[ Τα σηκωμένα δάχτυλα ]

Δεν ξέρω αν είμαστε η τελευταία φουρνιά μαθητών που το πέρασε αυτό, αλλά στο δικό μου Δημοτικό Σχολείο, στη Δράμα, οι δασκάλες και οι δάσκαλοι σήκωναν χέρι ―ή χάρακα―, αφού είχαν σηκώσει ψηλά, πολύ ψηλά το δάχτυλο φωνάζοντας, ενίοτε ακατάληπτα. Έκτοτε, μου ’χει δημιουργηθεί μία φοβία με τη βία και με τα «σηκωμένα δάχτυλα», η οποία, με τα χρόνια, εξελίχθηκε σε δυσανεξία, σε αφόρητη αποστροφή, κρατώντας κάτι από τον φόβο, προσθέτοντας και κάποια λύπη. Αποστράφηκα τον εαυτό μου όταν, όντας καθηγητής σ’ ένα ιδιωτικό Γυμνάσιο, δεν κατάφερα, έστω τις ελάχιστες φορές, ν’ αποφύγω το σηκωμένο δάχτυλο, το οποίο συνοδευόταν, εξ όσων θυμάμαι, και από ακατάληπτες κραυγές ή βαρετές, εν πολλοίς, νουθεσίες. Πόσο πρωτότυπος να είσαι, εξάλλου, χάνοντας τα λογικά σου;

Ξανά: Δυσανεξία και αφόρητη αποστροφή, με ολίγη από φόβο και λύπη.

Τα σηκωμένα δάχτυλα, δυστυχώς, είναι παντού. Τα συναντάς στην οικογένεια, στους φίλους, στους εραστές, στους συντρόφους, στους περαστικούς, στους ξένους. Τα σηκωμένα δάχτυλα είναι έτοιμα, παντού, να σε κατασπαράξουν, να σου δείξουν τον «σωστό» δρόμο, να σε νουθετήσουν «όπως πρέπει» γιατί αυτά «ξέρουν». Αυτά τα δάχτυλα παραμονεύουν, ως άλλοι μαυροφορεμένοι δωσίλογοι, για να σε καταδώσουν στα βάθη και στα τάρταρα μιας συνείδησης που ούτε επέλεξες ούτε, ενδεχομένως, φαντάστηκες.

Τους φοβάμαι και τους αποστρέφομαι τους ανθρώπους με τα σηκωμένα δάχτυλα. Είναι σαν να ’ναι εκεί κάτι μεγάλα στόματα που άλλο σκοπό δεν έχουν απ’ το να σε καταγγείλουν σ’ ένα δικαστήριο που αποτελείται, απλώς, από μια διαφορετική γνώμη. Η διαφορά αυτής της γνώμης είναι και ο μοναδικός γνώμονας άρσης του δάχτυλου· είναι ο ένας και μοναδικός λόγος να καταδικαστεί μία άλλη γνώμη, μία άλλη άποψη, που έλαχε ―Κύριος οίδες ποιος το κρίνει― να μην αποτελεί σωτηρία και αξιωματική αλήθεια διά σύμπασαν την ανθρωπότητα.

Κι αυτοί άνθρωποι ―εξ επαγγέλματος ή, φυσικά, εξ αφορμής δικαστές, αιώνιοι ή όψιμοι (κατα)δικαστές― δημιουργούν ένα ασφυκτικό πλαίσιο, όπου εσύ, ο κάθε φορά υπόλογος του δάχτυλου, βρίσκεσαι υπό την αιγίδα μιας θέσης που δεν σου επιτρέπει ν’ αντιδράσεις· απαγορεύεται το ομιλείν ενώπιον ορθωμένων δαχτύλων· απαγορεύεται η λογική σου να σκεπάσει, έστω και προσωρινά, βρε αδερφέ, τις φωνές που σε πλακώνουν, χτίζοντας γύρω σου ένα σκοτάδι. Το πόσο θα κρατήσει αυτό το σκοτάδι λίγη σημασία έχει. Σημασία έχει που ήρθε· έστω και στιγμιαία.

Τα σηκωμένα δάχτυλα δεν θέλουν να σου μάθουν, δεν θέλουν να διορθώσουν· θέλουν να σε μειώσουν, να σε κάνουν να ξεχάσεις όχι μόνο αυτά που ήξερες, αλλά κι αυτά που είχες τη δίψα να μάθεις.

Στις εποχές των άκρων, τα σηκωμένα δάχτυλα είναι ακόμη συχνότερο φαινόμενο. Ο καθένας, προκειμένου να διατηρήσει ένα σταθερό σημείο αναφοράς, χτίζει γύρω του τείχη ή τειχία (ανάλογα τις δυνατότητες και τις ανάγκες, ίσως) και βγαίνει απ’ αυτά μόνον όταν είναι να στρατολογήσει ―πάντα με σηκωμένο δάχτυλο― στη δική του άποψη περαστικούς ή μη. Να πούμε βέβαια εδώ ότι το παράλογον του σηκωμένου δάχτυλου είναι πιθανόν να μην αποτελεί μονιμότητα· μπορεί να εμφανίζεται ως ξέσπασμα της στιγμής, ως αντίδραση στο παράλογον της «απέναντι» πλευράς. Να με συμπαθάτε: Μαλακίες.

Και η δική μας, τώρα, είναι μια εποχή των άκρων. Ο αφόρητος μανιχαϊσμός ενεδρεύει παντού, είναι στημένος σε κάθε γωνιά της καθημερινής μας πρακτικής. Δεν είσαι μαζί μου; είσαι με τον άλλον. Δεν πιστεύεις αυτό; ε, τότε, πιστεύεις εκείνο. Τα σηκωμένα δάχτυλα αγαπούν τη παράλογη λογική τού «άσπρο-μαύρο». Προφανώς, είναι δύσκολο ―αλλά όχι ακατόρθωτο― να μην παραδεχτούμε ότι, ναι, μπορεί σήμερα, ειδικά σήμερα, να πρέπει να διαλέξεις ένα «στρατόπεδο». Δυστυχώς όμως, αυτό που μας διαφεύγει τις περισσότερες φορές είναι πως, αφενός, κάθε στρατόπεδο μπορεί να έχει τις εσωτερικές του διαφοροποιήσεις και, αφετέρου, στο ένα ζήτημα να είσαι μ’ αυτό το «στρατόπεδο» και στο δεύτερο σε κάποιο άλλο. Κι όμως, τα σηκωμένα δάχτυλα απαιτούν καθαρότητα. Καθαρότητα στην άποψη, καθαρότητα στη θέση, μονιμότητα και μη υποχώρηση σε αρχές και αξίες ―«εγγενείς» ή «επίκτητες», δεν έχει σημασία γι’ αυτά τα δάχτυλα―, επιμονή σ’ αυτό και σ’ εκείνο, λατρεία σ’ αυτό και στο άλλο, αποστροφή στο τάδε και στο δείνα.

Κουράστηκα.

Η καθαρότητα, ο παντός είδους «πουρισμός», η σώνει-και-καλά-σαφήνεια μου δημιουργούν μία αβάσταχτη τάση φυγής ― αν, βέβαια, δεν με κάνουν ν’ αντιδράσω με τον ίδιο τρόπο, που μοιραία με οδηγεί κι αυτός στη φυγή. «Φοβάμαι, σου λέω, τα τακτοποιημένα όνειρα», λέει ο ποιητής Γιάννης Ποταμιάνος. Ναι, είναι να φοβάσαι την απόλυτη τακτοποίηση. Την απόλυτη τακτοποίηση που είναι απόρροια μιας λυσσαλέας επιθυμίας να πάρεις θέση σε μια μάχη που, εκτός του ότι δεν έχει νικητή, δεν αποτελείται ούτε από εχθρούς ούτε καν από δύο παρατάξεις. Ειδικά στις εποχές των άκρων, νομίζω, οι «παρατάξεις» είναι περισσότερες των δυο και, σίγουρα, δεν είναι πάντοτε αντικρουόμενες. Τα σηκωμένα δάχτυλα μοιάζουν να μην το καταλαβαίνουν αυτό. Ή, ίσως, το καταλαβαίνουν μ’ έναν τρόπο που εγώ δεν μπορώ να δεχτώ ή να αντιληφθώ. Πάσο.

Πιθανώς, θα έπρεπε να τελειώσω αυτό το κείμενο με προτάσεις και εναλλακτικές, οι οποίες, είναι πολύ πιθανό, θα κατέληγαν σε μπουρδολόγες νουθεσίες. Δεν έχω ούτε προτάσεις ούτε εναλλακτικές. Αυτό το κείμενο μόνο έναν φόβο και μιαν αποστροφή ήθελε να εκφράσει· μια λύπη, μια στεναχώρια που υπάρχουν αυτά τα δάχτυλα και αδικούν ―κατάφωρα αδικούν― τους ιδιοκτήτες τους. Και μια συγγνώμη σ’ όσους ένιωσαν ποτέ να τους σηκώνω το δάχτυλο. Ακόμη κι αν ήθελα όσο τίποτε άλλο εκείνη τη στιγμή να το κάνω, σίγουρα θα το μετάνιωσα σε λιγότερο από τρία δευτερόλεπτα. Την επόμενη φορά, σπάστε τό μου.

δ_αθηνάκης

One thought on “[ Τα σηκωμένα δάχτυλα ]

  1. είναι απίστευτο..ανοίγω τον υπολογιστή με σκοπό να γράψω κάτι για όσα αφορητα συμβαίνουν μέσα μου τελευταία μέσα στην αίθουσα διδασκαλίας και λέω ” ας κοιτάξω πρώτα τα ιστολόγια ¨και βλέπω τον ενδιαφέροντα τίτλο σου και αρχίζω το διάβασμα..και βλέπω όλα όσα σκεφτόμουν μέσα στο κείμενό σου..

    να’ σαι καλά..όσο μπορείς

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s