η ανάκριση – ηλίας μαγκλίνης

anakrisi

ΕΝΑ ΣΥΜΠΑΝ ΟΠΟΥ ΤΟ ΙΕΡΟ ΚΑΤΑΡΓΕΙΤΑΙ ΚΑΙ ΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΕΞΥΨΩΝΕΤΑΙ

Η ανάκριση
Συγγραφέας: ΗΛΙΑΣ ΜΑΓΚΛΙΝΗΣ
Εκδόσεις: ΚΕΔΡΟΣ 2008
Σελίδες: 127, Τιμή: 12 ευρώ

«Κωστή, […] η Μαρίνα είναι όλη δική σου. Από σένα πήρε. Μόνο από σένα».
Σαν μια συνέχεια του «Σώμα με σώμα» (εκδ. Πόλις), ο Ηλίας Μαγκλίνης γράφει την «Ανάκριση». Ο πόνος, το παρελθόν, το παρόν, το αίμα -κι όλ’ αυτά στα άκρα τους- μπλέκονται στη νουβέλα, παραμένοντας έννοιες και καταστάσεις διακριτές. Η Μαρίνα -που προτυπώνει τη Μαρίνα Αμπράμοβιτς, περφόρμερ της τέχνης του σωματικού πόνου-, περφόρμερ κι αυτή του ίδιου κινήματος, προσπαθεί και καταφέρνει να μπει στο μυαλό και την ψυχή του πατέρα της ο οποίος κακοποιήθηκε φριχτά από τα ΕΑΤ/ΕΣΑ της οδού Μπουμπουλίνας.

Συγκεντρώνοντας βιβλία με λεπτομερείς αφηγήσεις για την εποχή και τα βασανιστήρια, μαζεύοντας αναμνήσεις όπως ο θάνατος της μητέρας της που της κόστισε ένα ολόκληρο σύμπαν, παλεύει με νύχια και με δόντια ν’ ανακρίνει τον πατέρα της και να τον εξωθήσει ν’ αναγνωρίσει την οδύνη και την προσβολή -ψυχική και σωματική-, να επιστρέψει σ’ όλ’ αυτά και να τα ξεπεράσει, να φτάσει στο σημείο να βγάλει από τα βάθη του ό,τι τον έχει σημαδέψει αλλά και φορές φορές τον έχει κάνει περήφανο. Όπως και να ‘χει, ο ανακρινόμενος, κάθε ώρα και στιγμή, Κωστής βάζει τα δυνατά του να μην υποκύψει, όπως είχε κάνει τότε, όπως ποτέ δεν υπέκυψε – τουλάχιστον στο κοινώς φαίνεσθαι. Ωστόσο, η πάλη της Μαρίνας είναι αφενός επώδυνη και αφετέρου έμμονη.

Επιδιώκοντας ενδεχομένως ν’ αγαπήσει τον πατέρα της απ’ την αρχή, τον φέρνει στ’ άκρα, ώστε αυτός να την παρακαλέσει σχεδόν γονατιστός να τον αφήσει ήσυχο· ώστε αυτός ν’ αναγκαστεί να παραδεχτεί, με πάσα ακρίβεια, ό,τι πέρασε τότε, ίσως και ν’ αναμετρηθεί με την αγωνιστική και πολύπαθη παρακαταθήκη του δικού του πατέρα.

Παρ’ όλ’ αυτά, δεν είναι κάποιο είδος σαδίστριας. Η πολυαγαπημένη κόρη, η δύστροπη αυτή ψυχή δεν θέλει να μετατρέψει τον πατέρα της σε έργο τέχνης, απλώς και μόνο για να δημιουργήσει το αυθεντικότερο κομμάτι του καλλιτεχνικού της βιογραφικού. Έχοντας περάσει μέσα από αυτοτιμωρίες -στα όρια ενός ιδιότυπου ερωτισμού, ο οποίος ενυπάρχει σ’ όλο σχεδόν το κείμενο- ενώπιον έκπληκτου κοινού χάριν της τέχνης, έχει συνειδητοποιήσει ότι το βάθος αυτό της τέχνης δεν είναι απαραίτητα και η αλήθεια που ψάχνει. Η αλήθεια που αναζητά το θλιμμένο αυτό κορίτσι, όπως το ίδιο την αντιλαμβάνεται, είναι στους γονείς της: στη μητέρα, την οποία έχασε διά παντός, και στον πατέρα που χρόνια και χρόνια έχασε το καθαρό του βλέμμα, τη γαλήνια θέαση της ζωής. Αυτό η Μαρίνα το γνωρίζει πολύ καλά, όπως και τη χυδαία καθώς και ακραία σεξουαλική ατίμωση που δέχτηκε ο πατέρας της στη φυλακή, κάτι που ποτέ δεν παραδέχτηκε. Ήρθε όμως η ώρα. Η ανάκριση κρίνεται επιτυχής· ανακρινόμενος και ανακριτής ακόμη περισσότερο.

Σαν μια παλιννόστηση στα επικαλυμμένα γεγονότα του παρελθόντος, ο Μαγκλίνης χειρίζεται την ενσώματη γραφή με αξιοσημείωτο τρόπο. Αποφεύγοντας τις εύκολες λύσεις, επιλέγοντας την πυκνογραμμένη αφήγηση, επιτυγχάνει να σκιαγραφήσει την πρόσφατη εγχώρια Ιστορία, απ’ τα έγκατα μιας πολύπαθης οικογένειας που θέλει ν’ αποφύγει το χάσμα μεταξύ παρόντος και παρελθόντος, δίχως ν’ αρνείται τίποτε, απαλείφοντας ταυτόχρονα ό,τι συνηθισμένα γλυκανάλατο θα μπορούσε να τον παγιδεύσει. Η επιτυχία όλου του εγχειρήματος έγκειται βέβαια στο ότι ο συγγραφέας, με γλώσσα ώριμη και καλά φιλτραρισμένη, αγγίζει τη γύμνια και θωπεύει το πάθος όλων αυτών που θέλει ν’ αφηγηθεί, επιστρέφει στο σώμα ως κινούν όχημα του κόσμου, καθιστώντας την «Ανάκριση» ένα κείμενο τόσο καλά δομημένο όσο και περιέχον τη δόση του ακραία ανθρώπινου που η λογοτεχνία καλείται να φέρει.

*

[Η κριτική δημοσιεύτηκε αρχικά στο δεύτερο τεύχος του “Α-βιβλίο” της “Απογευματινής”, Παρασκευή 23/1/2009]

3 thoughts on “η ανάκριση – ηλίας μαγκλίνης

  1. Παρακολουθῶ τόν κ. Μαγκλίνη καί στά ἄρθρα του που δημοσιεύονται στην Καθημερινή. Διαθέτει αξιολογότατη πέννα και μιά ματιά πού είναι πάνω καί πέρα ἀπό τά ἄκρα τῆς κάθε περίπτωσης ἤ τοῦ κάθε θέματος πού καλεῖται νά πραγματευτεῖ.
    Τό κριτικό σου σημείωμα, ένας ἐπιπλέον λόγος νά προμηθευτεῖ ὁ καθένας τό βιβλίο.

  2. Αυτή η νουβέλα είναι ό,τι πιο συμπυκνωμένο και δυνατό έχω διαβάσει μέχρι στιγμής. Παρ’όλη την σκληρότητά της, (συγ)κινεί βαθύτατα και για έναν άλλο λόγο – ένας εκπρόσωπος της “γενιάς χωρίς όνομα” αποδεικνύει ότι μπορεί να χειριστεί θέματα του πρόσφατου πολιτικού παρελθόντος με ευφυΐα, ψυχραιμία, σοβαρότητα και υπευθυνότητα.

  3. Συγχαρητήρια για τις δημοσιεύσεις! Πρέπει να σου πω ότι με έκανες να αγοράσω Απογευματινή για πρώτη φορά στη ζωή μου! Ακόμα κι ο περιπτεράς μου δεν πίστευε στ΄αφτιά του όταν του τη ζήτησα!

    Μαγκλίνη δεν έχω διαβάσει γιατί ως γνωστόν έχω μια προκατάληψη (που δεν θα έπρεπα να είχα) με τους κριτικούς που γράφουν λογοτεχνία, γιατί μου θυμίζουν εκείνους τους προπονητές που βλεπουν ότι η ομάδα τους δεν τραβάει και μπαίνουν στο γήπεδο να παίξουν οι ίδιοι.

    Καλή συνέχεια!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s