ερωτευμένος τρομοκράτης – γιώργος καρτέρης

Εύχομαι καλό χειμώνα σε όλους και όλες [άραγε πώς ακούγεται αυτό;] και σας ευχαριστώ που ερχόσαστε και τα λέγαμε καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού…

δ.α.

 

Μετά από έρευνα χρόνων και κατόπιν συγκέντρωσης αξιόπιστου υλικού, ο Γιώργος Καρτέρης αναβιώνει με τον δικό του τρόπο τα γεγονότα της συμπλοκής τού αντιεξουσιαστή-τρομοκράτη (με ή χωρίς εισαγωγικά) Χρίστου Τσουτσουβή (μέλους του ΕΛΑ μέχρι το 1980, οπότε και αποχώρησε ιδρύοντας την  «Αντικρατική πάλη») το 1985 με την αστυνομία. Στις 15 Μαΐου του 1985 αστυνομικοί της Ασφάλειας εντοπίζουν στου Γκύζη μια κλεμμένη μοτοσικλέτα. Έκαναν σήμα στον οδηγό να σταματήσει, αλλά αυτός δεν υπάκουσε. Εκεί είχε ξεκινήσει η καταδίωξη. Μετά έλαβε χώρα η πολύνεκρη συμπλοκή: τρεις αστυνομικοί  νεκροί καθώς και ο ίδιος ο Τσουτσουβής. Ο ίδιος, λοιπόν, και στο μυθιστόρημα, δεν κατάφερε να επιζήσει, ο σύντροφός του όμως, ο Δημήτρης, διέφυγε παίρνοντας μαζί του ως λάφυρο μια γυναίκα και το αυτοκίνητό της, την Κατερίνα, η οποία ζούσε έχοντας στο μυαλό της ότι «όλοι είμαστε καλοί – το κακό δεν υπάρχει». Μέχρι εκείνη την ημέρα.

Απ’ την απαγωγή και μετά, η Κατερίνα διαπιστώνει ότι μέρα τη μέρα ο τρομοκράτης-απαγωγέας της είναι πρώτ’ απ’ όλα άνθρωπος∙ ένας άνθρωπος που μπορεί να κρατά περίστροφο, ν’ αφαιρεί ζωές ή ό,τι άλλο φέρει μαζί της η τρομοκρατική δράση, αλλά έχει και δίψα για ζωή, γι’ αγάπη, για έρωτα. Γι’ άλλα πράγματα, που δε μυρίζουν εξαρχής μπαρούτι… Για χάρη αυτού του ανθρώπου η Κατερίνα πέρασε από γενεές δεκατέσσερις όχι μόνον εσωτερικά αλλά και απ’ την Ασφάλεια, απ’ τους φίλους της, απ’ τη ζωή την ίδια. Ολόκληρη.

Μέσα απ’ τις σελίδες του «Ερωτευμένου τρομοκράτη», ο Γιώργος Καρτέρης δεν περνά απλώς από κόσκινο τις συναισθηματικές συγκρούσεις της Κατερίνας εξαιτίας της επαφής της με το θάνατο∙ ξεσκονίζει τα κιτάπια της μεταπολιτευτικής Ελλάδας και ανασυστήνει, με απλή λογοτεχνική διάθεση, τις ιδεολογικές συγκρούσεις καθώς και το μεταπολιτευτικό ιδεολογικό ξεπεσμό της χώρας απ’ το ’70 κι εντεύθεν. Η «λογική» της Ασφάλειας, το δημοσιοϋπαλληλικό καθεστώς και οι «ιδέες» του, οι άνθρωποι που έπαψαν να είναι πολίτες κι έγινε πολιτικοί της ίδιας τους της ζωής. Ο Γιώργος Καρτέρης μοιάζει να τα ξέρει όλ’ αυτά και να προσπαθεί να τ’ αναμεταδώσει.

Ο συγγραφέας, όπως έχει δείξει και σε προηγούμενα βιβλία του (βλ. «Κάτσε καλά», εκδ. Εστία 2000), έχει βαθιές ρίζες στον καλοδουλεμένο και ανθρωπιστικά επεξεργασμένο ρεαλισμό που εντοπίζεται σε συγγραφείς όπως ο Μυριβήλης, η Αξιώτη και ο Δούκας (όσον αφορά τη θεματολογία και τη γλώσσα που επηρεάζεται απ’ τον τόπο καταγωγής), ή ο Καραγάτσης και ο Τερζάκης (όσον αφορά το λεγόμενο «αστικό ρεαλισμό»). Με μια γλώσσα, λοιπόν, «λαϊκή και ιδιωματική» (άλλωστε κατάγεται απ’ την Ερεσό της Λέσβου και διαμένει στις Σέρρες) και, εν προκειμένω, αισθητικά καλοδουλεμένη, φανερώνει ένα σύμπαν σκέψεων και πράξεων της «διπλανής πόρτας». Όλα αυτά σε συνδυασμό με όλη τη συμβολική διάσταση που θέλει ν’ αποδώσει στον «Ερωτευμένο τρομοκράτη», ο Καρτέρης, έχοντας παράλληλα φιλτράρει την ιστορία της τρομοκρατίας (πάλι, με ή χωρίς εισαγωγικά), δημιούργησε ένα μυθιστόρημα ανθρώπινο και πολιτικό.

Ωστόσο, όπως είχαμε επισημάνει και για τον Λευτέρη Μαυρόπουλο στο «Άλλο μισό μου πορτοκάλι» (εκδ. Ίνδικτος 2007), ο Καρτέρης μοιάζει ν’ απλοποιεί κίνητρα κι αιτίες στην προσπάθειά του να εξηγήσει όλα όσα διαμείβονται στον «Ερωτευμένο τρομοκράτη». Μπορεί βέβαια να πει κανείς ότι δίκην λογοτεχνικότητας και μυθιστορηματικής πλοκής, η οπτική είναι απολύτως στο χέρι του δημιουργού τού εκάστοτε έργου. Εντούτοις, η θεματολογία του «Ερωτευμένου τρομοκράτη» είναι τόσο συγκεκριμένη και αναψηλαφεί σε υπερβολικά τεντωμένο σκοινί ιδιαίτερα και ειδικά γεγονότα, που το κεντρικό θέμα ότι «όλα βασίζονται στην καλοσύνη των άλλων» μοιάζει να μην έχει «τεκμηριωθεί», όπως θα περίμενε κανείς, στο μυθιστόρημα.

Ο Λευτέρης Μαυρόπουλος με το «Άλλο μισό μου πορτοκάλι» ανασύστησε ενδελεχώς και λογοτεχνικά την εγχώρια ιστορία του μίσους απ’ τον Εμφύλιο και μετά∙ ο Κώστας Σωτηρίου με την «Αναπάντητη κλήση» (εκδ. Μελάνι 2008) μίλησε για τ’ απωθημένα και τ’ ανείπωτα της γενιάς του Πολυτεχνείου∙ ο Γιώργος Καρτέρης μοιάζει τώρα να συνοψίζει όσα προαναφέρθηκαν για να κρατήσει στο προσκήνιο την άποψη ότι μπορεί τελικά ο μανιχαϊσμός να μην είναι αρκετός για να κριθούν αντίστοιχα γεγονότα και βιώματα. Ίσως να χρειάζεται ν’ αναλύσουμε την Ιστορία -αλλά και την ιστορία- με όρους που ξεπερνούν τα όρια του καλού και του κακού…

…με όρους που υπερβαίνουν το χαρτάκι που διπλώνουμε πίσω απ’ το παραβάν κάθε τέσσερα χρόνια.

[κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μελάνι]

[Γιώργος Καρτέρης γεννήθηκε στην Ερεσό Λέσβου και σπούδασε Μαθηματικά στην Αθήνα. Έχει εκδώσει ποιητικές συλλογές: «Ήρθε και τ’ άλλο καλοκαίρι» (Αθήνα 1976), «Αγαλμάτων μεσιτείες» (εκδ. Ίκαρος 1981), «Επιθέματα» (εκδ. Περί τεχνών 1998). Το πρώτο του μυθιστόρημα ήταν το «Υπό σκιάν» (εκδ. Εστία 1992) και ακολούθησαν δυο συλλογές διηγημάτων, «Σημείο αφής» (εκδ. Περί τεχνών 1994), «Στον αστερισμό του Κυνός» (εκδ. Αμητός 1999), και τα μυθιστορήματα «Ένας Παντελής και μισός» (εκδ. Εστία 1996), «Κάτσε καλά» (εκδ. Εστία 2000), «Έρωτες στην άκρη» (εκδ. Εστία 2003). Έχει δημοσιεύσει δοκίμια, ποιήματα και διηγήματα σε περιοδικά και εφημερίδες. Ο μονόλογός του «Στο τέρμα» απέσπασε το πρώτο βραβείο σε διαγωνισμό του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Σερρών και ανέβηκε από τη «Νέα σκηνή» του θεάτρου το Δεκέμβριο του 2004. Το πρώτο του βιβλίο «Ήρθε και τ’ άλλο καλοκαίρι» τιμήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού. Ζει στις Σέρρες και εργάζεται ως καθηγητής στο ΕΠΑΛ Νιγρίτας]

16 thoughts on “ερωτευμένος τρομοκράτης – γιώργος καρτέρης

  1. Όχι καλό χειμώνα! Από τώρα; Πες καλό Φθινόπωρο!Καλή σεζον! Καλό Champions league βρε αδερφέ, αλλά όχι ακόμα καλό Χειμώνα!

    Δεν έχω διαβασει Καρτέρη, αν και θα έπρεπε. Αλλά μου έκανε εντύπωση η φράση σου: “απλοποιεί κίνητρα και αιτίες”.
    Δεν ξέρω πως ακριβώς ερμηνεύεται στο συγκεκριμένο κείμενο αλλά γιατί πρέπει να ψάχνουμε για κίνητρα και αιτίες; Προς όλες τις κατευθύνσεις; Δεν μπορεί ο συγγραφέας απλά να μην έχει ενδιαφερθεί για ιδιαίτερη τεκμηρίωση;
    Σου αφήνει δηλαδή κάποιο κενό που αφορά τους ήρωες και την ιστορία τους ή δεν εξηγεί επαρκώς το γενικότερο περιβάλλον; Διότι το πρώτο δεν είναι αποδεκτό ενώ το δεύτερο είναι. Με άλλα λόγια τί ακριβώς σου έλειψε για να τεκμηριωθεί το κεντρικό θέμα;
    Δεν κάνω κριτική στη κριτική σου, απλά ρωτάω τη νύφη για να τ’ ακούει η πεθερά;

    Άντε καλό φθινόπωρο και κάτι μου λέει πως θα περάσουμε πολύ καλά και φέτος με τέτοιες αναγνώσεις και συζητήσεις.

  2. Καλημερα Δημητρη μου. Χαθήκαμε λίγο, αλλα ξέρεις το θέρος μπορεί άνετα να κατηγορηθεί για πολλά, πραγματικά και μη πραγματικά γεγονότα. Καλό Φθινόπωρο ευχομαι..Θα τα λέμε….

  3. Καλησπέρα Δημήτρη,
    καί, ναί, ὄχι καλό χειμώνα ἀπό τώρα… Ἄς ποῦμε καλό ἀποκαλόκαιρο… χάχαχα. Ἐλπίζω νά ξεκουράστηκες καί νά γέμισες μπαταρίες. Εἶχα πάρει μαζί μου στίς διακοπές καί τίς ἱστορίες ψυχοθεραπείας (σου). Λέω “σου”, διότι ἀφοῦ τίς μετέφρασες, συνδημιούργησες κι ἐσύ. Μοῦ ἄρεσε ἡ μεταφραστική δουλειά σου. Θεωρῶ μάλιστα ὅτι εἶναι καλή, ἐπειδή, τελικά, δέν μοῦ ἄφησε κενά, καί δέν θά μ’ ἐνδιέφερε νά γνωρίζω τά πρωτότυπο κείμενα. Ὡραία ἑλληνική γλώσσα. Ἁπλή ἀλλά ἀπαιτήσεων, χωρίς νά γίνεται λόγια ἤ ἐξεζητημένη, ἁπλᾶ καί μόνο γιά νά δείξει τίς ἱκανότητες τοῦ μεταφραστῆ. Ὅσον ἀφορᾶ ἐπίσης καί στήν ἐπιλογή τῶν κειμένων, δέν ξέρω ἀνάμεσα σέ ποιά ἤ σέ τί ἀκριβῶς εἶχες νά διαλέξεις, ἀλλά μοῦ ἄρεσε τό σχετικά σύντομο μέγεθος, ἡ ποικιλία τῶν θεμάτων καί τό περιεχόμενο τῶν κειμένων πού εἶχε νά κάνει μέ τό “ἀπό μέσα”. Ὡραία σύγχρονη ἀμερικάνικη γραφή σέ ὡραία σύγχρονη καί φρέσκια ἑλληνική. Αὐτό μ’ ἔκανε νά συστήσω τό βιβλίο σου σέ φίλους πού τούς ἐνδιαφέρει τέτοιου εἴδους θεματογραφία.
    Καλή συνέχεια,
    νατ.

  4. Παράξενε Ελκυστά μου, άντε ας πούμε καλό φθινόπωρο! Συμβιβάζομαι και μ’ αυτό! Ποδόσφαιρο δε βλέπω, ρούχα δεν πουλάω, οπότε θα επιμείνω σ’ αυτό :-)

    Όσον αφορά, τώρα, το βιβλίο, αυτό που ήθελα να πω είναι ότι όταν μιλάμε για ένα θέμα όπως η “τρομοκρατία” και η συμμετοχή των πολιτών σ’ αυτήν, δεν μπορούμε, όπως εγώ το καταλαβαίνω, μ’ ευκολία να λέμε ότι τα πράγματα έγιναν απλά. Κάτι σαν “ξύπνησα ένα πρωί” ή “Δεν είχα τι άλλο να κάνω”. Χρησιμοποιώ ένα υπερβολικό παράδειγμα εδώ, που δεν έχει τόσο άμεση σχέση με το εν λόγω βιβλίο, μόνο και μόνο για την καλύτερη κατανόηση όλων όσα λέω, γιατί, όπως ξέρεις, στο διαδίκτυο, όπως κι αλλού, πολλές φορές άλλα λες, άλλα καταλαβαίνεις κ.λπ.

    Άρα, σ’ ένα πολιτικό μυθιστόρημα, που βέβαια διαθέτει κι άλλα χαρακτηριστικά, πιο -ας πούμε- βατά, η τεκμηριωση των κινήτρων πρέπει να είναι σαφής και ξεκάθαρη σχετικά με το τι οδηγεί τους ήρωες στις πράξεις τους ή αναφορικά με το στόχο τού συγγραφέα να μιλήσει γι’ αυτές. Με λίγα λόγια, μπορεί να μη μας ενδιαφέρει και πολύ γιατί Ρωμιός αγάπησε Ρωμιά, αλλά το αν ο Ρωμιός έβαλε φωτιά και βομβάρδισε μια πρεσβεία, αυτό μας καίει και μας παρακαίει!

    Απάντησα, λες;!

    Ναι, ελπίζω το φθινόπωρο (και όχι μόνο) που έρχεται να είναι έτσι όπως το εύχεσαι! Μακάρι…

    Καλημέρα και φιλιά.

  5. Ρίτσα μου, το καλοκαίρι είναι όντως καλή αφορμή και δικαιολογία για πολλά πράγματα. Κυρίως για τον εαυτό μας. Μες στη ζέστη, δίπλα στη θάλασσα, ή μακριά απ’ αυτήν, πολλά έρχονται και φεύγουν.

    Και, ναι, εννοείται ότι θα τα λέμε, έτσι ή αλλιώς…
    Πολλά-πολλά φιλιά.

  6. Αγαπητή μου Νατάσα, με κάνετε και κοκκινίζω!
    Αλλά θα πάρω το αίμα μου πίσω!
    Έρχεται και η σειρά σας…
    Αναμείνατε στο πληκτρολόγιό σας!

    Εδώ θα ‘μαστε, όπου κι όποτε, και θα μιλάμε και αυτόν το χειμώνα!
    (Ο επίμονος χειμωνιάτικος κηπουρός εγώ!)

  7. καλό χρόνο -αδιάσπαστο- και χώρο πρόσφορο σε αλλαγές -έχω τις εμμονές μου κι εγώ- μη εποχιακές.
    κατά τα άλλα, νομιζω πως τρομοκράτης, όπως και καλλιτέχνης χωρίς μια μικρή εστω διαταραχούλα δεν υπάρχει. το “γιατί και πώς” φτάνει κανείς εκεί -αν δεν είμαστε δικαστές ή κοινωνικοί λειτουργοί να το αποτρέψουμε στο μέλλον- μας αφορά στο βαθμό που το φοβόμαστε, θαυμάζουμε, ευχόμαστε ή απευχόμαστε για μας τους ίδιους. αλλά η λογοτεχνία διηγείται την παράλληλη και αθέατη ιστορία, και είναι πολύ καλό να υπάρχει. μόνο που με τις ημι-βιογραφικές προσεγγίσεις, τό μόνο που δεν καταλαβαίνει κανείς είναι η αλήθεια γιατί μπλέκονται οι εμμονές των συγγραφέων τους. τα ερωτηματικά είναι στο τέλος πιο μεγάλα. (εξαιρεση του κανόνα και καλύτερη διατύπωση της σκέψης αυτής στην Μαρια των Μογγόλων)

  8. Καλησπέρα Δημήτρη.
    Ἡ πρόθεσή μου δέν ἦταν, σίγουρα, νά κοκκινήσεις… Ἦταν ἡ αἴσθησή μου καί μάλιστα θά τήν ἀναρτήσω καί στό μπλόγκ μου τῆς λάϊφο. Νομίζω ὅτι πρέπει τίς καλές προσπάθειες νά τίς ἀναδεικνύουμε. Καί, ναί, θά τά λέμε καί τόν μακρύ χειμώνα.
    Καλές συνέχειες, Κηπουρέ!!!

  9. Καί νά προσθέσω, ἐπίσης, δέν εἶμαι ὁ τύπος τοῦ ἀνθρώπου πού τοῦ ἀρέσουν τά λιβανίσματα. Ἀντίθετα, πιστεύω ὅτι ἡ εἰλικρινής γνώμη ἀνθρώπων μέ ἔνστικτο, ταλέντο ἤ γνώση σέ ἕνα ἀντικείμενο, εἰπωμένες ὅμως χωρίς πάθος καί δηλητηριώδεις δόσεις, μποροῦν νά λειτουργήσουν ἐπικοδομητικά σ’ ἕναν ἄνθρωπο ὥς πρός τό πρᾶγμα μέ τό ὁποῖο ἀσχολεῖται. Ἄλλωστε, συνήθως, εἶναι δύσκολο γιά τόν γράφοντα (ἄς περιοριστοῦμε σ’ αὐτόν) νά “βγεῖ ἔξω” ἀπό τό γραπτό του, ἐκτός κι ἄν περάσουν ἀρκετά χρόνια. Ὁπότε ἡ γνώμη ἤ καί ἡ ἁπλή αἴσθηση ἑνός τρίτου, εἶναι ἀπαραίτητη γιά νά τόν βοηθήσει νά βελτιωθεῖ. Ὁ στόχος εἶναι πάντα τό καλλίτερο κι ὄχι ἡ εὐκολία τῆς μανιέρας. Αὐτή εἶναι μιά παγίδα. Εἰδικά γιά κείνους πού ἔχουν μιά εὐκολία στό λόγο. Τό ζητούμενο εἶναι, ὅμως, νά ‘χουν καί κάτι νά ποῦν…
    νατ.

  10. Η αθέατη ιστορία, ο αδιάσπαστος χρόνος, τα μεγάλα ερωτηματικά.
    Σαν να περιγράφουμε τη ζωή, όπως είναι, γυμνή, και να μη γνωρίζουμε, τελικά, πού πατάμε και πού βρισκόμαστε. Ευτυχώς που υπάρχει το μαγικό “πατείς με, πατώ σε”…

    Γεια σου, Μαρία, με την ωραιότερη ευχή.

  11. “Ὁ στόχος εἶναι πάντα τό καλλίτερο κι ὄχι ἡ εὐκολία τῆς μανιέρας. Αὐτή εἶναι μιά παγίδα. Εἰδικά γιά κείνους πού ἔχουν μιά εὐκολία στό λόγο. Τό ζητούμενο εἶναι, ὅμως, νά ‘χουν καί κάτι νά ποῦν…”

    Σχόλιον έτερον ουδέν…
    Καλησπέρα, Νατάσα.

  12. Another day is an other day…
    Κι ας αφήσουμε τη βροχή να έρθει πιο κοντά.
    Επιτέλους…

    Καλό χειμώνα, Νίκο. Να κι ένας που συμμερίζεται την ευχή μου! :-)

  13. Καλό χειμώνα και καλά διαβάσματα. Δεν ξέρεις πόσο χρειαζόμαστε εδώ στην Κύπρο αυτή την ευχή. Τέσσερα χρόνια έχουμε να δούμε ικανοποιητικές βροχές, αφού φέτος εισάγουμε νερό από τη μάνα Ελλάδα.
    Και μια παράκληση. θα μπορούσες να χρησιμοποιείς μεγαλύτερα στοιχεία ή τουλάχιστον όχι αυτό το μαύρο χρώμα; Το μαύρο της σελίδας σου σε συνδυασμό με το μέγεθος των γραμμάτων δυσκολεύει την ανάγνωση.

  14. Καλό χειμώνα, αγαπητή μου αναγνώστρια, και καλά και ΠΟΛΛΑ διαβάσματα. Και βροχές αφού φαίνονται τόσο αναγκαίες στο Νησί της Αφροδίτης!

    Η επιθυμία σας, κυρία μου, ικανοποιήθηκε! ;-)
    Ελπίζω δηλαδή…!

    Να τα λέμε.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s