η τέχνη τού ονειρεύεσθαι, η ατυχία τού γκρεμίζειν

xares_toy_oyranoy


ΟΛΕΣ ΟΙ ΧΑΡΕΣ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ
Συγγραφέας: DINAW MENGESTU
Μετάφραση: Χίλντα Παπαδημητρίου
Εκδόσεις: Πόλις 2008
Σελίδες: 295, Τιμή: €16

ΣΦΗΝΩΜΕΝΟΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΔΥΟ ΚΟΣΜΟΥΣ

Ο Στέφανος, τριάντα τριών ετών, εγκατέλειψε για πάντα την Αιθιοπία προκειμένου να ζήσει το αμερικανικό όνειρο στην Ουάσιγκτον όταν ήταν ακόμα δεκαέξι, όντας έτοιμος να του παραδοθεί. Παλεύοντας δεκαεφτά χρόνια ν’ αποφύγει απλώς όσα δεν ήθελε να κάνει, κατάφερε να συνυπάρχει -με μια διάθεση στοχαστική και με μιαν ελπίδα ανατροπής- με τον κενυάτη Κένεθ και τον κογκολέζο Τζόζεφ, αλλά και ν’ ανοίξει ένα ολόδικό του (αποτυχημένο) μίνι μάρκετ, χωρίς τίποτε απ’ όλ’ αυτά να τον ικανοποιεί. Όταν πήγε να γευτεί μιαν αχτίδα φωτός και το δικαίωμα στ’ όνειρο, με την εμφάνιση στη γειτονιά τής (λευκής) Τζούντιθ και της κόρης της Ναόμι -με τις οποίες ο Στέφανος πλησίασε το οικογενειακό/ερωτικό υποκατάστατο που του έλειπε-, ήρθαν τα αντίποινα, όσων είχαν δοκιμάσει τον ρατσισμό στη φτωχογειτονιά, για να τις εκδιώξουν.
Ολόκληρο το μυθιστόρημα είναι μια διαρκής και απεγνωσμένη αναζήτηση ταυτότητας και τοποθέτησης σ’ έναν κόσμο όπου οι ευκαιρίες δεν δίνονται σ’ αυτόν που τις αναζητά, αλλά σ’ εκείνον που έχει τα μέσα να τις αρπάξει. Εδώ είναι το σημαίνον: ο Μενγκέστου [1978] στο πρώτο του βιβλίο, με μια γλώσσα λιτή και με πολλά βραβεία στην πλάτη του, επιτυγχάνει ν’ αποδώσει μια ζωή στερημένη ελπίδας και ονείρου, η οποία -μέσα απ’ τον εκπατρισμό και την απόλυτη μοναξιά- μπορεί στιγμιαία να επανέλθει στο φως. Ο κίνδυνος ωστόσο να χαθεί είναι μόνιμος, αφού η ακροβασία ανάμεσα στο πριν και το τώρα αποτελεί αδιάκοπο παιχνίδι της υπαρξιακής ανασφάλειας. Η μετάφραση της Χίλντας Παπαδημητρίου συμβάλει καθοριστικά στην ομορφιά αυτού του σπαρακτικού κειμένου.

leykos_tigris

Ο ΛΕΥΚΟΣ ΤΙΓΡΗΣ
Συγγραφέας: ARAVIND ADIGA
Μετάφραση: Ρένα Χατχούτ
Εκδόσεις: Μοντέρνοι Καιροί 2008
Σελίδες: 381, Τιμή: €22,90

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠ’ ΤΟ ΚΟΤΕΤΣΙ, ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΑΠ’ ΤΗ ΛΑΣΠΗ

Ο λευκός τίγρης είναι ο σπανιότερος του είδους και γι’ αυτό αποδόθηκε ως όνομα στον ευφυή, στοχαστικό και ύπουλο Μπαλράμ Χαλβάι του μυθιστορήματος που απέσπασε το φετινό βραβείο Booker. Αποτελεί ένα γλαφυρό μυθιστόρημα-σχόλιο για τη σημερινή Ινδία τής διαφθοράς και του αγιασμού των μέσων. Ο Μπαλράμ θέλει να ξεφύγει απ’ τη μιζέρια του λασπωμένου χωριού -Σκοτάδι τ’ ονομάζει- και της καταπιεστικής ζωής, ν’ απεμπολήσει όλες τις παραδόσεις που τον κατατρύχουν, και να ζήσει, επιτέλους, τη δική του -ιδιότυπη- ελευθερία. Βάζει σε ισχύ το σχέδιό του όταν γίνεται οδηγός ενός βαθύπλουτου Ινδού, τη ζωή του οποίου ρουφά, θεωρώντας ότι θα βρει την έξοδο «απ’ το κοτέτσι». Ο τραγικός τρόπος που το καταφέρνει, συμπεριλαμβάνει βεβαίως ένα έγκλημα, το οποίο συμβολίζει τον πόλεμο που εξαπέλυσε εναντίον της φθοράς και της ανηθικότητας, της οποίας όμως προσπαθούσε να γίνει κομμάτι.
Στο κείμενο είναι διάχυτος ένας κυνισμός εξαιτίας της οργισμένης απελπισίας για την πολυπόθητη λύση. Αποτελεί εξ ολοκλήρου μια μακροσκελή επιστολή του Μπαλράμ προς τον κινέζο πρωθυπουργό εν όψει της επίσκεψης του τελευταίου στην Ινδία. Το όνομα με το οποίο υπογράφει στο τέλος της επιστολής, αποτελεί τη μεγάλη αποκάλυψη. Τελικά, το συνεχές άγχος  και η ακατάπαυστη μανία της επιβίωσης χτίζουν ένα μυθιστόρημα όπου μπορεί μεν να μην ταυτιστεί ο αναγνώστης με τον ήρωα, σίγουρα όμως θ’ ανακαλύψει πτυχές που μπορεί να μην αποτελούν αποκλειστικά ινδικό φαινόμενο.

[Οι βιβλιοπαρουσιάσεις δημοσιεύτηκαν αρχικά στο πρώτο τεύχος του «Α-βιβλίο» της Απογευματινής, Κυριακή 21/12/2008]

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s