Η μικρή Μαρία και ο Φιλέας Φογκ ― του Δημοσθένη Κούρτοβικ

Τους μεταβαπτίσαμε από Τσιγγάνους σε Ρομά, σύμφωνα με το δικό τους εθνωνύμιο, γιατί έτσι θα τονώναμε, λέει, την εθνοτική αξιοπρέπειά τους. Οι Εβραίοι της Κεντρικής Ευρώπης είχαν δικό τους όνομα, Ασκενάζι, που δεν σήμαινε στα εβραϊκά τίποτα λιγότερο από «Γερμανοί». Είχαν επίσης περίσσεια αξιοπρέπεια και δεν ήθελαν πολλά πολλά με τους άλλους,τους «παρακατιανούς» Εβραίους, τους Σεφαραδίτες. Δυστυχώς γι’ αυτούς, ο Χίτλερ δεν ήταν τόσο λεπτολόγος στα περί την ονοματολογία. Ασκενάζι και Σεφαραδίτες τράβηξαν τον ίδιο δρόμο για τα κρεματόρια.

Η πολιτική ορθότητα δεν θέλει να καταλάβει ότι ο σεβασμός για μια εθνική ή εθνοτική κοινότητα ή για μια οποιαδήποτε μειονότητα δεν είναι ζήτημα ευπρεπούς ονόματος και άλλων συμβολικών καλλωπισμών, αλλά εξαρτάται από τις εμπράγματες σχέσεις αυτής της ομάδας με τον περίγυρό της. Και οι σχέσεις αυτές δημιουργούν μια ορισμένη εικόνα. Αν η εικόνα είναι ανακριβής ή αν έχει γίνει ένα ισοπεδωτικό και κακόβουλο στερεότυπο, δεν θα τη διορθώσει καμία αλλαγή ονόματος και καμία έκκληση στην ανεκτικότητα. Θα τη διορθώσει μια σχεδιασμένη αλλαγή αυτών των σχέσεων, που θα λαμβάνει υπόψη τι έφταιξε και από τις δύο πλευρές για την ανακρίβεια και την προκατάληψη. Εκείνη η έξαλλη ελληνοαμερικανίδα τραγουδίστρια που ούρλιαζε πρόπερσι στο βιντεοκλίπ της ότι δεν είναι Greek αλλά Hellene δεν έγινε γι’ αυτό περισσότερο σεβαστή στο αμερικανικό κοινό ούτε έπεισε κανέναν ότι ένας αγλαώνυμος Hellene θα αποκαθιστούσε την υπόληψη του συκοφαντημένου Greek.

Μια πελώρια παρεξήγηση, με συνέπειες συχνά τραγικές, έχει σφραγίσει την αντίληψη των πολιτικά ορθών της Ευρώπης για τον σεβασμό της διαφορετικότητας. Μια αντίληψη που, ενώ καταδικάζει απόλυτα τη μισαλλοδοξία και τη βία, τις σχετικοποιεί και πρακτικά τις ανέχεται, όταν προέρχονται από τον «διαφορετικό», με το αιτιολογικό ότι αυτός βρίσκεται εξ ορισμού στη θέση του αδύναμου. Μια αντίληψη που αρνείται πεισματικά να δει ότι υπάρχουν κοινωνικοί χώροι όπου οι ρόλοι του «διαφορετικού» και του «ταυτοειδούς» είναι αντεστραμμένοι, όπου ο «διαφορετικός» είναι κυρίαρχος και ασκεί τη δική του βία με τους δικούς του πολιτισμικούς όρους. Οταν η Μέρκελ ανήγγειλε το τέλος της πολυπολιτισμικότητας, με την έννοια της συνύπαρξης κλειστών και πολιτισμικά ασύμβατων ομάδων στην ίδια κοινωνία, δεν το έκανε επειδή είναι μια σκληρόκαρδη Γερμαναρού. Το έκανε επειδή μπορεί να μη βλέπει πολύ μακριά ως πολιτικός, βλέπει όμως τι γίνεται γύρω της, σε αντίθεση με τους πολιτικά ορθούς. Και τα μάτια της αντίκριζαν μια προϊούσα, βίαιη διάβρωση της συνοχής του κοινωνικού ιστού με τον σχηματισμό παράλληλων κόσμων, που ο καθένας διεκδικούσε τη μεταχείρισή του σύμφωνα με τους δικούς του νόμους. Το έκανε επειδή έβλεπε πράγματα όπως, για παράδειγμα, γερμανικά δικαστήρια να αθωώνουν μουσουλμάνους που σακάτευαν στο ξύλο τις γυναίκες τους, δεχόμενα το επιχείρημα ότι αυτό επιτρέπεται από τη… Σάρια.

Αυτό το παρδαλό συνονθύλευμα ετερόκλητων πολιτισμικών αξιών και ηθών που ονομάστηκε «πολυπολιτισμικότητα» (multiculturalism) το εκφράζει ωραία η γερμανική γλώσσα με τον ειρωνικό νεολογισμό Multikulti, που παραπέμπει συνειρμικά σε εξεζητημένες φρουτοσαλάτες (tutti frutti). Μόνο που η λέξη πλάστηκε (όχι από αντιδραστικούς) σε μια εποχή η οποία είχε ακόμη την πολυτέλεια να εστιάζει στην παράδοξη ή κωμική πλευρά του φαινομένου, όχι στη διαλυτική δυναμική του. Σήμερα, είναι ολοφάνερο σε όσους δεν πετούν στα σύννεφα, ασχέτως ιδεολογικού προσανατολισμού, ότι η πολυπολιτισμικότητα μπορεί να είναι ανεκτή, βιώσιμη και μάλιστα ευπρόσδεκτη μόνον όταν ετερογενή εθνοτικά-πολιτισμικά στοιχεία αφομοιώνονται στις βασικές αξίες της κοινωνίας υποδοχής τους.

Υπό αυτό το πρίσμα, η περίπτωση της μικρής Μαρίας στην Ελλάδα και η περίπτωση της λιγότερο μικρής Λεονάρντα στη Γαλλία δεν συναντιούνται καθόλου στο σταυροδρόμι μιας κοινής, άδικης μοίρας των Ρομά, όπως θέλησαν να το παρουσιάσουν οι δικοί μας πολιτικά ορθοί σχολιαστές. Η Λεονάρντα φοιτούσε σε γαλλικό σχολείο, σημάδι επιθυμίας της ίδιας ή των γονιών της για ένταξη στη γαλλική κοινωνία, και η επιθυμία αυτή ακυρώθηκε με την απέλαση της οικογένειας, που δίκαια ξεσήκωσε διαμαρτυρίες. Η μικρή Μαρία πιθανότατα δεν θα φοιτούσε ποτέ σε σχολείο, θα την πάντρευαν στα δώδεκα ή δεκατρία της και θα αράδιαζε στη συνέχεια κουτσούβελα, δικά της ή αγορασμένα, για να εισπράττει επιδόματα που θα συμπλήρωναν το εισόδημά της από τη ζητιανιά. Αυτή τη μοίρα τής επιφύλασσε ο σεβασμός της «διαφορετικότητας».

Θα έφταιγε γι’ αυτή τη μοίρα η κουλτούρα των Ρομά ή η δυσανεξία της ελληνικής κοινωνίας απέναντί τους; Οι πολιτικά ορθοί είναι σίγουροι για το δεύτερο, αλλά ζητούν και τον σεβασμό του πρώτου. Διπλός ο παραλογισμός τους, γιατί όχι μόνο ζητούν δύο πράγματα που το ένα αποκλείει το άλλο αλλά και κάνουν ό, τι ακριβώς αποδοκιμάζουν οι αρχές τους: βλέπουν μια κοινότητα ως αδιαφοροποίητο σύνολο. Στον ισοπεδωτισμό του φοβικού και μισαλλόδοξου Ελληνα («Ολοι οι Τσιγγάνοι είναι βρώμικοι και κλέφτες») αντιπαραθέτουν τον δικό τους ισοπεδωτισμό («Ολοι οι Ρομά λαχταρούν να ενσωματωθούν στην ελληνική κοινωνία, αυτή όμως δεν τους δέχεται»). Ούτε οι μεν ούτε οι δε ενδιαφέρονται για τη μικρή Μαρία και για την κάθε μικρή Μαρία ως ανθρώπινο υποκείμενο. Ενδιαφέρονται για την επιβεβαίωση των ιδεολογημάτων τους.

Η «αρπαγή» της μικρής Μαρίας μού φέρνει στον νου ένα επεισόδιο από το γνωστό μυθιστόρημα του Ιουλίου Βερν «Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες». Διασχίζοντας την Ινδία, ο Φιλέας Φογκ φτάνει με τη συνοδεία του σε ένα χωριό όπου οι κάτοικοι ετοιμάζονται να κάψουν μια χήρα μαζί με τη σορό του άνδρα της, όπως επιτάσσει το τοπικό έθιμο. Ο άγγλος ταξιδιώτης επεμβαίνει βίαια και σώζει τη χήρα. Καθόλου δεν σεβάστηκε τη «διαφορετικότητα». Για έναν πολιτικά ορθό, έδρασε ως αποικιοκράτης και ιμπεριαλιστής, επιβάλλοντας τις αξίες του δικού του πολιτισμού σε έναν ξένο λαό.

Πολύ καλά έκανε. Γιατί ορισμένες αξίες πρέπει να είναι κοινές και οικουμενικές, ανεξάρτητα από το ποιος πολιτισμός τις αναγνώρισε και τις κατοχύρωσε πρώτος ως θεμελιώδεις.

Κραυγές και Ψίθυροι | Δημήτρης Αθηνάκης, Αποστόλης Αρτινός

Το συμβάν της χρεοκοπίας μιας χώρας έχει κάποιο νόημα στο βαθμό που επανοηματοδοτεί τα πράγματα. Μια ρηξιγενής διαφορά που αποκαλύπτει έναν άλλο ορίζοντα, ένα καινοφανές πεδίο ζωής, όπου τίποτε από τα παρελθόντα δεν μπορεί πλέον να μείνει το ίδιο. Οι πολιτικές, οι ριζοσπαστικές πολιτικές, στην καινοτόμο αυτή αλήθεια δοκιμάζουν και τις αντοχές τους.

Ριζοσπαστικό θεωρούνταν πάντοτε αυτό που διατίθεται στην προσδοκία του νέου, στον ανησυχαστικό του ορίζοντα. Μια καινοτόμος χειρονομία μέσα στον κόσμο, μια πρωτοποριακή κίνηση, δηλαδή μια περιθωριακή κίνηση, που δεν συντονίζεται τόσο με τη συνισταμένη των συμφερόντων μιας κοινωνίας, όσο με μια λανθάνουσα, ασυνείδητη, λαϊκή προσδοκία.

Οι σημερινές ιδεοληπτικές αγκυλώσεις της κομμουνιστογενούς αριστεράς, οι λαϊκιστικές εξάρσεις της, οι μεροληπτικές καθηλώσεις του πολιτικού της λόγου διαγράφουν ένα ζοφερό, ασφυκτικό και αδιέξοδο περιβάλλον, που αδυνατεί να εντοπίσει τα ζητήματα των καιρών, να τα διαγνώσει και να αναζητήσει τις λύσεις τους.

Στο πολιτισμικό περιβάλλον της Αριστεράς, η ιδεολογική οπτική ήταν και η μόνη οπτική θέασης του κόσμου. Η πραγματικότητα των πραγμάτων εντοπιζόταν έτσι μόνο στην εκκεντρικότητα του ιδεολογικού λόγου. Ακόμη και καταστάσεις εξόχως πραγματικές, όπως η χρηματοδοτική αδυναμία μιας χώρας, για παράδειγμα, δεν γίνεται αντιληπτή παρά μόνο στο καθεστώς μιας ιδεολογικής εξάρνησης. Η εκτακτικότητα, έτσι, της κατάστασης δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή, όπως κι αυτό το αριθμητικό μέγεθος του χρέους. Ο Μαρξ μετρούσε αριθμούς, αλλά εδώ δεν αναγνωρίζεται η πραγματικότητά τους. Μια αντιεπιστημονική λοιπόν, απόλυτα αντιμαρξική, μυθολογική διαστροφή, που αδυνατεί να αναγνώσει τους συμπτωματολογικούς θριάμβους των ημερών μας, παραδομένη σε μια μετασοβιετική, ιδεολογική ειδωλολατρεία. Μια γλώσσα αυτιστική, καθηλωμένη στις ιστορικές της απολήξεις, που έχει αποστερηθεί κάθε δυνατότητα ποιητικής αποτελεσματικότητας. Γιατί περί αυτού πρόκειται.

Μέσα στην αιχμηρότητα αυτή, η σύγχρονη ριζοσπαστικότητα οφείλει να είναι η ριζοσπαστικότητα της μετριοπάθειας και του διαλόγου. Μια πολιτική που θα διανοίγει ένα χώρο δεξίωσης και όχι αποκλεισμού και κατακερματισμού. Η καθαρότητα, σ’ αυτό το μεταιχμιακό στάδιο της Ιστορίας,  δεν εντοπίζεται τόσο σε ιδεολογικές δοξασίες, όσο στην καθαρότητα μιας επιθυμίας, μιας διπλής μάλιστα επιθυμίας κατανόησης, αυτής του παρόντος και των επερχόμενων. Ένας ριζοσπαστισμός που οφείλει να εντοπίζεται στην τοπική του διαλόγου και όχι, όπως πολύ εύστοχα επισημαίνει και σε ένα πρόσφατο κείμενο του ο Σεβαστάκης («Ενθέματα», εφ. «Αυγή», 27/10/2013), σε μια κενή πόζα ριζοσπαστισμού. Η μετριοπάθεια αυτή δεν είναι, σε καμιά περίπτωση, μια αποϊδελογικοποιημένη, εκπτωτική συνθήκη, αλλά μια εσωστρεφής κίνηση κατανόησης ενός αδιανόητου που σήμερα υπερέχει. Μια κίνηση δηλαδή απόλυτα μαρξική.

Οι ρεαλιστικές προσεγγίσεις της σύγχρονης σοσιαλδημοκρατίας, δάνειο αυτές της φιλελεύθερης κουλτούρας, διασώζουν, έτσι, μια μοναδική δυνατότητα για την πολιτική, τη δυνατότητα της ποιητικής της δράσης μέσα στο απονεκρωμένο σώμα του κοινωνικού. Η κίνηση αναγκαστικά θα διαγράψει τα πρώτα της βήματα στο περιθώριο του κατεστημένου λόγου, μια και θα είναι μια κίνηση ανάνηψης και εγρήγορσης, καταστάσεις δηλαδή απωθητικές σʼ ένα ήδη δοκιμαζόμενο σώμα.

Από τη μέρα, έτσι, που οι 58 δημοσίευσαν την έκκλησή τους για τη σύγκλιση της Δημοκρατικής παράταξης, οι (αρνητικές) αντιδράσεις δεν έπαψαν να εντάσσονται στο γνωστό γαϊτανάκι των τελευταίων ετών: λαϊκίστικα αντανακλαστικά, απώθηση κάθε εκσυγχρονιστικού εγχειρήματος και ιδεοληψίες μιας μετασοβιετικής μελαγχολίας. Οι όροι της πολιτικής κουβέντας σε οριακές εποχές, όπως αυτή που διανύουμε, εξακολουθούν να μπλέκουν το συναίσθημα με τις πραγματικές ανάγκες, τους πραγματικούς αριθμούς και, φυσικά, τις πραγματικές συνθήκες. Το πραγματικό, για άλλη μια φορά, θα μείνει αδιάγνωστο.

Είναι μάλλον προφανές ότι οι αριθμοί, αν και λένε συνήθως την αλήθεια ή μια κάποια, εν πάση περιπτώσει, αλήθεια, δεν είναι πάντοτε και ο οδοδείκτης των λύσεων. Το αντεπιχείρημα εδώ είναι το ευτελισμένο ―πολλάκις και πανταχόθεν― ευφυολόγημα το «με κέντρο τον άνθρωπο». Ο προσανατολισμός του σωτηριολογικού πολιτικού λόγου καταντά μονότονος ωστόσο εδώ: κέντρο ο άνθρωπος, απροϋπόθετα, χωρίς να συζητώνται τα ερωτήματα: ποιος άνθρωπος, σε ποιο κέντρο, σε ποιες συνθήκες, σε ποιο μέλλον. Η Αριστερά, για άλλη μια φορά, αδυνατεί να αντιληφθεί το παρόν της.

Βέβαια, όλοι οι σωτήρες του κόσμου επικαλούνταν μονίμως το συναίσθημα ή το βαθύ ένστικτο εκείνων που ήθελαν να φέρουν με το μέρος τους. Οι λέξεις που χρησιμοποιούσαν έκρυβαν πάντοτε το στόχο ενός καλά κρυμμένου θυμικού που, εντωμεταξύ, είχε ξεχαστεί και βαθιά θαφτεί στην πρότερη, εύκολη εν πολλοίς, καθημερινότητα. Ακόμη και οι αναφορές στην πραγματικότητα (συνθήκες, ανάγκες, αριθμούς) είχαν πάντοτε μέσα τους μια συναισθηματική επίκληση και ένα επιφανειακό επίπεδο αντιμετώπισης των καταστάσεων μέσα από ένα ψευδεπίγραφο «εμείς σας αγαπάμε». Μια επίκληση συναισθήματος, που μάλλον δεν φτάνει από μόνο του.

Κι όμως, η σωτηρία, σ’ αυτές τις περιπτώσεις, πάντοτε ερχόταν είτε ως μάννα εξ ουρανού είτε ως πολλαπλασιασμένα ψάρια ή ως περαιτέρω καταστροφή. Ειδικά σε εποχές όπου η απελπισία βρισκόταν στο ζενίθ της, ο στοχευμένος στο συναίσθημα λόγος ήταν μια διέξοδος από το ανυπέρβλητα δύσκολο σήμερα. Οι φωνές της λογικής, σε κάθε τέτοια περίπτωση, θάβονταν βαθιά, περιθωριοποιούνταν ή ακούγονταν ως γραφικότητες, τη στιγμή που, υπό άλλες συνθήκες, γραφικοί χαρακτηρίζονταν όσοι δραπέτευαν από το λογικό (με εισαγωγικά ή χωρίς).

Το «λογικό» ήταν, κατά κανόνα, η κυριαρχία των πολλών, το γενικό «ναι» ή το γενικό «όχι». Σε κάθε περίπτωση, λοιπόν, το λογικό (πάλι: σε εισαγωγικά ή χωρίς) το βαφτίζει η πλειονότητα, ο μέσος όρος. Άρα, πρέπει να ξαναδούμε τους όρους από την αρχή, να ξαναβαφτίσουμε το λόγο μας, να δούμε και πάλι τις συνθήκες ερμηνεύοντάς τες. Η ερμηνεία δεν μπορεί να είναι απόλυτη, αλλά μπορεί να είναι κοντά στην πραγματικότητα. Κοντά στα απτά δεδομένα.

Σήμερα, ο κυρίαρχος λόγος είναι κατά βάση συναισθηματικός και μάλιστα μιας ιδεοληπτικής εκφοράς. Προφανώς, η πρώτη αντίδραση σε κάτι που φαντάζει αναπόδραστο θα είναι τέτοια, κανείς δεν αμφιβάλλει. Η πολιτική απάντηση όμως ποια πρέπει να είναι; Ένα σχέδιο εναλλακτικής πολιτικής ή μία θολή καταδίκη τού κατά βούλησιν τέρατος; Κι ενώ λοιπόν έχουμε παντού γύρω μας να παλεύει ο Γιάννης το θεριό και το θεριό τον Γιάννη, δεν βρέθηκε κανείς, σ’ αυτό τον πυρετό των ημερών, να συγκεράσει το ένα άκρο (λογική) με το άλλο (συναίσθημα).

Αυτό εμείς το βρήκαμε ―επιτέλους!― στο φρέσκο κείμενο των 58. Μια προσπάθεια να βρεθεί η μέση λύση μεταξύ του άγριου πραγματικού και της άγριας αντιμετώπισής του. Το βλέπουμε σαν μια προσπάθεια να έρθει πιο κοντά η λογική με το συναίσθημα και να ξαναϊδωθεί η πραγματικότητα ως εσωτερική ανθρώπινη ολότητα: λογική και ευαισθησία.

Είναι μια προσπάθεια να εντοπιστεί και να ξεπεραστεί το μείζον: εκεί που η πολιτική στόχευσε την καρδιά του αμήχανου, εξαιτίας της γενικευμένης κρίσης, συλλογικού φαντασιακού, προσπαθώντας να το φέρει στο δρόμο της ιδεολογικοποίησης του συναισθήματος, και ωθώντας το στην πλήρη απονέκρωση της πολιτικής και ρεαλιστικής κριτικής του ικανότητας, εκεί ακριβώς έρχεται το καινούργιο: στην αντιμανιφεστοποίηση της πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής πραγματικότητας, μέσα από ένα λόγο που αποτελεί μείγμα ρεαλιστικού οράματος και παγιωμένου πραγματισμού. Να τελειώνουμε, δηλαδή, με τις κραυγές και να περάσουμε στους ψιθύρους· εκείνους που συναλλάσσονται και συνδιαλέγονται ψύχραιμα με το παρόν και το μέλλον.

Όσο ο ΣΥΡΙΖΑ, οι Ανεξάρτητοι Έλληνες, η Ν.Δ. και κομμάτια του ΠΑΣΟΚ και της ΔΗΜΑΡ εξαντλούνται σε συναισθηματική συνθηματολογία και ιδεόληπτα πυροτεχνήματα, τόσο η ανάγκη για έναν σύγχρονο, καινοτόμο πολιτικό λόγο, με γερά κρατήματα στο κέντρο της λογικής και της ευαισθησίας, θα εμφανίζεται. Κι αν θέλουμε να το περιορίσουμε ακόμη περισσότερο: όσο ο ΣΥΡΙΖΑ σηκώνει γροθιά στο κατεστημένο (ποιο απ’ όλα; και του δικού του;) και η Ν.Δ. τείνει χείρα ζητιανιάς στας Ευρώπας ―με το λαϊκισμό υπό μάλης και οι δύο―, τόσο ο ενδιάμεσος χώρος θα φαντάζει μια όαση.

Τέλος, όσο δεν αντιλαμβάνεται η ―κατά τα άλλα ουμανιστική― Αριστερά ότι ο άνθρωπος, μέσα σε μια κοινωνία, όσο κατακερματισμένη κι αν είναι, (πρέπει να) κινείται με βάση τους θεσμούς, ως το αυτονόητο της δημοκρατίας, όσο απαξιώνει τους θεσμούς, ασχολείται με τα επουσιώδη και όχι με το όλον και αναζητά τη λύση μέσω της μετακύλισης των αρμοδιοτήτων στις λαϊκές μάζες ―γεγονός βαθύτατα αντιδημοκρατικό, αλλά που προφανώς εξυπηρετεί τη χρονική συγκυρία για λαϊκισμούς―, τόσο θα αναδύεται η αναγκαιότητα του εκσυγχρονιστικού εγχειρήματος: ενεργοποίηση και μετέπειτα ανανέωση των θεσμών.

Το κείμενο των 58, αν μπορούσαμε, θα το υπογράφαμε ξανά και ξανά. Πάει αρκετός καιρός από τότε που η λέξη και η πράξη «Δημοκρατική (συμ)παράταξη» μοιάζουν τόσο παράφορα αναγκαίες, τόσο αδυσώπητα αληθινές και τόσο αφόρητα επείγουσες.

Θα είμαστε μαζί τους.

 

*Ο Αποστόλης Αρτινός και ο Δημήτρης Αθηνάκης είναι συγγραφείς

Εργαστήρι ποιητικής γραφής με την Ευτυχία Παναγιώτου

[ έχεις τα εργαλεία· τα έχεις και κάθονται· γιατί δεν πας σ’ ένα εργαστήρι που θα σ’ τα γυαλίσουν, θα σ’ τα λαδώσουν, θα σ’ τα λειάνουν; Έλα, βουρ, πάμε! Κάθε Πέμπτη, 20.00-22.00, στο Σπίρτο, στο Κάτω Χαλάνδρι ]

 

 

1426448_10151838664366464_154700059_n

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΕ ΙΔΡΥΤΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΤΑΞΗ

1. Έκκληση – πρόσκληση

Αυτό δεν είναι Διακήρυξη δημιουργίας νέου κόμματος.

Είναι έκκληση και πρόσκληση.

Απευθύνεται στους πολίτες, στα κόμματα, στις συλλογικότητες, στα πολιτικά πρόσωπα, στις συνδικαλιστικές, τις αυτοδιοικητικές και τις πνευματικές δυνάμεις που κινούνται στον χώρο της σοσιαλδημοκρατίας, της δημοκρατικής αριστεράς, του φιλελεύθερου κέντρου, της πολιτικής οικολογίας, του προοδευτικού ευρωπαϊσμού.

Προσκαλεί όλους να συνεργαστούν για την ανασυγκρότηση του χώρου. Χωρίς αποκλεισμούς. Χωρίς ηγεμονισμούς.

Υπάρχουν στιγμές στην πορεία ενός έθνους που οι ιστορικές πολιτικές παρατάξεις είναι υποχρεωμένες να επαναθεμελιωθούν, να ορίσουν ξανά την παρουσία τους στην πολιτική ζωή του τόπου. Αλλιώς παρακμάζουν και εξαφανίζονται.

Η επαναθεμελίωση δεν γίνεται μόνο με προτάσεις, τεχνοκρατική επάρκεια, στόχους και εργαλεία. Χρειάζεται μια στρατηγική που να προβάλει τους εαυτούς μας στο μέλλον. Σε έναν Κόσμο που μεταβάλλεται, σε έναν χαοτικό καπιταλισμό και μιαν Ευρώπη που αναζητά την προοπτική της.  Χρειάζεται μια εικόνα της Ελλάδας στο μέλλον, βγαλμένη από την ιστορία της, που θα προσανατολίζει και θα συνθέτει όσες κοινωνικές και πνευματικές δυνάμεις κινούνται σε αυτή την κατεύθυνση.

 

2. Στην εποχή της εθνικής ανασυγκρότησης

Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια τέτοια στιγμή. Η κρίση εξακολουθεί να είναι βαθιά, όμως αλλάζει φάση και χαρακτήρα. Οι οικονομικοί κίνδυνοι παραμένουν, αλλά οι πολιτικοί παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η υπέρβαση της κρίσης έρχονται σε πρώτο πλάνο.

Η εποχή των μνημονίων φαίνεται να φτάνει στο τέλος της. Το τραύμα της εθνικής πόλωσης δεν θα σβήσει εύκολα, θα χρειαστεί μάλιστα πολύ κουράγιο και συμφιλιωτική επιμονή απ’ όλες τις πλευρές για να ξεπεραστεί. Όμως, η πολιτική δραστηριότητα δεν θα περιορίζεται στην αντίθεση μνημόνιο-αντιμνημόνιο.

Μετά από μια καταστροφή, η Ελλάδα ξαναποκτά τη δυνατότητα και τα μέσα να σχεδιάσει το μέλλον της. Να ορίσει ρεαλιστικά τη μελλοντική θέση που θέλει να καταλάβει στον παγκόσμιο ανταγωνισμό και να κινηθεί δυναμικά για να την κατακτήσει. Η Εθνική Ανασυγκρότηση είναι το ζητούμενο της νέας φάσης στην οποία έχουμε ήδη μπει. Και είναι ένα πρόβλημα πολιτικό, παραγωγικό και πολιτισμικό.

3. Ποιά ανάπτυξη θέλουμε; Δικαιούμαστε να αποφασίσουμε

Μετά έξι χρόνια συνεχούς ύφεσης οι πολίτες με το δίκιο τους ελπίζουν και ζητούν να δουν την απαρχή της ανάκαμψης, να βεβαιωθούν ότι ξεκολλάμε από τον πάτο. Η κρίση όμως μας έμαθε με τραγικό τρόπο ότι οι άμεσες οικονομικές προσδοκίες εξαρτώνται από κεντρικότερες στρατηγικές επιλογές.

Τι ανάπτυξη θα έχουμε την προσεχή δεκαετία;

Θα είναι μια ανάπτυξη ρηχή, ασθενική; Θα βασίζεται  στη φτηνή εργατική δύναμη, στην άγρια ανασφάλεια και στην κυνική αποδοχή των μεγάλων ανισοτήτων; Θα αδιαφορεί για τις υποδομές και θα περιφρονεί το περιβάλλον; Θα είναι η επανάληψη ενός κρατισμού και μιας προσοδοθηρίας για φτωχούς;

Ή θα σταθούμε ικανοί να αλλάξουμε ριζικά το κράτος και το παραγωγικό μοντέλο ώστε η Ελλάδα να πετύχει μια δυναμική και βιώσιμη ανάπτυξη που θα δώσει πολλές και καλές θέσεις εργασίας; Που θα δώσει ευκαιρίες για όλους χωρίς μεσάζοντες, παρέες και τον ραγιαδισμό του ρουσφετιού; Που θα αναβαθμίσει το κράτος δικαίου και θα αναδιοργανώσει εκ βάθρων τη δημόσια διοίκηση; Και αν το πετύχουμε, ποιος θα διαχειριστεί την κατανομή των πόρων ώστε να ενισχύεται σταθερά η κοινωνική συνοχή και η κοινωνική δικαιοσύνη; Το πολιτικό σύστημα με βάση παλαιές εξαρτήσεις και νέες υποσχέσεις; Ή μια κοινωνική συμφωνία των πολιτών που θα στηρίζει τους πραγματικά αδύναμους και όχι μόνον εκείνους που έχουν πιο δυνατή φωνή;

Η αλλαγή του κράτους και του παραγωγικού μοντέλου απαιτεί τη μέγιστη διανοητική και συναισθηματική προσπάθεια σε συνδυασμό με την τεχνοκρατική και διοικητική γνώση. Πρωτίστως όμως χρειάζεται να γίνει έργο και κτήμα ευρύτερων κοινωνικών δυνάμεων, στις οποίες θα έχουν κεντρικό ρόλο η μισθωτή εργασία του ιδιωτικού τομέα ώστε να ενισχυθεί ξανά η διαπραγματευτική της δύναμη. Τα δικαιώματα των σημερινών παιδιών αφού αυτά προπάντων θα βιώσουν τις ωδίνες της ανασυγκρότησης. Η εξωστρεφής και καινοτόμος επιχειρηματικότητα. Η νέα προηγμένη αγροτική παραγωγή. Ο δημόσιος υπάλληλος που θέλει να αποκαταστήσει την αξιοπρέπεια της εργασίας του μέσα από τη ριζική μεταρρύθμιση του κράτους. Η μεσαία τάξη που θα θελήσει να ανασυνταχθεί σεβόμενη τις υποχρεώσεις προς την κοινωνία, δηλαδή πληρώνοντας τους φόρους που της αναλογούν. Η ανασύσταση του κράτους πρόνοιας ως συμμαχία των λαϊκών και των μεσαίων στρωμάτων, έτσι ώστε να ανταποκριθεί στις νέες ανάγκες που γέννησαν η ανεργία, η περιθωριοποίηση  και η ανασφάλεια. Η καθιέρωση ενός ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.

 

4.  Χωρίς ντροπή γι αυτό που είμαστε

Η κρίση μπορεί να οδηγήσει σε μια νέα εθνική αυτογνωσία και σε μια νέα πατριωτική υπερηφάνεια. Χωρίς την κομπλεξική εθνικιστική αλαζονεία γι’ αυτό που νομίζουμε ότι είμαστε ενώ δεν είμαστε. Χωρίς ντροπή γι αυτό που είμαστε.

Στην κρίση οι Έλληνες δεν είναι ούτε αμαρτωλοί ούτε θύματα. Είναι υπεύθυνοι και άτυχοι. Υπεύθυνοι για τις εθνικές ολιγωρίες, άτυχοι γιατί στη δύσκολη στιγμή βρήκαν απέναντι τους μια Ευρωπαϊκή Ένωση αιφνιδιασμένη, μυωπική, συντηρητική, διαιρεμένη και αναδιπλωμένη στους εθνικισμούς της.

Την ίδια όμως στιγμή, οι Έλληνες κράτησαν όρθιο το φρόνημα του πολίτη, αντέχοντας μέχρι σήμερα τις ασφυκτικές πιέσεις από πολλά μέτωπα. Από την ίδια την κρίση, τα λάθη της συνταγής που δόθηκε για τη θεραπεία, την κοινωνική περιθωριοποίηση, την ευρωπαϊκή αμφισημία, την επιθετικότητα των διεθνών κερδοσκόπων, τους διάσημους «προφήτες» της καταστροφής μας. Από τα λάθη και τη μετριότητα των κυβερνητικών χειρισμών, την ιδιοτελή ολιγωρία του πολιτικού συστήματος, τη διχαστική ατμόσφαιρα, τους δεξιούς και αριστερούς κήρυκες μιας νέας αλλά εξίσου απεχθούς εθνικοφροσύνης που αμφισβητούσε την ελληνικότητα του αντίπαλου. Από την ακραία δημαγωγική στάση των ποικίλων αντιπολιτεύσεων, τη χυδαία λαϊκιστική δημοσιογραφία, τον κυνισμό και την λοιδορία των διεθνών ΜΜΕ, τους συνωμοσιολόγους και τους ψευδολόγους που μοίραζαν φρούδες ελπίδες και μαγικές λύσεις.

Είμαστε ως λαός ανθεκτικοί και θυμωμένοι, θυμωμένοι  και στοχαστικοί, στοχαστικοί και όχι ηττημένοι. Μέσα στο καμίνι της κρίσης, μπορεί να κατακτηθεί μια νέα εθνική αυτογνωσία, να χτιστεί και πάλι ένα αίσθημα λαϊκής υπερηφάνειας, που η σεμνότητά της θα την απομακρύνει από τον λαϊκισμό και η πατριωτική της ρίζα από τον εθνικισμό. Για να βγει η Ελλάδα από τη θέση του κράτους-παρία, να επανακτήσει τη διεθνή της αξιοπρέπεια και να διεκδικήσει ρόλο στις διαδικασίες της ευρωπαϊκής ενοποίησης που θα επιταχυνθούν. Για μια Ενωμένη Ευρώπη που δεν θα είναι, γιατί δεν μπορεί πια να είναι, πολιτικό σχέδιο των ελίτ, αφού η κρίση πολιτικοποίησε στο έπακρο τη διαδικασία ενοποίησης. Για έναν ευρωπαϊσμό, όχι μόνο προοδευτικό αλλά και λαϊκό. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να περιορίσουμε στην αρχή και να αντιστρέψουμε αργότερα τον διαχεόμενο ευρωσκεπτικισμό.

5. Ούτε δεξιά ούτε νεοκομμουνιστική αριστερά

Αυτός είναι ο νέος ρόλος της ιστορικής παράταξης της σοσιαλδημοκρατίας, της δημοκρατικής αριστεράς, του φιλελεύθερου κέντρου, όλου του κεντροαριστερού χώρου: Εθνική Ανασυγκρότηση – αλλαγή του κράτους και του παραγωγικού μοντέλου – νέα συμπόρευση της εθνικής αυτογνωσίας με τον προοδευτικό λαϊκό ευρωπαϊσμό.

Όρος για την εκπλήρωσή του είναι η σύγκλιση και η συνεργασία όλων εκείνων των συλλογικών μορφών και των πολιτών που δεν αναγνωρίζονται ούτε στη δεξιά ούτε στη νεοκομμουνιστική-εθνολαϊκιστική αριστερά.

Η σύγκλιση πρέπει να γίνει με τρόπο που να διασφαλίζει την πολιτική σταθερότητα από την οποία πρωτίστως πλέον εξαρτάται η ανάκαμψη της οικονομίας, η διασφάλιση του ευρωπαϊκού προσανατολισμού της χώρας και η ανακούφιση των λαϊκών στρωμάτων.

Η συγκρότηση της νέας προοδευτικής δημοκρατικής παράταξης θα συμβάλλει στη σταθερότητα και την πολιτική ανανέωση. Η κατάρρευση του μεταπολιτευτικού κομματικού συστήματος έχει οδηγήσει σε ένα ασταθές ακόμα κομματικό σκηνικό, με ανησυχητικά χαρακτηριστικά. Ο μικρός δικομματισμός ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ είναι πολιτικά στείρος, προγραμματικά οπισθοδρομικός και ιδεολογικά συντηρητικός. Εγκλωβίζει, δεν απελευθερώνει τις δυνάμεις της χώρας, δεν οδηγεί σε βιώσιμη ανάπτυξη. Η τερατογένεση της νεοναζιστικής Χρυσής Αυγής εξελίχτηκε σε σαράκι της δημοκρατίας. Η αποτρόπαιη δολοφονία του Παύλου Φύσσα στο Κερατσίνι έκρουσε τον κώδωνα ενός κινδύνου που ήταν εδώ και καιρό προφανής. Η άμυνα της Πολιτείας έναντι της εγκληματικής οργάνωσης είναι  επιβεβλημένη.

Η ισχυροποίηση της ευρύτερης κεντροαριστερής παράταξης θα αποσυμπιέσει τη σημερινή αίσθηση της εμφύλιας αντιπαράθεσης. Θα συμβάλει στην αποκατάσταση μιας ελάχιστης εθνικής συναίνεσης ώστε ο πολιτικός αντίπαλος να μην γίνει πάλι εσωτερικός εχθρός. Θα επαναφέρει την πολιτική και κοινωνική δυναμική στον αστερισμό της δημοκρατίας και του πλουραλισμού. Θα συνδέσει την εθνική ανασυγκρότηση με ένα προοδευτικό και ρεαλιστικό πρόγραμμα αλλαγών στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Θα ενισχύσει τις φιλελεύθερες εκσυγχρονιστικές φωνές στη ΝΔ και τις δημοκρατικές φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις στον ΣΥΡΙΖΑ.

Η κοινωνία αρχίζει να αισθάνεται το κενό. Γι’ αυτό υπάρχει μια ρητή αλλά και μια σιωπηλή ζήτηση των πολιτών για κάτι καινούργιο στον ευρύτερο δημοκρατικό προοδευτικό χώρο. Γι’ αυτό δημιουργείται η κοινή συνείδηση ότι κάτι μπορεί να γίνει τώρα, σύντομα.

6. Πρόσκληση για Ιδρυτική Συνέλευση

Με αυτή την αγωνία απευθύνουμε έκκληση στις δυνάμεις της ευρύτερης δημοκρατικής προοδευτικής παράταξης, στο ΠΑΣΟΚ, τη ΔΗΜΑΡ, τις δυνάμεις της οικολογίας, της αυτοδιοίκησης, τις πολιτικές και κοινωνικές  συλλογικότητες και  προσωπικότητες, να συνεργαστούν για την ανασυγκρότηση του χώρου.

Η ανασυγκρότηση δεν θα είναι μόνο οργανωτική, αλλά βαθιά πολιτική. Θα είναι αυτοκριτική για την ως τώρα πορεία, προγραμματική για το μέλλον, και κυρίως θα στοχεύσει στην ανάδειξη νέων ανθρώπων που θα ανανεώσουν την πολιτική ηγεσία της παράταξης και της χώρας.

Προτείνουμε τη δημιουργία ενός κοινού πολιτικού φορέα που θα συστεγάσει όλους, χωρίς να απαιτήσει τη διάλυση των υπαρχόντων κομμάτων και συλλογικοτήτων. Ο φορέας μπορεί να συσταθεί τους προσεχείς μήνες μέσα από μια Ιδρυτική Συνέλευση, με συμφωνημένες διαδικασίες και να εξελιχθεί στο κέντρο των κοινών επεξεργασιών για το σχέδιο εθνικής ανασυγκρότησης, με προτεραιότητα στο πρόγραμμα για τις ευρωεκλογές και τις αυτοδιοικητικές εκλογές.

Παρακολουθούμε με ενδιαφέρον τις κινήσεις που κάνουν ξεχωριστά το ΠΑΣΟΚ και η ΔΗΜΑΡ, θεωρώντας όμως ότι αυτές πρέπει να συγκλίνουν και να συναντηθούν στο άμεσο μέλλον. Η κοινή αναφορά στο Κόμμα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, η ανταπόκριση στο ενωτικό τους κάλεσμα, διευκολύνει τη διαδικασία.

Χαιρετίζουμε την πρωτοβουλία των «5 Δημάρχων» και άλλων αυτοδιοικητικών φορέων του ίδιου χώρου, που δείχνουν ένα δρόμο συνεργασίας στη βάση αξιών που συμμεριζόμαστε.

Δεν είναι δικιά μας δουλειά να προκαταλάβουμε τους τρόπους και τις διαδικασίες της ανασυγκρότησης. Υπάρχουν πολλές διεθνείς και ελληνικές εμπειρίες και υπάρχουν πολλοί που τις ξέρουν καλύτερα από εμάς. Το μόνο που θέλουμε είναι να καλέσουμε τους ενδιαφερόμενους επιτέλους να προχωρήσουν. Προτάσσοντας την κοινή μοίρα, όχι την ιδιοτέλεια. Αναλαμβάνοντας  αποφασιστικά την ευθύνη, όχι απαριθμώντας τις δυσκολίες του εγχειρήματος.

Και υπογράφουμε την πρόσκληση αυτή, πολίτες με διαφορετικές εμπειρίες και αφετηρίες αλλά με κοινές αγωνίες, με μόνο το  δικαίωμα που μας δίνει η πολύχρονη παρουσία και έγνοια μας για αυτόν τον ευρύτερο πολιτικό χώρο και αυτόν τον τόπο.

 

* * * *

 

Το κείμενο υπογράφουν, με αλφαβητική σειρά οι: Αγανίδης Πασχάληςοικονομολόγος, Αγριαντώνη Χριστίνα καθηγήτρια πανεπιστημίου Θεσσαλίας,Αλιβιζάτος Νίκος καθηγητής πανεπιστημίου Αθηνών, Αντωνίου Γιάννηςεκπαιδευτικός, Ασημακόπουλος Δημήτρης επιχειρηματίας  τ.πρόεδρος ΓΣΕΒΕ, Αυγερινός Παρασκευάς, Βαμβακάς Βασίλης λέκτορας ΑΠΘ, Βασιλάκη Μαρία καθηγήτρια πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Βερνίκος Γιώργος επιχειρηματίας,Βλαχάκης Ηλίας, επιχειρηματίας, γ.γ. ΕΣΕΕ, Βούλγαρης Γιάννης καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου, Γεωργάτος Γεράσιμος εκπαιδευτικός, Γκορίτσας Σωτήρης κινηματογραφιστής, Γκουρτσογιάννη Μελίττα αρχιτέκτονας,  Γραβάνης Αχιλλέας καθηγητής πανεπιστημίου Κρήτης, Γραμματικάκης Γιώργος ομότιμος καθηγητής πανεπιστημίου Κρήτης, Δέλκος Κώστας ηλεκτρολόγος μηχανικός, Δερβένης Χρήστος γιατρός, Δοξιάδης Αρίστος οικονομολόγος, Δρέττα Αθηνά οδοντογιατρός, Ευθυμιόπουλος Ηλίας περιβαλλοντολόγος,Θεοδωρόπουλος Κώστας κίνημα τυφλών, Καλογήρου Γιάννης καθηγητής Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, Καλοκαιρινός Αλέξης καθηγητής πανεπιστημίου Κρήτης, Καούνης Γιάννης δικηγόρος, Καρακωστάκη Χαριτίνη κοινωνιολόγος,Καστανάς Λεωνίδας εκπαιδευτικός  μπλόγκερ, Καστρινάκη Αγγέλα πεζογράφος καθηγήτρια πανεπιστημίου Κρήτης, Κουρουζίδης Σάκης δρ. σεισμολόγος,Λιβαδάς Σταύρος μηχανολόγος – ηλεκτρολόγος, Μάρκαρης Πέτρος συγγραφέας, Ματσαγγάνης Μάνος καθηγητής οικονομικού πανεπιστημίου Αθηνών,  Μεϊμάρογλου Γιάννης, εκδότης του περιοδικού «Μεταρρύθμιση», Μήτρου Λίλιαν καθηγήτρια πανεπιστημίου Αιγαίου, Μητσός Αχιλλέας, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Μουζέλης Νίκος ομότιμος καθηγητής London School of Economics, Μπέζος Γιάννης ηθοποιός, Μπένος Σταύρος πρόεδρος σωματείου ΔΙΑΖΩΜΑ, Μπίστης Νίκος δικηγόρος,Παγουλάτος Γιώργος καθηγητής οικονομικού πανεπιστημίου Αθηνών, Παναγιωτόπουλος Παναγής καθηγητής πανεπιστημίου Αθηνών, Πανταζόπουλος Ανδρέας επ.καθηγητής ΑΠΘ, Παπαδάκη Ελίζαοικονομική αναλύτρια, Παπαδημητρίου – Τσάτσου Άννα, Παππάς Φίλιππος, δρ. φιλολογίας, μπλόγκερ, Παυλίδου Νιόβη καθηγήτρια ΑΠΘ, Πολίτης Αλέξης ομότιμος καθηγητής πανεπιστημίου Κρήτης, Πορτοκάλογλου Νίκος μουσικός,Ράπτης Νίκος εκπαιδευτικός  μπλόγκερ, Ρεσβάνης Κώστας, δημοσιογράφος, Ροζάκης Χρήστοςομότιμος καθηγητής πανεπιστημίου Αθηνών, Σαββάκης Μπάμπης,καθηγητής,πρόεδρος του ερευνητικού Κέντρου Φλεμινγκ, Σκάλκος Δημήτρης πολιτικός επιστήμονας – διεθνολόγος, Σαμαντάς Τέλης κριτικός κινηματογράφου, Τριανταφύλλου Σώτη συγγραφέας, Τσικαρδάνη Δώρα δικηγόρος, Χατζημπίρος Κίμων καθηγητής Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου,Χειμωνάς Θανάσης συγγραφέας, Χριστοδουλάκης Νίκος καθηγητής οικονομικού πανεπιστημίου Αθηνών.

Η Κεντροαριστερά είναι δική μας υπόθεση. Θέλεις να συμβάλεις;

logo_kentroaristera5-300x268

κλικ εδώ

 

Η συγκρότηση ενός τρίτου πόλου πέρα από το δίπολο ΝΔ- και ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί ένα στοίχημα αλλά και μια ανάγκη της κοινωνίας όπως αυτή διαμορφώνεται που απαιτεί την ένωση των δυνάμεων της κεντροαριστεράς και την απαιτεί τώρα. Η κοινωνία μετά την κρίση απαιτεί καθαρό, ουσιαστικό αλλά ταυτόχρονα οραματικό λόγο. Ένα λόγο που θα αντιλαμβάνεται τα προβλήματα και θα επεξεργάζεται ρεαλιστικές λύσεις. Σε ένα τέτοιο λόγο δεν υπάρχει η πολυτέλεια των ηγεμονισμών, των αποκλεισμών και των “ναι μεν αλλά” που μεταθέτουν ευθύνες και ουσιαστικά οδηγούν σε ατελέσφορες συζητήσεις που επαναλαμβάνονται ατέρμονα. Ο λόγος αυτός είναι ο λόγος όλων μας, με αναγνώριση της θετικής προσφοράς όλων και με ανεκτικότητα στις διαφορετικές επι μέρους απόψεις. Θα πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια να προσελκύσουμε το ενδιαφέρον των νέων που είτε αντιμετωπίζουν απαξιωτικά το πολιτικό σύστημα ευρύτερα ή δεν εκφράζονται από τις πρακτικές και τη ρητορική των κυρίαρχων πολιτικών σχηματισμών.

Η ανασυγκρότηση της κεντροαριστεράς πρέπει να έχει ως προϋπόθεση τις ανοιχτές διαδικασίες, με οριζόντια συνεργατική λογική και με ταυτόχρονο σεβασμό στην αυτονομία των δυνάμεων και τη συλλογικότητα κάθε ομάδας. Είναι μια μεγάλη προσπάθεια που θα πετύχει αν κάθε ενδιαφερόμενος αναλάβει ένα μικρό της μέρος που μπορεί και θέλει να φέρει εις πέρας. Η συλλογική παραγωγή πολιτικής, η εξειδίκευση του προγραμματικού πλαισίου που θέτει το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα για τις ευρωεκλογές, συζητήσεις στο Διαδίκτυο, ακτιβισμός σε τοπικό και θεματικό επίπεδο είναι οι δράσεις στις οποίες πρέπει άμεσα να προσανατολιστούμε μέσα από τη δημιουργία και συμμετοχή σε Επιτροπές Πρωτοβουλίας σε κάθε Δήμο. Με τη καθημερινή μας δράση οφείλουμε να ανακτήσουμε το ηθικό πλεονέκτημα που χάσαμε και να υποβάλλουμε το εγωιστικό ΕΓΩ στο συλλογικό ΕΜΕΙΣ.

Κάνε τη ανασυγκρότηση της κεντροαριστεράς δική σου υπόθεση. Πάρε μέρος απ´ την αρχή στη νέα κεντροαριστερά απαντώντας σε λίγες βασικές ερωτήσεις.

Το ερωτηματολόγιο το συμπληρώνετε σε περίπου έξι λεπτά, είναι διαθέσιμο στο http://goo.gl/Jsjsk0

Η ελπίδα του αριστερού φιλελευθερισμού | Λεωνίδας Καστανάς | AthensVoice

Αναζητουμε ενα νεο κοινωνικο συμβολαιο; Αντιληφθηκαμε οτι πρεπει να αποχωριστούμε τη μεταπολιτευτική βουλγκάτα; Είμαστε έτοιμοι να ενστερνιστούμε ως κοινωνία τον ανταγωνισμό, την ευελιξία, την κινητικότητα και να αποκτήσουμε ένα δικαιότερο και αποτελεσματικότερο κοινωνικό κράτος, όπως είπε και ο Γιάννης Στουρνάρας;

Δύσκολα μπορεί να δώσει κάποιος θετική ή αρνητική απάντηση. Η μάχη μόλις άρχισε. Ο Υπουργός των Οικονομικών έθεσε πέντε προϋποθέσεις για να είναι η μάχη αυτή νικηφόρα για τις δυνάμεις της προόδου. Για τη χώρα και τους ανθρώπους της εργασίας. Αυτές θέλω να συζητήσουμε.

Πρώτον, η άρση της διάχυτης αβεβαιότητας και η επικράτηση ενός σταθερού οικονομικού κλίματος.

Στη χώρα αυτή ένα μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης πιστεύει ότι:

1.1 Η εκβιομηχάνιση είναι οικολογική καταστροφή και ξεπούλημα στους βάρβαρους εγχώριους και ξένους καπιταλιστές.

1.2 Οι ξένες επενδύσεις αποτελούν ξεπούλημα και εκμετάλλευση του υπερήφανου λαού μας.

1.3 Η Παιδεία έχει στόχο να μοιράζει πτυχία άκοπα με στόχο οι πτυχιούχοι να διορίζονται στο δημόσιο. Η επιστημονική έρευνα και η αριστεία αποτελούν εντατικοποίηση των σπουδών και μετατρέπουν τις σχολές σε πανεπιστήμια της Αγοράς.

1.4 Η τουριστική ανάπτυξη θα καταστρέψει τις παραλίες και τα δάση, θα μας μετατρέψει σε υπηρέτες των βελανιδοφάγων.

1.5 Το ύψος των μισθών στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα δεν προκύπτει από τον οικονομικό νόμο της προσφορά και ζήτησης της αγοράς εργασίας, αλλά μπορεί να καθορισθεί ή να προστατευθεί από τις αποφάσεις οποιασδήποτε κυβέρνησης, κατόπιν πιέσεων των συνδικαλιστών.

1.6 Η κατάταξη της χώρας στην 109η θέση (στις 183 χώρες) στον τομέα της διευκόλυνσης της επιχειρηματικότητας αποτελεί τίτλο τιμής και “αγνότητας” και ο στόχος είναι να πετύχουμε την τελευταία θέση όσο το δυνατόν συντομότερα.

1.7 Το πρωτογενές έλλειμμα μπορεί να καλυφθεί αν φορολογήσουμε αγρίως κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα ενώ ταυτόχρονα μπορούμε να αυξάνουμε αφειδώς τα δημόσια έξοδα και τις παροχές του «κοινωνικού» κράτους.

1.8 Οι τράπεζες είναι όργανα του κακού και πρέπει να καταστραφούν ή στην χειρότερη περίπτωση να κρατικοποιηθούν.

Αν αυτές είναι οι διαθέσεις της κοινής γνώμης, τότε πρέπει να καταβάλουμε μεγάλη προσπάθεια για να ελπίζουμε σε σταθερό και υγιεινό οικονομικό κλίμα. Κανένα αναπτυξιακό σχέδιο δεν είναι δυνατό να καρποφορήσει αν η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών δεν πειστεί ότι προϋπόθεση της κατανάλωσης είναι η παραγωγή. Και παραγωγή σημαίνει πρώτα και κύρια ιδιωτική πρωτοβουλία.

Δεύτερον, η αποκατάσταση της ρευστότητας του ιδιωτικού τομέα της οικονομίας.

2.1 Είναι πολύ αμφίβολο αν το Δημόσιο θα αποπληρώσει όλα τα χρέη του προς τους ιδιώτες προμηθευτές του. Η εισροή των 31,5 δις θα σημάνει συναγερμό στο πελατειακό κράτος και οι υπουργοί του θα αγωνιστούν με κάθε τρόπο για να απαλύνουν τον πόνο των ψηφοφόρων τους. Ήδη αυξήθηκε από τα 8 στα 12 εκ η χρηματοδότηση του ευαγούς ιδρύματος της Ακαδημίας Αθηνών.

2.2 Η ανακεφαλαίωση των τραπεζών στόχο έχει να ανοίξει και πάλι την κάνουλα της δανειοδότησης των επιχειρήσεων και δη των εξαγωγικών. Μένει να δούμε αν οι τράπεζες μπορούν και θέλουν να το πράξουν. Το βασικό πρόβλημα των τραπεζών είναι οι μεγάλες ζημιές που υπέστησαν από το PSI και οι πολύ χαμηλές αποτιμήσεις των τίτλων του ελληνικού δημοσίου που πήραν. Στην προσπάθειά τους να πείσουν το ελληνικό Δημόσιο να εγγυηθεί την αξία των νέων ομολόγων που διατηρούν στα χαρτοφυλάκιά τους, συνάντησαν την άρνηση της τρόικα, η οποία το θεωρεί αθέμιτο ανταγωνισμό έναντι όλων των άλλων που συμμετείχαν στο PSI, διαβάζουμε στα NEA(13/11.12). Είναι αμφίβολο αν θα καταστούν στο μέλλον ελκυστικές προς επένδυση, αν ξένοι όμιλοι θα αποφασίσουν να τοποθετηθούν σε αυτές. Οι συγχωνεύσεις και η ρευστοποίηση περιουσιακών τους στοιχείων γίνονται προς την κατεύθυνση ενίσχυσης της κεφαλαιακής τους βάσης, μήπως και βρουν επαρκή ιδιωτικά κεφάλαια και αποφύγουν την κρατικοποίηση. Διαφορετικά, τα πράγματα είναι δύσκολα.

2.3 Σύμφωνα με τον Κωστή Χατζηδάκη , η συμφωνία με την ΕΤΕπ θα φέρει στην Ελλάδα έως και 850 εκ. Ευρώ μέχρι το τέλος του χρόνου. Στην κατάσταση που βρισκόμαστε είναι κάτι σημαντικό. Ωστόσο η γραφειοκρατία, η διαφθορά, τα εξαγωγικά αντικίνητρα, τα εν γένει επιχειρηματικά εμπόδια σε συνδυασμό με την διευκόλυνση κάθε είδους επιχειρηματικού λαμόγιου να κάνει αρπακτές είναι το σημερινό καθεστώς που δεν προοιωνίζει με τίποτα μια ασφαλή αναπτυξιακή τοποθέτηση αυτών των χρημάτων. Μήπως θα πρέπει παράλληλα να αρθούν πολλές από τις «στρεβλώσεις» στα μεσαία στρώματα των αρμόδιων υπουργείων; Δεν έχουν περάσει 6 μήνες από τις ιστορίες με υπαλλήλους που πιάστηκαν με τα χαρτονομίσματα του εκβιασμού στα χέρια. Αλήθεια τι έγινε εκείνη η ιστορία που λέγανε ότι είχε ουρά καμιά ογδονταριά υπαλλήλους;

2.4 Η εισροή των ξενιτεμένων καταθέσεων στις ελληνικές τράπεζες απαιτεί καταρχήν καλό πολιτικό κλίμα, το οποίο είναι ζητούμενο. Με 25% ΣΥΡΙΖΑ και 13% ΧΑ ο ελληνικός λαός δείχνει μια κλίση προς το απόλυτο μπάχαλο. Η σοβαρή πιθανότητα αναρρίχησης στην εξουσία των μεταμοντέρνων μπολσεβίκων, αποτρέπει πολλούς από το εγχείρημα. Μετά τα ΠΑΡΩΝ στην ψηφοφορία για το μνημόνιο 3 , η κυβέρνηση συνεργασίας δείχνει πιο αδύναμη. Μήπως θα πρέπει να σκεφτούμε κίνητρα για την επαναφορά των χρημάτων εντός της χώρας, πράγμα που έπραξαν και άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις; Σε μια χώρα όπου η κατοχή λογαριασμού σε τράπεζα του εξωτερικού είναι συνώνυμο της φοροδιαφυγής και της διαφθοράς, η διαιώνιση των συζητήσεων για λίστες και λήσταρχους μόνο στο καλό κλίμα δεν συμβάλει. Βρείτε τους κλέφτες τώρα και βάλτε τους φυλακή να τελειώνουμε.

2.5 Σε παγκόσμιο κλίμα ύφεσης της οικονομίας, με μείωση της βιομηχανικής παραγωγής και άμεσες συνέπειες στον ευρωπαϊκό τριτογενή τομέα, η ελληνική οικονομία θα πρέπει να ανακαλύψει νέους τομείς και τρόπους εισόδου στις διεθνείς αγορές. Είναι προφανές ότι χρειαζόμαστε ένα νέο σχέδιο ανάπτυξης πέρα από το λάδι, τον ήλιο και τον τουρισμό.

2.6 H Ελλάδα εισάγει το μεγαλύτερο μέρος των τροφίμων που καταναλώνει. Εισάγει και 1 εκατομμύριο τόνους τριφύλλι ετησίως. Μόνο το 2011, η χώρα μας εισήγαγε 400.000 τόνους μεταλλαγμένης σόγιας που προορίζονταν για ζωοτροφή στα ζώα που παράγουν βασικά προϊόντα της διατροφής μας, όπως το γάλα, τα αυγά και το κρέας! Οι εισαγωγές ζωοτροφών εν μέσω οικονομικής κρίσης, είναι μία παράλογη και καταστροφική σπατάλη. Τα «ταπεινά» ψυχανθή της ελληνικής γης, όπως το κουκί, το ρεβίθι, το μπιζέλι και το λούπινο, είναι από τις πιο θρεπτικές τροφές όχι μόνο για τον άνθρωπο, αλλά και για τα ζώα. Μπορούν να αντικαταστήσουν επάξια την εισαγόμενη σόγια στις ζωοτροφές, με πολλαπλά οφέλη για τους αγρότες, την οικονομία, το περιβάλλον και την υγεία μας. ( Από την Greenpeace)

2.7 Η ανεργία σύμφωνα με τον προϋπολογισμό αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω και να ανέλθει σε 22,4% (24,7% στο προσχέδιο), κυρίως λόγω κάμψης της οικονομικής δραστηριότητας. Με ύφεση της τάξης του 4,5% και χωρίς δημόσιες επενδύσεις, αλλά και αμφίβολες ιδιωτικές επενδύσεις το σενάριο αυτό φαίνεται αισιόδοξο. Εξάλλου σε διάφορες μελέτες που γίνονται (ΙΝΕ ΓΣΕΕ) το ποσοστό ανεργίας εκτιμάται στο 27-28% για το 2013.

Ένα τέτοιο ποσοστό ανεργίας σημαίνει ότι ελληνικές οικογένειες θα βρεθούν χωρίς δυνατότητα να καλύψουν τις βασικές ανάγκες διαβίωσης σε θέρμανση και διατροφή. Μπροστά σε αυτή την κατάσταση είναι πράγματι αντικοινωνική η μείωση του ποσού του προϋπολογισμού που δίδεται για τα επιδόματα ανεργίας. Αντίθετα η συνδυαστική επίδραση αυξημένων ποσών προϋπολογισμού προοριζόμενα για επιδόματα μαζί με την ταχύτατη προώθηση των ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης (κατάρτιση, επιδότηση της απασχόλησης κ.λ.π) θα ανακουφίσει χειμαζόμενους ανθρώπους.

Μέσω της αντιμετώπισης της ύφεσης, της προώθησης της ανάπτυξης και της αναβάθμισης των προσόντων του ανθρώπινου δυναμικού θα αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της ανεργίας και θα δημιουργούνται θέσεις εργασίας με διατηρησιμότητα και ποιοτικά χαρακτηριστικά. Για την προώθηση τέτοιων αναπτυξιακών και κοινωνικών πολιτικών είναι αναγκαίο να υπάρχει ένα περισσότερο ενισχυμένο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων. (Ασημίνα Ξυροτύρη, βουλευτής ΔΗΜΑΡ)

Τρίτον, η δημιουργία ενός σταθερού φορολογικού πλαισίου με μακροχρόνιο ορίζοντα, η απλοποίηση του φορολογικού κώδικα, η αύξηση της διαφάνειας, η ανεξαρτητοποίηση της φορολογικής διοίκησης από πολιτικές παρεμβάσεις και η μείωση του γραφειοκρατικού κόστους.

3.1 Η οικονομία αναμένει το νέο φορολογικό σύστημα. Αλλά κανένα σύστημα όσο σοφό και αν είναι δεν μπορεί να αντισταθεί στις διαθέσεις των ανθρώπων. Η επαναστατική κίνηση να αντικατασταθούν όλοι οι διοικητές των εφοριών ανεστάλη. Γιατί; Η επιταγή της τρόικα να ελέγχονται δειγματοληπτικά κάθε χρόνο τα περιουσιακά στοιχεία των εφοριακών θα εφαρμοστεί;

3.2 Ήδη οι πολίτες πρέπει να δίνουν μάχη για να πάρουν μια απόδειξη. Η καινοτομία της εισαγωγής του πλαστικού χρήματος έτσι ώστε όλες οι συναλλαγές να γίνονται μέσω πιστωτικής κάρτας με άμεση απόδοση του ΦΠΑ στο κράτος και άμεση καταχώριση του ποσού στο λογαριασμό των συναλλασσομένων δεν φαίνεται να προχωράει.

3.3 Η Ελλάδα έχει αναλάβει ήδη από το πρώτο μνημόνιο την υποχρέωση να ιδρύσει ένα νέο σώμα αδιάφθορων ελεγκτών που να μην είναι μέλη του ήδη υπάρχοντος συστήματος. Διαβάζουμε ότι τα βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση ότι είναι ασήμαντα. Γιατί;

3.4 160.000 υποθέσεις ύψους πολλών δις Ευρώ παραγράφονται με τη λήξη του 2012. Η διοίκηση παραδοσιακά κάνει χατίρια προς τους μεγάλους φορολογούμενους, φυσικά με το αζημίωτο. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των 180 υπεράκτιων εταιριών ακινήτων ( υπόθεση Κρανιδίου) που παραπέμφθηκαν στο Διαπεριφερειακό Ελεγκτικό Κέντρο που διαθέτει όμως μόνο 30 ελεγκτές. Θα δοθεί παράταση της παραγραφής; Αλλά και να δοθεί έχει σκοπό το ελληνικό κράτος πέρα από δηλώσεις να κάνει ελέγχους και να μαζέψει τη φορολογητέα ύλη άμεσα; Τουλάχιστον τόσο άμεσα όσο έκοψε μισθούς και συντάξεις;

Τέταρτον, η ταχεία εφαρμογή των νόμων που ψηφίζονται και των αποφάσεων που λαμβάνονται.

4.1 Το κρατικιστικό μοντέλο κοινωνίας που οικοδομήσαμε πρέπει να καταστραφεί και όχι να μεταρρυθμιστεί. Όλες οι κρατικές υπηρεσίες πρέπει να επανιδρυθούν και να στελεχωθούν με νέους ικανούς ανθρώπους που βρίσκονται τώρα στην ανεργία ή ασφυκτιούν στο περιθώριο των διεφθαρμένων δομών της δημόσιας διοίκησης. Χρειαζόμαστε τους άριστους και πρέπει να τους βρούμε. Το ζήτημα δεν είναι μεγάλο ή μικρό κράτος, αλλά κράτος αποτελεσματικό, διαφανές, ευέλικτο και αντιγραφειοκρατικό. Όταν ένας αλλοδαπός θέλει 10 θεωρημένα έγγραφα για να γράψει το παιδί σε ένα ΕΠΑΛ είναι δυνατό να ελπίζουμε σε ανάκαμψη;

4.2 Θα διαλυθούν κάποτε οι άχρηστες δημόσιες υπηρεσίες; Θα απολυθούν οι επίορκοι και οι δήθεν ψυχασθενείς; Θα απαλλαγούν υπηρεσίες από πλεονάζον προσωπικό και θα στελεχωθούν άλλες που έχουν ανάγκη; Θα ολοκληρωθεί επιτέλους η απογραφή των ΔΥ; Θα βρεθούν όσοι και όσες δεν έχουν αντικείμενο εργασίας λόγω της αδυναμίας των επιμέρους διευθύνσεων να διαχειριστούν ορθολογικά το προσωπικό τους; Θα απολυθούν όσοι προσλήφθηκαν τα τελευταία χρόνια εκτός ΑΣΕΠ; Θα αντικατασταθούν με διαφανείς διαδικασίες όσοι απολυθούν, από τη δεξαμενή των ανέργων εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο;

4.3 Η αξιολόγηση των ΔΥ θα πρέπει να προχωρήσει άμεσα και να είναι ουσιαστική Αναμένουμε τα κριτήρια και τον τρόπο επιλογής των αξιολογητών. Αν είναι να γίνει προσχηματικά καλύτερα να λείπει. Αλλά δεν αρκεί να ελεγχθούν μόνο οι εργαζόμενοι. Πρέπει να αξιολογηθούν τα συστήματα διοίκησης και ελέγχου, οι επικεφαλείς όλων των υπηρεσιών, το έργο όλων των διευθύνσεων, συλλογικά και ατομικά.

Πέμπτον, η δημιουργία κλίματος κοινωνικής συναίνεσης.

5.1 Παρόλη τη δυσπιστία της κοινωνίας για την αποτελεσματικότητα των μέτρων, παρόλη την εσωτερική βάρβαρη υποτίμηση, παρόλες τις προκαταλήψεις που αναφέραμε, η πλειοψηφία των πολιτών παρακολουθεί με προσμονή τις εξελίξεις. Οι φήμες για μηδενισμό των επιτοκίων δανεισμού ή γενναίου κουρέματος του χρέους δίνουν ελπίδες βιωσιμότητας. Στο φινάλε δεν υπάρχει και κανένα άλλο αξιόπιστο σχέδιο σωτηρίας στο τραπέζι πέρα από ανοησίες περί επαναφοράς των μισθών και των συντάξεων στο 2009 με ένα νομοθέτημα, σε ένα άρθρο. Ο κόσμος της εργασίας δεν είναι αφελής, έστω και αν βολεύεται στην ιδέα ότι κάποιοι έχουν το μαγικό ραβδί που εμφανίζει χρήματα από το πουθενά.

Υπάρχει όμως ένας ισχυρότατος εσωτερικός «εχθρός» που θα κάνει ότι περνάει από το χέρι του για να ανατρέψει την πορεία προς την εξυγίανση και τον ορθολογισμό. Είναι οι παντός είδους συντεχνίες και κάστες που αντιλαμβάνονται ότι τα ψωμιά τους είναι μετρημένα. Τις παρακολουθούμε να δίνουν το νυν υπέρ πάντων αγώνα για να απομακρύνουν την πιθανότητα δημιουργίας κλίματος κοινωνικής συναίνεσης. Είτε στο στενό δημόσιο τομέα και στις ΔΕΚΟ , είτε στα πανεπιστήμια και τα νοσοκομεία, είτε στο χώρο της επιχειρηματικότητας, οι ευνοούμενοι του παρελθόντος δίνουν τη μάχη, ευτυχώς χωρίς ευρεία κοινωνική νομιμοποίηση. Οι εκδηλώσεις βίας στις οποίες καταφεύγουν αποδεικνύει και την αδυναμία τους. Είναι όμως ακόμα επικίνδυνοι γιατί είναι ισχυροί. Η ισχύς τους πολλαπλασιάζεται από μερίδες του πολιτικού συστήματος που ακόμα ελπίζουν ότι τα πράγματα μπορούν να πάνε και αλλιώς, δηλαδή όπως τους βολεύει.

5.2 Παρακολουθούμε παράγοντες των κυβερνητικών κομμάτων να στηρίζουν ακόμα παράλογα συντεχνιακά προνόμια όπως αυτά των δικηγόρων, των δικαστικών, των υπαλλήλων της βουλής, των μηχανικών ή των δημοσιογράφων. Να αντιστέκονται στην ενοποίηση των ασφαλιστικών ταμείων. Να αποκρύπτουν τις λίστες των φοροφυγάδων. Θα τους δούμε και προσεχώς να αποπειρώνται να διοχετεύσουν τα χρήματα της βοήθειας «καταλλήλως». Οι παράγοντες αυτοί αρνούνται να ενταχθούν στην υπόθεση σωτηρίας της χώρας και πρέπει να απομακρυνθούν από την κυβέρνηση στον επόμενο ανασχηματισμό.

Οι «αστικές» πολιτικές δυνάμεις στην Ελλάδα είναι υποχρεωμένες να συμπλεύσουν με τους δανειστές ώστε να διασώσουν το σύστημα του οποίου ηγούνται. Ωστόσο ακόμα και μετά από τρία μνημόνια δείχνουν συχνά ανίκανες να ξεφύγουν από το παρελθόν τους. Η παγιωμένη αντίληψη που έχουν για το «πολιτικό κόστος» τις οδηγεί αντανακλαστικά στην υπεράσπιση των μικροσυμφερόντων και τους αποκρύβει το μεγάλο κάδρο, που είναι αυτό της σωτηρίας της καπιταλιστικής οικονομίας σε ευρωπαϊκό περιβάλλον στην οποία φαίνονται να πιστεύουν. Το λόμπυ της δραχμής υπάρχει, αλλά δεν είναι ισχυρό.

Η εφαρμογή των ψηφισμένων διοικητικών μεταρρυθμίσεων, οι ιδιωτικοποιήσεις, ο περιορισμός της σπατάλης, η ορθολογική αξιοποίηση των δημόσιων πόρων είναι ακόμα ζητούμενα, μέσα στο χάος αυτής της δημόσιας διοίκησης. Στους επόμενους μήνες θα παρακολουθήσουμε μια απέλπιδα προσπάθεια να γίνουν όσα προβλέπονται, λειψά και μίζερα, ώστε να διασωθούν κάποια από τα προνόμια των παρακεντέδων της εξουσίας. Ελπίζουμε ότι οι φύλακες, εγχώριοι και ξένοι, θα είναι παρόντες και αποτελεσματικοί.

5.3 Ορκισμένος εχθρός των μεταρρυθμιστικών δυνάμεων είναι και τα πολιτικά άκρα. Τα κόμματα της ακροδεξιάς και της οπισθοδρομικής, δήθεν αντισυστημικής, Αριστεράς. Αντιλαμβάνονται ότι ο εθνολαϊκισμός έχει πέραση σε εποχές κρίσης, σπεκουλάρουν πάνω στην δομική έλλειψη Παιδείας και Ευρωπαϊκής κουλτούρας και αποκομίζουν πολιτικά οφέλη. Δεν προτείνουν απολύτως τίποτα, ούτε ένα υποτυπώδες σχέδιο διαφορετικής πορείας. Υποστηρίζουν όμως άκριτα κάθε διαμαρτυρία, δίκαιη ή άδικη, θέτουν παράλογα και μαξιμαλιστικά αιτήματα, υποδαυλίζουν τη βία, αναζητούν πολιτικά κέρδη αποκλειστικά στο πεδίο της επικοινωνίας. Παίρνουν παράλογα ρίσκα, ποντάροντας όχι απλά στην αποτυχία της κυβέρνησης, αλλά στην κατάρρευση της χώρας τους την οποία όμως κατά βάθος απεύχονται. Γιατί ξέρουν ότι αν αναλάβουν μια χώρα χρεοκοπημένη είναι αδύνατο να την οδηγήσουν κάπου με ασφάλεια μέσα σε τόσο δυσμενές οικονομικό περιβάλλον. Τα ποσοστά των προτιμήσεων που σήμερα καρπώνονται, θα εξανεμιστούν σε συνθήκες γενικευμένης ανομίας. Ειδικά ο ΣΥΡΙΖΑ παλινωδεί συνεχώς μεταξύ μιας πιο θεσμικής και σοβαρής στάσης και ενός έξαλλου αντικυβερνητισμού και φιλοσυντεχνιασμού που είναι αποτέλεσμα των εσωτερικών του διαφορών και του μικρού ειδικού βάρους των βασικών του στελεχών. Το δυστύχημα είναι ότι μια τέτοια Αριστερά, ως αξιωματική αντιπολίτευση, δυναμιτίζει το κλίμα κοινωνικής συναίνεσης, και δεν συμμετέχει στην αναζήτηση λύσεων ως όφειλε. Βοηθά όμως στην απαξίωση του Αριστερού Λαϊκισμού ως πολιτικού ρεύματος και αυτό είναι θετικό.

5.4 Τι απομένει; Οι μειοψηφικές μεταρρυθμιστικές δυνάμεις, της σοσιαλδημοκρατίας και του φιλελευθερισμού που μάχονται στο πλευρό των όποιων μεταρρυθμιστικών κυβερνητικών δυνάμεων. Στο πλευρό του Στουρνάρα, του Χατζηδάκη και του Μανιτάκη. Δεν αποδέχονται άκριτα τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες, δεν διστάζουν να αντισταθούν στις εκδηλώσεις του κυβερνητικού δεξιού λαϊκισμού, τις οπισθοδρομήσεις και τους δισταγμούς. Πατούν στη γη και ξέρουν ότι δεν υπάρχει άλλη επιλογή από αυτήν την κυβέρνηση. Υπάρχουν όμως άπειρες δυνατότητες βελτίωσής της. Κατέκτησαν ήδη μια σημαντική νίκη στα ΑΕΙ και ΤΕΙ με την επιτυχή ολοκλήρωση της ψηφοφορίας για τα συμβούλια διοίκησης. Ο λόγος τους πείθει ολοένα και ευρύτερα στρώματα νουνεχών ανθρώπων. Είναι οργανωμένες σε μικρά διάσπαρτα σχήματα, αλλά η απαίτηση για κάτι ευρύτερο και μεγάλο, συνεχώς αυξάνεται. Είναι οι μόνες δυνάμεις που αναζητούν λύσεις σε πεδία άγνωστα για τα ελληνικά πολιτικά δεδομένα. Είναι εργαστήρια σκέψης. Είναι η ελπίδα του αριστερού φιλελευθερισμού.

city news and voices – Η ελπίδα του αριστερού φιλελευθερισμού | www.athensvoice.gr.

Η τριπλή σταύρωση της γενιάς του Πολυτεχνείου | Πέτρος Παπασαραντόπουλος | Μεταρρύθμιση

Η γενια του Πολυτεχνειου και της Μεταπολιτευσης ειναι μια παραξενη γενια. Τόσο στο συλλογικό υποσυνείδητο της ελληνικής κοινωνίας, όσο και στο δημόσιο λόγο, αντιμετωπίστηκε ως ένα ενιαίο σύνολο, ως μια «φαντασιακή κοινότητα», για να χρησιμοποιήσω τον τόσο εύστοχο όρο του Μπένεντικτ Άντερσον. Πέρασε έτσι στη σφαίρα του Μύθου, με τις θετικές και αρνητικές συνδηλώσεις, συσκοτίζοντας αποχρώσεις, αποκλίσεις και συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Από αυτή την άποψη, βιβλία όπως αυτό του Χρίστου Ζαφείρη Αντεθνικώς Δρώντες… 1971-1974, που κυκλοφόρησε πρόσφατα, μας προσγειώνουν. Από το χώρο του φαντασιακού, δηλαδή εκτός της Ιστορίας, αναφέρονται σε ανθρώπινα όντα, με σάρκα και οστά, σε συγκεκριμένες ιστορικές συνθήκες. Η συμβολή του βιβλίου σε μια ψύχραιμη αποτίμηση αυτής της γενιάς και αυτής της περιόδου, είναι πολύτιμη.

Αυτή η μυθοποίηση οδήγησε σε αυτό που αποκαλώ την τριπλή σταύρωση της γενιάς του Πολυτεχνείου.

Η πρώτη σταύρωση έγινε επί δικτατορίας. Ήταν η γενιά των αντεθνικώς δρώντων, η γενιά που απειλούσε τον ελληνοχριστιανικό πολιτισμό της χούντας. Ήταν η γενιά που αντιστάθηκε στην Ελλάδα των Ελλήνων Χριστιανών, που ήταν η ιδεολογική καρικατούρα της δικτατορίας. Η πρώτη αυτή σταύρωση, δεν ήταν μόνον συμβολική. Ήταν και υλική, με διώξεις, συλλήψεις, βασανιστήρια, ακόμα και θανάτους, που καλό είναι να μην ξεχνάμε.

Η δεύτερη σταύρωση έγινε μετά την πτώση της δικτατορίας. Η γενιά του Πολυτεχνείου, αναπληρώνοντας το ψυχολογικό κενό ενός λαού που στην πραγματικότητα δεν αντιστάθηκε στη δικτατορία, έγινε οι ήρωες του Πολυτεχνείου. Έγινε σχολική γιορτή, επέτειος, με πανηγυρικούς της ημέρας, στεφάνια, διαδηλώσεις, συγκρούσεις με την αστυνομία, δακρυγόνα.

Ήταν τόση η υπερβολή, που το 1983 εξαγγέλθηκαν 17ήμεροι εορτασμοί. Τότε, τρεις από τους πρωταγωνιστές εκείνης της περιόδου, ο Πάνος Ερμείδης, ο Κώστας Αναγνωστόπουλος και ο Θωμάς Βασιλειάδης, ο οποίος δεν είναι ανάμεσά μας, πήραν την πρωτοβουλία της σύντα­ξης ενός κειμένου, που περιγράφει το κλίμα εκείνης της εποχής. Το υπέγραψαν δεκάδες. Χαρακτηριστικό απόσπασμα από αυτό το ιστορικό κείμενο:

«…Δυστυχώς, μετά την μεταπολίτευση, το ενωτικό και μαζικό πνεύμα εκείνης της εποχής δίνει σιγά – σιγά τη θέση του στο κομματικό και ατομικό συμφέρον. Πράγμα που συνεχίζεται με εντονότερο ρυθμό όσο περνά ο καιρός και επιβεβαιώνεται από τον αγώνα δρόμου που γίνεται για την οικειοποίηση του Πολυτεχνείου. Πιστεύουμε πως κανείς δεν έχει το δικαίωμα να οικειοποιείται τους αγώνες του 1973. Και πως συνθήματα του τύπου «ο αγώνας δικαιώθηκε», «δικαιώνεται» ή «συνεχίζεται», με τη σκοπιμότητα που λέγονται, δεν έχουν καμιά σχέση με το νόημα του Πολυτεχνείου.

Οι εκδηλώσεις που διοργανώνονται καταλήγουν σε παρελάσεις κομματικών μπλοκ που συναγωνίζονται μεταξύ τους για την προβολή των δικών τους συνθημάτων και για το πλήθος που μπορούν να στρατεύσουν. Τέτοιου είδους τριήμερες, επταήμερες ή δεκαεπταήμερες εκδηλώσεις, με πομπώδες ύφος και δοξαστικά, οδηγούν αναπόφευκτα σε αδρανοποίηση του πνεύματος αντίστασης και σε αλλοίωση του πολιτικού ήθους που χαρακτήριζε τους νέους που αντιτάχθηκαν στη δικτατορία…».

Η τρίτη, και ίσως πιο οδυνηρή σταύρωση, είναι το ευρύτατα διαδεδομένο στερεότυπο στην Ελλάδα της κρίσης: Η γενιά του Πολυτεχνείου κατέστρεψε την Ελλάδα. Κατηγορείται, όπως εύστοχα έγραψε ο Γιάννης Βούλγαρης, «… για τις άρρητες υποσχέσεις που οι άλλοι περίμεναν και η ίδια δεν εκπλήρωσε.» Πολλοί την κατηγόρησαν και συνεχίζουν να υποστηρίζουν την άποψη ότι όσοι την αποτέλεσαν, ήταν οι ολετήρες της πατρίδας.

Τριπλή σταύρωση λοιπόν. Οι αντεθνικώς δρώντες έγιναν ήρωες και στη συνέχεια, ολετήρες. Τρεις φαντασιακές κατασκευές για το ίδιο κοινωνικό υποκείμενο. Καλό θα ήταν να τις αποδομήσουμε μέσα από μια ψύχραιμη προσέγγιση, μέσα από μια συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης, όπως συνηθίζαμε να λέμε παλιότερα.

Η γενιά αυτή έχει, κατά την άποψή μου ένα μοναδικό χαρακτηριστικό, έναν ελάχιστο κοινό παρονομαστή. Προέταξε το γενικό συμφέρον. Υπερέβη την ιδιοτέλεια και τον ατομικισμό, κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ελληνικής κοινωνίας. Άρθρωσε πολιτικό λόγο υψηλής ποιότητας και ήθους. Μίλησε, αισθάνθηκε και έπραξε με βάση το «εμείς» και όχι το «εγώ». Στελέχωσε τα κόμματα της Τρίτης Ελληνικής Δημοκρατίας, της πληρέστερης από τη σύσταση του ελληνικού κράτους. Οι μεγάλες μάζες αυτής της γενιάς ακολούθησαν κυρίως το ΠΑΣΟΚ και οι πρωταγωνιστές της εντάχθηκαν κυρίως στα κόμματα της αριστεράς.

Στη συνέχεια, ακολούθησε τη μοίρα της ελληνικής κοινωνίας. Η επικράτηση της καταστροφικής ιδεολογίας της μεταπολίτευσης, που χαρακτηρίστηκε από τον ατομισμό, το συντεχνιασμό, την άρνηση της εργασίας ως κοινωνικής αξίας και την επίρριψη όλων των ευθυνών για τα δεινά της χώρας στους ξένους, διέλυσε το γενετικό πυρήνα της γενιάς του Πολυτεχνείου και της Μεταπολίτευσης. Σταδιακά, η ελληνική κοινωνία αποσαθρώθηκε, παρασύροντας στην καταστροφή της και τη γενιά που τόσες υποσχέσεις είχε δώσει για κάτι διαφορετικό.

Απομένει μια ιστορικά αποστασιοποιημένη αποτίμησή της. Το βιβλίο του Χρίστου Ζαφείρη είναι μια πολύτιμη συμβολή σε αυτήν την κατεύθυνση. Χρειάζεται παράλληλα να αναστοχαστούμε και την πολιτική λειτουργία και τα πολιτικά αποτελέσματα της κορυφαίας πράξης της, που ήταν η κατάληψη του Πολυτεχνείου. Γνωρίζοντας ότι ανοίγω ένα πολύ μεγάλο κεφαλαίο, σταματώ εδώ.

*Κείμενο βασισμένο στην ομιλία του Πέτρου Παπασαραντόπουλου, στην παρουσίαση του βιβλίου του Χρίστου Ζαφείρη, Αντεθνικώς Δρώντες… 1971-1974, που πραγματοποιήθηκε στην Ένωση Συντακτών Κύπρου, στις 20 Απριλίου 2012.

Η τριπλή σταύρωση της γενιάς του Πολυτεχνείου | Πέτρος Παπασαραντόπουλος | Μεταρρύθμιση.

Beyond the Circle of Hell: Francine Prose on Junot Díaz | The New York Review of Books |

«When his first short-story collection, Drown, was published in 1996, Junot Díaz was hailed as a writer who spoke to his readers from a world, and in a voice, that had never before appeared on the page. No one else had conveyed, with quite such immediacy, the experience of Dominican-Americans inhabiting two countries and two cultures without feeling entirely at home in either. No one had made us so acutely aware of the fact that, for a large segment of our population, immigration is not a singular event but a way of life involving travel to and from the homeland, journeys with the power to reawaken all the anticipation and terror of the initial departure. […]»

via Beyond the Circle of Hell by Francine Prose | The New York Review of Books.

Should liberals vote for Obama? | New Statesman

«[…] American conservatism has tended to view liberalism as illegitimate. The Republican Party doesn’t listen to its own social libertarians. Why would a President Romney listen to liberals? Better to vote for a president who will listen, then hold his feet to the fire. To do that, activists need to radicalize the Democratic Party’s base.»

via Should liberals vote for Obama?.

[ Εμμονές και πρωθύστερα ]

 [ Οι αφορμές, οι προσδοκίες και άλλα δαιμόνια ]

Θυμάμαι, το αναφέρω ενδεικτικά, τη Βάσω Κιντή να λέει το αυτονόητο: ο κόσμος διψάει γι’ απαντήσεις. Θυμάμαι, επίσης, τον Θανάση Αθανασίου να ζητά επίμονα  ν’ αποσαφηνιστεί ο λόγος μας. Και συμφωνώ. Εφόσον ο υποκειμενισμός στις απόψεις (που, κατά τη γνώμη μου, μπορεί να ονομαστεί και εμμονισμός) είναι δεδομένος, θα εκφράσω τις δικές μου εμμονές, με τον κίνδυνο να χαρακτηριστώ εξωγήινος. Πιθανόν και να είμαι!

Από την ένταξή μου στη Δημοκρατική Αριστερά, προσδοκούσα και προσδοκώ καθαρές προτάσεις· καθαρό λόγο, συντεταγμένο, «ένα-δύο-τρία». Για μένα, για τις δικές μου προσδοκίες, τα επίσημα επιχειρήματά μας έχουν ακόμη αρκετό δρόμο· μαθαίνω, στην πορεία. Φοβάμαι όμως ότι, περιμένοντας ν’ ακούσω το «τι» για να εκφράσω ένα «πώς», κινδυνεύω να εκφράσω ένα «πώς» δίχως να υπάρχει ένα, τουλάχιστον ξεκάθαρο, «τι». Η πιο πρόσφατη παρέμβαση, ωστόσο, του Σάκη Κουρουζίδη (βλ. «Δημοσκοπικές εκρήξεις», http://red-pep.blogspot.com/2011/11/blog-post_19.html, 19/11/2011,) και, στη συνέχεια, ένα σχόλιο του Κώστα Γασπαρινάτου στο ίδιο κείμενο (απόσπασμα: «Μήπως λοιπόν ο ρόλος της ΔΗΜΑΡ αυτή τη δύσκολη εποχή είναι να σταθεί με θάρρος μπροστά στον λαό, να ηγηθεί με ειλικρίνεια, ρεαλισμό, αποφασιστικότητα όχι για να πάρει καλό ποσοστό στη βουλή αλλά για να φέρει αποτέλεσμα;») με βρίσκουν σύμφωνο στα καταρχήν τους σημεία ― και μου δίνουν μιαν αφορμή για παρακάτω.

Η παρέμβασή μου έχει ακόμη μερικές αφορμές ― θα τις αναφέρω εντελώς ενδεικτικά. Η πρώτη αφορμή είναι απ’ τον συγγραφέα Χρήστο Χωμενίδη, όπου έχει δηλώσει ότι «Το κόμμα μας πρέπει να είναι ροκ και σέξι». Η δεύτερη είναι πάλι απ’ τον Χρήστο Χωμενίδη, που, αν θυμάμαι καλά από διήγηση φίλης, είχε δηλώσει στην πρόσφατη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Θεσσαλονίκης: «Είμαι στη Δημοκρατική Αριστερά γιατί θέλω μιαν Αριστερά που θα έχει τα πόδια στη γη και το κεφάλι στον ουρανό». Μία ακόμη αφορμή είναι τα (θερμά, πολλές φορές) κείμενα, και πάλι ενδεικτικά, του Γιώργου Προκοπάκη, του Μάνου Ματσαγγάνη ή του Γιώργου Τσακνιά ― ακολουθώ, πέρα απ’ τα επιχειρήματα, και τη γλώσσα τους, τον τρόπο με τον οποίο μπλέκεται η (αιχμηρή ή όχι) ξεκάθαρη άποψη με τον δυναμισμό της γλώσσας.

Φυσικά, μου είναι σχεδόν αδύνατον να παραβλέψω τις ένθεν κακείθεν «γκρίνιες» ―πολλάκις εξόχως δικαιολογημένες― για τα «στρογγυλευμένα» Δελτία Τύπου, για τις «μη μου τους κύκλους τάραττε» ανακοινώσεις. Η απορία είναι επίσης δικαιολογημένη· η απάντηση χρειάζεται δουλειά, νομίζω. Η αυθυπαρξία των γεγονότων έχει πάει από καιρό για ύπνο, μια και είναι πασιφανές ότι το ντόμινο δεν αφορά μονάχα τα «μεγάλα»· ξεκινά, όπως και να το δούμε, απ’ τα «μικρά». Θα εξηγηθώ σε λίγο.

[ «Κολόμβε, γαμώ την περιέργειά σου!» ]

Καλά όλ’ αυτά. Πρέπει όμως να ανακαλύψουμε και κάτι που να μας ξεχωρίζει, χωρίς ωστόσο να διεκδικούμε καμία απολύτως μοναδικότητα, σκέφτομαι. Τη γλώσσα. Μια γλώσσα που έρχεται απ’ το μέλλον· που είναι το μέλλον. Ο μεταξύ μας κώδικας, με όλες τις επιμέρους διαφοροποιήσεις του, οφείλει να έχει, νομίζω, τα στοιχεία τού σήμερα. Να μην είναι καθωσπρέπει, να μη συμβιβάζεται με τα «καλοσυνάτα» ελληνικά. Η μορφή της επικοινωνίας μας, ας το παραδεχτούμε, έχει άμεση και αμφίδρομη σχέση με τα νέα μέσα επικοινωνίας. Είναι σύντομη αλλά ακριβής· αφαιρετική αλλά πυκνή. Μπορεί να επικοινωνήσει και να κοινωνηθεί ― δίχως φόβο αλλά με πάθος.

Και η γλώσσα, ως ίσως γνωστόν, δεν είναι αυθύπαρκτο όργανο. Εξαρτάται με κάθε τρόπο απ’ τη συμμετοχή μας στο σήμερα, στο κάθε σήμερα, όπως αυτό καθορίζεται κάθε φορά. Αρθρώνουμε λόγο όταν οι προηγούμενες γενιές τον έχουν ήδη διαμορφώσει· κρεμόμαστε απ’ το παρόν, όταν οι προηγούμενες γενιές κουβαλούν προηγούμενα παρόντα. Ζούμε στο σήμερα ―και αναφέρομαι συγκεκριμένα στη δική μου γενιά― με τη σχετική αφέλεια, τη σπιρτάδα και την ένταση ενός σύντομου και πρόσφατου χθες.

[ Ma me tropo ]

Προσωπικά, δεν μ’ ενδιαφέρει κανένας χαρακτηρισμός αυθεντίας, δεν μ’ ενδιαφέρει να διαθέτω καμία αξίωση παγίωσης των θέσεων και των απόψεών μου. Ποσώς με αφορά αν θα είμαι σημαίνων πρωτεργάτης σε οτιδήποτε. Δεν μου το βγάζετε απ’ το μυαλό όμως ότι χρειαζόμαστε το γερό κράτημα του σπουδαίου εργαλείου, της γλώσσας δηλαδή, στην πραγματικότητα του σήμερα.

Να δουλέψουμε για να γίνει το κόμμα ροκ και σέξι. Να βρούμε τον χώρο να δημιουργήσουμε μιαν Αριστερά με τα πόδια στη γη τού σήμερα και το κεφάλι στον ουρανό τού αύριο. Ας επιτρέψουμε στους εαυτούς μας να κάνουμε, μεταξύ άλλων, τη «βρόμικη» δουλειά ― τη δουλειά της γλώσσας. Έχουμε στελέχη που είναι ικανά να δουλέψουν για όσα αποφασίζουμε. Έχουμε διανοούμενους και καλλιτέχνες, φιλολόγους και άλλους επιστήμονες, έχουμε συντρόφους και συντρόφισσες που εκφέρουν έναν αιρετικό λόγο με πλήρως σύγχρονους όρους και κώδικες. Μ’ αυτό εδώ το κείμενο, σας ζητώ, με τον πιο απλό και φιλικό τρόπο που διαθέτω, ν’ αφήσουμε τη γλώσσα μας να μιλήσει για το σήμερα απ’ το σήμερα.

[ Ανακολουθία, φορμαλισμός και λοιπές κατάρες ]

Αναγνωρίζω ότι υπάρχει μία λογική ανακολουθία, ένα χρονικό πρωθύστερο σ’ αυτό εδώ το κείμενο. Η γλώσσα ―επειδή ακριβώς δεν είναι αυθύπαρκτος οργανισμός, όπως είπα παραπάνω― θα επηρεαστεί από τις θέσεις και τις προτάσεις μας, απ’ την καθαρότητα των λειτουργιών μας, από την αποφυγή του «στρογγυλεύματος» των απόψεών μας και από την αμοιβαία εμπιστοσύνη όλων μας. Πάνω απ’ όλα, από την αποφυγή τού «και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ». Θα είναι, νομίζω, ένας ωραίος φαύλος κύκλος: από ένα σημείο κι έπειτα, το ένα θα επηρεάζει το άλλο. Και επιτέλους, αφού δεν μπορούμε άμεσα να λύσουμε τα «μεγάλα», ας λύσουμε, έστω θεωρητικά, κάνα «μικρό».

Όποιες κι αν είναι οι αποφάσεις μας, ας τις συζητήσουμε ανοιχτά, καθαρά· αυτό το «ένα-δύο-τρία» που έλεγα στην αρχή. Επιτέλους. Και με χιούμορ. Μπορούμε να κάνουμε μια σαφή Αριστερά μακριά απ’ οποιαδήποτε σοβαροφάνεια; Ε, ας την κάνουμε, λοιπόν.

Δημήτρης Αθηνάκης | Μέλος της Κ.Ε. της Δημοκρατικής Αριστεράς