταραχῆς, ὅπως τὴ λέμε πλέον μὲ κομψότητα…

    [ Ἡ Ruth μοῦ ἔλεγε κάποτε πῶς συναντιοῦνταν μὲ τὴν Plath καὶ τὴ Sexton (φαντάζεσαι;) καὶ συζητοῦσαν, νύχτες ὁλόκληρες, τὶς πιὸ ἀποτελεσματικὲς μεθόδους αὐτοκτονίας! Μόνο ἡ Ruth ζεῖ ἀκόμη – οἱ ἄλλες τὰ κατάφεραν… ]

  2. Καμιά φορά αναρωτιέμαι τι συμβαίνει στις κουζίνες των σπιτιών (ή στα γκαράζ εν προκειμένω) όταν κάποιες γυναίκες κλείνονται εκεί για ώρες. Δεν τολμώ να (μ)πω…

    Κι αυτή η διπολική διαταραχή πέταξε πάνω απ’ τη Βοστόνη κι ήταν η Anne μας εκείνη τη στιγμή ζωντανή… Εκείνη…

    [Η Plath και η Fainlight κάπου τριγυρίζουν κι αυτές. Ακόμα, αγαπητέ μου g.l.n….]

  3. Καλημέρα, Δημήτρη.
    Διάβασα τα κείμενα σου στο e-poema και τις Στάχτες … ένιωσα περηφάνια και χαρά για σένα … και κάπου ανάμεσα στις γραμμές είδα το μέλλον … καλή συνέχεια
    Όσο για την Anne Sexton k την Ruth Fainlight … τι άλλο να πω …
    Ζήτω η Ποίηση!

  4. Καλησπέρα, Εύα μου.
    Ναι, ζήτω η ποίηση. Παντού (!) και πάντα…

    Μ’ ένα ευχαριστώ να αιωρείται…

    [Καλή συνέχεια κι ΕΣΥ, φυσικά. Κι ΕΣΥ]

  5. Πολύ συγκινήθηκα, Δημήτρη. Δεν είχα ιδέα πως είχες
    Σέξτον εδώ μέσα. Δεν ήξερα το ποίημα, έχει γράψει κι αυτή
    πολύ πράμα… Χαμογέλασα γιατί το concept του Ρόδου το είχα
    μέσα μου δίχως να έχω κάτι συγκεκριμένο υπόψη μου, άλλο από
    το γνωστό: a rose is a rose is a rose κτλ.

    Να ανησυχείτε για τις γυναίκες
    που αργούν στο μπάνιο, καμιά φορά τις παίρνει ο ύπνος
    στο νερό, άλλες αποπειρώνται το ρωμαϊκό κόκκινο ντους.
    Άλλες βέβαια δεν μπορούν να ξεκολλήσουν από τον καθρέφτη.
    Εκεί κι αν πρέπει κανείς να παρέμβει.
    Γενικώς να αγαπάτε τις
    γυναίκες.
    Δεν είναι ούτε πυγμάχοι ούτε ακροβάτες – είναι το πρόσφατό
    μου motto.
    Ωραία απόδοση.

  6. “Ξέρεις τι όμορφα που είναι τα δάκρυα όταν ιδρώνουν;”

    Αυτό το στίχο τον θυμάμαι από το poema, δεν είχα συγκρατήσει ποτέ
    το ποιος τον έγραψε. Είδα τα σχόλια εδώ πέρα και έκανα κλικ και χάρηκα,
    γαμώτο, τι ωραία πράγματα! Μπράβο, Δημήτρη!

  7. Για τη Σέξτον (που “έχει γράψει πολύ πράμα”, όντως -αλλά μας τη φέρνεις πιο κοντά κι εσύ…) και για τις γυναίκες να πω ότι τις αγαπάμε… Δεν ξέρω για ποιο λόγο. Ούτε για το ποιες είναι οι δυνατότητές τους… Αλλά όταν αργούν στο μπάνιο, σκέφτομαι ότι ευτυχώς η ρωμαϊκή εποχή έχει παρέλθει (ελπίζω ανεπιστρεπτί)!

    *******************************

    Για τα υπόλοιπα δεν ξέρω τι να πω. Πάλι. Γαμώτο. Πάλι.

  8. Ο στόχος γενικά είναι να επαναφέρουμε τα τόσο ανθρώπινα
    συναισθήματα που η τέχνη επιτρέπει να εκφράζουμε ακραία, μπας
    και ξυπνήσουν τα ζώα που κόλλησαν στα ένστικτα. Η Σέξτον μάς πάει…
    “αλλού”, όπως λες κι εσύ.

    Ως προς τις γυναίκες, ναι, δύσκολο να βρεις περίπτωση”Ρωμαίας” – πάλι
    καλά. Αλλά από ό,τι ακούω… είθισται οι γυναίκες να κλαίνε στο μπάνιο.
    Όταν δεν τις βλέπουν οι άντρες και το νερό ρέει…

    Ως προς τα υπόλοιπα, τι να πεις; ΤΙΠΟΤΑ! Εγώ ήθελα να το πω, εσύ
    τι φταις;

    Θα αναρτήσω τα του Δρομοκαϊτείου, εντυπωσιάστηκα, δεν ξέρω ακόμα
    τίνι τρόπω. Θα δούμε!

    Καλό βράδυ!

  9. Καλό βράδυ, sexton μου!

    **************************

    “τα τόσο ανθρώπινα συναισθήματα που η τέχνη επιτρέπει να εκφράζουμε ακραία, μπας και ξυπνήσουν τα ζώα που κόλλησαν στα ένστικτα”

    […]

  10. Δημήτρη, χθες το βράδυ με πυρετό [και νομίζω φταίει η Σύλβια], διαβάζοντας τη βιογραφία της Σέξτον ανακάλυψα πως καθώς ξάπλωνε στο κρεβατάκι της μικρό παιδί έβλεπε στους τοίχους κόκκινα τριαντάφυλλα [ήταν wallpaper, δεν τα φανταζόταν] τα οποία αργότερα στης ποίησή της απέκτησαν τη μορφή θρόμβων αίματος… Το όνειρο που γίνεται εφιάλτης.
    Καλημέρα!

  11. …το όνειρο που έγινε εφιάλτης και…υπέροχη ποίηση, συνάμα…

    ή: Πώς ένας τοίχος σπάει ένα τείχος ή ένας στίχος σπάει ως ένας τοίχος…

    Καλημέρα, sexton μου!

  12. Κοιτάω αυτό το ποίημα τώρα που τελείωσα, λέω, τη μετάφραση των Love Poems και νιώθω εντελώς κενή [έτοιμη παράλληλα να βάλω τα κλάματα], κοιτάω αυτό το ποίημα λοιπόν, και σκέφτομαι πόσο εξευγενισμένη άραγε φαντάζει στα μάτια σου η Sexton, πώς μπορείς να βλέπεις μέσα από τη βιαιότητά της τόσο λυρισμό; Είναι λες και την καθαγιάζεις, ας το κάνει κάποιος. Εγώ αδυνατώ. Τη βλέπω άγια μόνο στην κόλασή της. Τη βλέπω σαν παιδί που ξύνει να βγει από τη μήτρα της. Δεν μπορώ να κάνω τον διαχωρισμό. Ίσως να φταίνε τα μάτια μου. Ίσως να φταίει και η αδυναμία να κοπεί ο ομφάλιος λώρος, δεν είναι εύκολοι οι διαχωρισμοί και οι αποχωρισμοί – αλλά αυτή και τα ποιήματά της πρέπει κάποτε να τελειώσουν. Δεν θέλω τίποτα άλλο από μια τελειωτική τελείωση.

  13. Ο πόνος που γεννά, sexton μου, η δουλειά, η σκληρή δουλειά, πάνω στον πόνο της συνώνυμής σου, μπορεί -έτσι φαίνεται- και προκαλεί τη βιαιότητα των συναισθημάτων. Δεν ξέρω. Σκέφτομαι ότι μπορούμε, ίσως, να μιλήσουμε για ένα βίαιο λυρισμό, πεισιθανάτο ασφαλώς και σίγουρα θρηνιτικό. Άλλωστε, τι άλλο είναι η ποίηση εκτός από θρηνωδία; Εκεί κρύβεται και ο ομφάλιος λώρος, εκεί και κάπου και το ψαλίδι που μπορεί [πρέπει;] να τον κόψει. Και πάλι δεν ξέρω. Διαβάζοντας ξανά και ξανά την πρώτη της συλλογή (από κει είναι εξάλλου και το παραπάνω ποίημα), έχω την αίσθηση ότι προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ της παρουσίας της στον κόσμο ως θρηνωδού και της απουσίας της ως μέλλουσας αυτόχειρος. Δεν είμαι σίγουρος αν αυτό ήταν αποφασισμένο χρόνια πριν το γεγονός, ωστόσο η Anne (μας) προετοίμασε την αυτοχειρία της με τέτοιον τρόπο, όπως κανείς θα προετοίμαζε τον ωραιότερο καφέ μιας, καλή ώρα, Κυριακής με καιρό, κακή ώρα, σαν ατμόσφαιρα θερμοκηπίου, έστω κρύβοντας τα τσιγάρα του [που τόσο δεν αποχωριζόταν] πίσω από γλάστρες, φροντίζοντας όλα να μαθευτούν κατόπιν της κοπής του λώρου…
    [Μα πώς το ‘κανε αυτό με τα τσιγάρα και τη γλάστρα;]

    Καλημέρα [και σήμερα…]

  14. Με αναγκάζεις να ασχοληθώ με την πρώτη συλλογή, τι καλά… Αποκεί είναι και ένας από τους αγαπημένους μου στίχους: Once I was beautiful now I am myself [You Dr. Martin].
    Είχε ήδη κάνει μια απόπειρα, στα γενέθλιά της, κάπου τέσσερα χρόνια πριν, και έγραφε κατόπιν ειδικής εντολής από τον ψυχοθεραπευτή της. Η πρώτη της συλλογή ήταν το σωσίβιο, ήταν το βήμα προς τη ζωή. H Sexton για να ζήσει έπρεπε να πιαστεί από κάπου [το στόμα της ήταν ένα θήλαστρο], νομίζω πως η ζωή της δείχνει αυτή την προσκόλληση σε πράγματα που νόμιζε πως θα την έσωζαν. [Δύσκολο κάποτε να διαχωρίσει κανείς αυτά που του έμαθαν πως πρέπει να θέλει και αυτά που πραγματικά θέλει.]
    Η ποίηση ήταν [δική μου θεωρία] το πιο ασφαλές νομίζω μέσον [η μαμά της την αποθάρρυνε όταν ήταν μικρή να γράφει, η χαζή μαμά τής αποστέρησε ό,τι ίσως και να την έσωζε], εφόσον στηριζόταν αποκλειστικά στο δικό της χέρι. Αλλάζοντας ψυχοθεραπευτές, εραστές, φίλους, το πρόσωπο του Αστείου Θεού [Mrs DOG-GOD] δεν ξεφεύγεις από το πρόβλημα.
    Τα είχε μελετήσει όλα μάλλον, ή ίσως απλώς το σώμα της φώναζε, κραύγαζε τη φυλή της, την αλλόκοτη φίλη της και ένιωθε πως θα γίνει. Έφυγε δίχως εξηγήσεις, όπως είθισται να φεύγουν οι άνθρωποι. Γιατί ακόμη κι ο θάνατος [κυρίως αυτός] είναι μια ιεροτελεστία, γίνεται με αγάπη, γίνεται μέσα στην εκκωφαντική σιωπή. Τότε δεν θέλεις τσιγάρα, δεν θέλεις καφέ, δεν θέλεις ζίππους, έχεις ήδη αναχωρήσει.
    Απολύτως κατανοητό, τόσο που φοβάμαι.

    Δύσκολες οι Κυριακές.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s